Verbum

mögen*

1. мадальны дзеяслоў (звычайна з адмоўем) жада́ць, хаце́ць;

ich mag das nicht hören я не жада́ю гэ́тага слу́хаць

2) у impf conj выражае ветлівую просьбу, пажаданне:

ich möchte Sie bítten я хаце́ў бы прасі́ць Вас;

ich möchte schwímmen lérnen мне хаце́лася б навучы́цца пла́ваць

3) (без inf) vt каха́ць, любі́ць, упадаба́ць;

die béiden ~ sich яны́ каха́юць [лю́бяць] адзі́н аднаго́;

ich mag ihn nicht ён мне не падаба́ецца;

er mag díese Spéise nicht яму́ не падаба́ецца гэ́тая стра́ва

4) з уступным значэннем і значэннем пажадання, ускоснага загаду, часам пагрозы: (ня)ха́й…;

möge kómmen*, was da will (ня)ха́й бу́дзе, што бу́дзе;

möge er kómmen! няха́й ён пры́йдзе!

5) выражае няўпэўненае меркаванне:

es mag sein мо́жа быць;

er mag bald kómmen ён, пэўна, ху́тка пры́йдзе

Mund m -(e)s, Münder

1) рот, ву́сны;

(wie) aus éinem ~ у адзі́н го́лас, аднагало́сна;

~ hálten*! груб. маўча́ць!;

ein paar ~ voll па́ра [не́калькі] кава́лкаў [глытко́ў];

◊

er ist nicht auf den ~ gefállen ён сло́ва не пазыча́е, ён спры́тны на язы́к;

kein Blatt vor den ~ néhmen* гавары́ць не саро́меючыся;

den ~ áuftun* раскры́ць рот;

éinen gróßen ~ háben хвалі́цца;

in áller (Léute) ~ sein стаць пагало́скай, не сыхо́дзіць у людзе́й з языка́;

j-m den ~ stópfen заткну́ць каму́-н. рот (прымусіць замаўчаць);

j-m nach dem ~е réden [spréchen*] падда́кваць [ліслі́віць] каму́-н.;

j-m das Wort vom [aus dem] ~ néhmen* перахапі́ць сло́ва ў каго́-н.; перабі́ць каго́-н.; прадугада́ць чыю́-н. ду́мку;

an j-s ~ hängen* глядзе́ць каму́-н. у рот, слу́хаць каго́-н. стаі́ўшы дых

2) ду́ла (вінтоўкі)

fállen* I vi (s)

1) па́даць;

auf die [zur] Érde ~ па́даць [упа́сці] на зямлю́;

einánder in die Árme ~ кі́нуцца адзі́н аднаму́ ў абды́мкі;

~ lássen* упусці́ць, вы́пусціць; адмо́віцца (ад каго-н., чаго-н.); адвярну́цца (ад каго-н.);

die Máske ~ lássen* скі́нуць ма́ску

2) па́даць, паніжа́цца;

das Barométer fällt баро́метр па́дае

3) па́сці, загі́нуць;

er fiel als Held ён загі́нуў геро́ем

4) па́сці, зда́цца (пра горад і г.д.); па́сці, быць скі́нутым [зве́ргнутым] (пра ўрад)

5) ісці́, выпада́ць (пра снег, дождж, расу)

6) па́даць (пра святло)

7) па́даць, выпада́ць на до́лю;

die Wahl fiel auf ihn вы́бар паў на яго́ до́лю;

das fällt ihm leicht [schwer] гэ́та дае́цца яму́ лёгка [ця́жка];

die Entschéidung ist gefállen рашэ́нне прыня́та

8):

j-m auf die Nérven ~ нервава́ць, раздражня́ць каго́-н.;

j-m ins Wort ~ перабіва́ць каго́-н.;

díese Fárbe fällt ins Gélbe гэ́ты ко́лер адліва́е [аддае́] жо́ўтым;

j-m zur Last ~ быць каму́-н. ця́жарам;

j-m zur Ópfer ~ стаць ахвя́рай каго́-н.;

◊

die Würfel sind gefállen! жэ́рабя кі́нута!

stéhen*

1. vi (h, рэдка s)

1) стая́ць, знахо́дзіцца (вертыкальна);

auf dem Kópfe ~ стая́ць на галаве́;

Modéll ~ пазі́раваць (мастаку);

j-m im Wége ~ стая́ць каму́-н. папяро́к даро́гі

2) стая́ць, знахо́дзіцца (дзе-н.);

Tränen stánden ihr in den Áugen на яе́ вача́х вы́ступілі слёзы

3) стая́ць (быць у якім-н. стане);

Schlánge ~ стая́ць у чарзе́;

Réde und Ántwort ~ трыма́ць адка́з пе́рад кім-н.;

álles steht auf dem Spiel усё паста́ўлена на ка́рту;

mit j-m im Bríefwechsel ~ перапі́свацца з кім-н.;

im Begríff ~ etw. zu tun наме́рвацца што-н. зрабі́ць; быць у мі́ласці ў каго-н.;

ich stéhe Íhnen zu Díensten я да Ва́шых паслу́г;

er soll kómmen, wie er steht und geht няха́й ён прыхо́дзіць як ёсць;

wie steht es um… (A) у які́м ста́не знахо́дзяцца спра́вы (з кім-н., чым-н.)

4) стая́ць, ме́цца, прысу́тнічаць, быць у наяўнасці;

in der Zéitung steht у газе́це надрукава́на [напі́сана];

es steht geschríeben… напі́сана…

5) (für einander, zu D) стая́ць (адзін за аднаго, за каго-н., што-н.);

für j-n, für etw. ~ руча́цца за каго́-н., за што-н.

6) (zu D) адно́сіцца, ста́віцца (да каго-н., чаго-н.)

7) стая́ць, не ру́хацца; не дзе́йнічаць, не працава́ць

8) быць да тва́ру, падыхо́дзіць, пасава́ць

9) з мадальным адценнем: трэ́ба [мо́жна] чака́ць;

es steht zu wünschen (па)жада́на;

~ bléiben* спыня́цца; застава́цца;

~ lássen* пакі́нуць (на месцы);

álles ~ und líegen lássen* пакі́нуць усё (рэчы, маёмасць)

10)

séinen Mann ~ пастая́ць за сябе́;

das wird ihm téuer zu ~ kómmen гэ́та бу́дзе яму́ до́рага каштава́ць;

wie steht's, wie geht's? як ма́ецеся [ма́ешся]

2. ~, sich:

hier steht es sich bésser тут стая́ць ле́пей [зручне́й];

sich müde ~ стамі́цца ад до́ўгага стая́ння;

er steht sich gut ён ма́е до́бры заро́бак;

sich mit j-m gut [schlecht] ~ [не] ла́дзіць з кім-н.