Verbum

überláufen* II vt

1. vt

1) абміна́ць, абыхо́дзіць (каго-н.); не лічы́цца (з кім-н., з чым-н.)

2) прабяга́ць вачы́ма

3) дакуча́ць, назаля́ць (каму-н.); абіва́ць (чые-н.) паро́гі

4) перапа́ўняць (напр., магазіны)

5) ахапля́ць, апано́ўваць;

Angst überlä́uft mich мяне́ бярэ́ страх;

es überlä́uft mich kalt мяне́ дры́жыкі бяру́ць

2. ~, sich набе́гацца да сто́мы

mit

1. prp (D)

1) (ра́зам) з…;

~ séinem Freund са сваі́м ся́брам

2) указвае на змесціва:

Káffe ~ Rahm ка́ва з вяршка́мі

3) ужываецца пры абазначэнні прылады, сродку, пры дапамозе якіх выконваецца дзеянне:

~ der Féder пяро́м; ~ dem Áuto fáhren* е́хаць на аўтамабі́лі;

~ der Post schícken пасыла́ць по́штай [па по́шце]

4) ужываецца для абазначэння часу:

~ der Zeit з ча́сам;

~ zehn Jáhren у дзе́сяць гадо́ў

5):

~ Ábsicht наўмы́сна, знаро́к;

~ ánderen Wórten і́ншымі сло́вамі;

wie steht es ~ ihm як ён ма́ецца?, як яго́ здаро́ўе?;

es ist aus ~ ihm яму́ – кане́ц

2. adv такса́ма;

~ dabéi sein прысу́тнічаць пры чым-н., удзе́льнічаць у чым-н.;

das gehört ~ dazú гэ́та адно́сіцца сюды́ ж;

kómmen Sie doch mal ~ bei uns vorbéi! захо́дзьце ж да нас [у го́сці]!

Bógen m -s, - і Bögen

1) дуга́;

éinen ~ mit dem Zírkel schlágen* апіса́ць дугу́ цы́ркулем

2) вы́гін

3) а́рка, скляпе́нне, вы́гіб

4) смычо́к

5) лук (зброя)

6) а́ркуш, ліст;

◊

mit j-m über den ~ sein разм. быць з кім-н. «на нажа́х»;

den ~ überspánnen перагну́ць па́лку (у чым-н.);

in gróßem [hóhem] ~ hináusfliegen* вы́лецець з трэ́скам (адкуль-н.)

Gewált f -, -en

1) ула́да;

j-n, etw. (A) in séine ~ bekómmen* авало́даць кім-н, чым-н., пакары́ць каго́-н., што-н.;

sich in der ~ háben уме́ць вало́даць сабо́ю;

únter j-s ~ stéhen* [sein] быць падула́дным каму́-н.

2) сі́ла

3) прыму́с, гвалт;

mit ~ сі́лай, прыму́сам, сілко́м, гвалто́ўна;

j-m ~ ántun* прымяня́ць насі́лле да каго́-н., гвалтава́ць каго́-н.

háften

1. vi

1) (an D) прыліпа́ць, прыстава́ць

2) (in D) вя́знуць, засяда́ць; мо́цна сядзе́ць (у чым-н.);

im Gedächtnis ~ заста́цца ў па́мяці, запо́мніцца

2. vi (für A) адка́зваць, быць адка́зным, не́сці адка́знасць (за каго-н., што-н.); руча́цца (за каго-н., што-н.), гарантава́ць (што-н.);

~ bléiben* (an D) наліпа́ць (на што-н.); перан. застава́цца ў па́мяці, запо́мніцца

hégen vt

1) берагчы́, пе́сціць;

die Ábsicht ~ мець наме́р;

den Kránken ~ клапаці́цца аб хво́рым;

j-n ~ und pflégen клапаці́цца аб кім-н., пе́сціць каго́-н.

2):

Fréundschaft gégen j-n ~ адчува́ць дру́жбу да каго́-н.;

Verdácht gégen j-n ~ падазрава́ць каго́-н.;

Zwéifel an etw. (D) ~ сумнява́цца ў чым-н.;

Furcht ~ пабо́йвацца, непако́іцца;

Hóffnung ~ мець надзе́ю

hólen vt

1) прыно́сіць, прыво́дзіць, прыво́зіць;

éinen Arzt ~ вы́клікаць до́ктара;

j-n etw. ~ lássen* пасыла́ць каго́-н. за чым-н.

2) здабыва́ць;

hol ihn der Téufel! разм. каб яго́ д’я́бал [чорт] забра́ў!

3):

Átem [Luft] ~ пераве́сці дух;

sich (D) éinen Schnúpfen ~ схапі́ць на́смарк;

sich (D) éine Kránkheit ~ заразі́цца хваро́бай;

sich (D) bei [von] j-m Rat ~ звярну́цца да каго́-н. за пара́дай

strécken

1. vt

1) выця́гваць, расця́гваць;

die Hand (nach D) ~ працягну́ць руку́ (за чым-н.);

die Óhren in die Höhe ~ навастры́ць ву́шы;

j-n zu Bóden ~ павалі́ць на зямлю́, збіць каго́-н.

2) тэх. прака́тваць, вальцава́ць

3) расця́гваць, праця́гваць (работу і да т.п.);

Lébensmittel ~ экано́міць праду́кты

2. ~, sich

1) паця́гвацца, расця́гвацца

2) выця́гваць;

sich ins Gras ~ расцягну́цца ў траве́

vórgehen* vi (s)

1) ісці́ ўпе́рад, выхо́дзіць напе́рад

2) вайск. прасо́ўвацца, наступа́ць;

zum Ángriff ~ наступа́ць

3) (mit D) дзе́йнічаць, паступа́ць (з кім-н.)

4) (gegen A) прыня́ць ме́ры (супроць каго-н., чаго-н.)

5) адбыва́цца, здара́цца;

was geht hier vor? што тут адбыва́ецца?

6) папярэ́днічаць

7) (D) перасяга́ць, перавыша́ць, быць больш ва́жным (чым што-н.)

8) спяша́цца (пра гадзіннік)