Verbum

гавары́ць

1. spréchen* vt, vi; réden vt, vi (з кім-н. mit D; пра каго-н., пра што-н. über A, von D);

гавары́ць па-няме́цку Deutsch spréchen*;

гавары́ць намёкамі durch die Blúme spréchen*;

гавары́ць без намёкаў frei von der Léber weg spréchen*;

2. (сказаць) ságen vt;

гавары́ць пра́ўду die Wáhrheit ságen;

гаво́раць, што… разм. man sagt, dass…;

3. (сведчыць аб чым-н., даказваць што-н.) zéugen vi; beságen vt;

аб чым гаво́раць фа́кты? was beságen die Tátsachen?;

яго́ ўчы́нак гаво́рыць аб му́жнасці séine Tat zeugt von Mut;

◊

гавары́ць зага́дкамі in Rätseln spréchen*;

пра гэ́та гаво́раць усе́ das ist in áller Múnde;

гэ́та гаво́рыць само́ за сябе́ das spricht für sich (selbst);

мно́га [ма́ла] чаго́ гаво́раць es wird so mánches gerédet [geságt];

не гаво́рачы ні сло́ва óhne ein Wort (zu ságen) [zu verlíeren]

стано́вішча н.

1. (знаходжанне) Láge f -, -n;

зыхо́днае стано́вішча вайск. Ausgangslage f;

2. (пастава цела, поза) Láge f, Stéllung f -, -en;

спако́йнае стано́вішча Rúhelage f, Rúhestellung f;

3. (сітуацыя) Sáchlage f, Situatión f -, -en; Stand m -(e)s, Stände, Zústand m;

стано́вішча ў краі́не die Lándeszustände;

пры сённяшнім стано́вішчы bei der jétzigen [dérzeitigen] Láge;

вы́йсці з ця́жкага стано́вішча sich aus der schwíerigen Láge heráusarbeiten;

быць на вышыні́ стано́вішча auf der Höhe sein;

4. (стан, абставіны) Zústand, Láge f;

вае́ннае стано́вішча Kríegszustand m;

актуа́льнае стано́вішча die dérzeitige Láge;

надзвыча́йнае стано́вішча Áusnahmezustand m, Nótstand m;

сяме́йнае стано́вішча Famíli¦enstand m;

маёмаснае стано́вішча Vermögenslage f;

5. (грамадскае) Stéllung f, Láge f;

карыста́цца прывілеява́ным стано́вішчам éine Vórzugsstellung geníeßen* [haben];

займа́ць асаблі́вае стано́вішча éine Áusnahmestellung [Sónderstellung] éinnehmen*;

6.:

стано́вішча па-за гульнёй спарт. Ábseitsstellung f, Ábseits n -

стол м.

1. Tisch m -(e)s, -e;

пісьмо́вы стол Schréibtisch m;

перасо́ўны стол Rólltisch m;

запраша́ць да стала́ zu Tisch bítten* [rúfen*];

се́сці за стол sich an den Tisch sétzen, zu Tisch géhen*;

сабра́ць на стол den Tisch décken;

падава́ць на стол áuftragen* vt, áuftischen vt;

падава́ць пры стале́ bei Tísche áufwarten [bedíenen];

прыбра́ць са стала́ den Tisch ábräumen, (den Tisch) ábdecken;

2. (ежа) Kost f -, Küche f -;

дама́шні стол Háus(manns)kost f, häusliche Kost;

дыеты́чны стол Diätkost f;

стол і кватэ́ра Kost und Logis [lo´ʒi:];

3. (аддзяленне ва ўстанове):

а́драсны стол Adréssenbüro n -s, -s;

па́шпартны стол Ábteilung für Pass- und Méldewesen;

стол даве́дак Áuskunftsbüro n -s, -s, Áuskunft f -;

стол знахо́дак Fúndbüro n;

стол зака́заў (у магазіне) Béstelldienst m -es, -e, Bestélldienstabteilung f -, -en, Ábteilung Kúndendienst m;

стол перамо́ў Vérhandlungstisch m

ісці́

1. (перамяшчацца, накіроўвацца) géhen* vi (s);

ісці́ (кудын) (hín)gehen* vi (s);

ісці́ (адкуль-н.) kommen* vi (s);

ісці́ пе́шшу zu Fuß géhen*;

ісці́ дамо́ў nach Háuse géhen*; héimgehen* аддз. vi (s) (разм.);

я іду́ з до́му ich komme (geráde) von zu Háuse;

ісці́ на вайну́ in den Krieg zíehen*;

2. (набліжацца) kommen* vi (s);

вясна́ ідзе́ der Frühling kommt;

яму́ пайшо́ў пя́ты год er ist vier Jáhre alt;

3. (за кім-н., чым-н. следам) fólgen vi (s) (D);

яна́ пайшла́ за ім sie fólgte ihm, sie ging hínter ihm her;

4. (паступіць) éintreten* vi (s), géhen* vi (s);

ісці́ ў во́йска in die Armée éintreten*;

ісці́ ў рабо́чыя Árbeiter wérden;

ісці́ ў інстыту́т auf [an] die Hóchschule géhen;

ісці́ на факультэ́т an die Fakultät géhen*;

5. (весці куды-н.) führen vi, géhen* vi (s);

даро́га ідзе́ ле́сам der Weg führt [geht] durch den Wald;

6. (падавацца):

вада́ ідзе́ das Wásser läuft (пра вадаправод);

ток ідзе́ es fließt Strom;

7. (дзейнічаць) géhen* (s), laufen* vi (s);

гадзі́ннік ідзе́ die Uhr geht;

машы́на ідзе́ до́бра die Maschíne läuft gut;

8. (працягвацца) vergéhen* vi (s);

час ідзе́ ху́тка die Zeit vergéht schnell [rasch, wie im Flúge];

так дзень ішо́ў за днём so vergíng ein Tag nach dem ánderen;

9. (знаходзіць збыт) géhen* vi (s), Ábsatz fínden*;

тава́р ідзе́ до́бра die Wáre geht gut [fíndet guten Ábsatz, verkaúft sich gut];

10. (пра ападкі) дождж ідзе́ es régnet;

снег ідзе́ es schneit;

град ідзе́ es hágelt;

11. (адбывацца) im Gánge sein, státtfinden* аддз. vi;

іду́ць перамо́вы die Verhándlungen sind im Gáng(e);

іду́ць жо́рсткія баі́ erbítterte Kämpfe sind im Gáng(e);

12. (пра спектаклі, фільмы) gespíelt wérden; gezéigt wérden; laufen* vi (s) (пра фільм);

сёння ідзе́ но́вы спекта́кль héute wird ein néues Theáterstück gespíelt [gegében];

сёння ідзе́ но́вы фільм héute läuft ein néuer Film;

што ідзе́ па тэлеві́зары? was gibt es im Férnsehen?;

13. разм. (пасаваць, быць да твару) pássen vi, (gut) stehen* vi, kléiden vt;

Вам ідзе́ гэ́ты касцю́м der Ánzug steht Íhnen (gut), der Ánzug passt gut, der Ánzug kléidet Sie;

14. (рабіць ход у гульні) zíehen* vi, vt; áusspielen vt (пры гульні ў карты);

ісці́ з ту́за ein As áusspielen;

ісці́ канём mit dem Sprínger zíehen*;

15. (весціся – пра гаворку і г. д.) géhen* vi (um A);

пра што ідзе́ размо́ва? worúm hándelt es sich?, worúm geht es?, wovón ist die Réde?;

спра́ва ідзе́ аб выратава́нні чалаве́ка es geht um die Réttung éines Ménschen; es gilt éinen Ménschen zu rétten;

ісці́ за́муж héiraten vt, vi;

ісці́ ў лік mítzählen vi;

◊

спра́ва ідзе́ як па ма́сле die Sáche läuft wie am Schnürchen; es geht wie geschmíert;

гэ́та куды́ ні йшло́ das geht noch (an), das ist noch zu ertrágen

ве́сці

1. führen vt; geléiten vt (суправаджаць); ánführen vt (узначальваць);

ве́сці машы́ну ein Áuto führen [stéuern];

ве́сці напе́рад voránführen vt;

2. (кіраваць, узначальваць) führen vt, léiten vt;

ве́сці гурто́к éinen Zírkel léiten;

3. (куды-н.) führen vi (nach D, in A);

даро́га вядзе́ ў лес der Weg führt in den Wald;

4. (мець сваім вынікам) führen vi (да чаго-н. zu D);

5. (чым-н па чым-н.) fáhren* vi (s), führen vi;

ве́сці смычко́м па стру́нах den Bógen über die Sáiten führen;

6. спарт. führen vt; in Führung líegen* [sein]; die Spítze halten* (бег);

ве́сці мяч den Ball führen*;

ве́сці барацьбу́ éinen Kampf führen;

ве́сці аго́нь вайск. féuern vi, schíeßen* vi;

ве́сці пратако́л das Protokóll führen;

ве́сці назіра́нні Beóbachtungen ánstellen (за чым-н. über A), beóbachten vt;

ве́сці навуча́нне Únterricht ertéilen;

ве́сці разве́дку вайск. áufklären vt, erkúnden vt;

ве́сці ўлі́к registríeren vt

до́ля ж.

1. (частка) Teil m -(e)s, -e; Ánteil m;

за до́лю секу́нды im Brúchteil éiner Sekúnde;

у ро́ўных до́лях zu gléichen Téilen;

у гэ́тым ёсць до́ля пра́ўды darán ist étwas Wáhres;

2. бат., анат. Láppen m -s, -;

семянна́я до́ля семядо́ля Kéimlappen m, Kéimblatt n -(e)s, -blätter;

до́лі лёгкіх Lúngenlappen pl;

3. (лёс) Schícksal n -s, -e; Los n -es, -e;

вы́пасці на до́лю zúfallen* vi (s) (каму-н. D);

гэ́тае зада́нне вы́пала на маю́ до́лю díese Áufgabe ist mir zúgefallen;

4. эк., камерц. Ánteil m; Quote [´kvo:-] f -, -n; Ráte f -, -n; Béitrag m -(e)s, -träge;

до́ля ў капіта́ле Kapitálanteil m;

до́ля ў стату́тным фо́ндзе Ánteil am Statútenfonds [-fõ:]

до́ля ўдзе́лу Betéiligungsquote f;

максіма́льная до́ля Maximálquote [-kvo-] f;

мініма́льная до́ля Minimálquote [-kvo-] f;

прапарцы́йная до́ля proportionáler Teil;

ро́ўная до́ля gléicher Teil;

◊

ільві́ная до́ля разм. Löwenanteil m -(e)s, -e