Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (Крапіва, 1977–1984)

б 1, нескл., н.

1. Другая літара беларускага алфавіта, якая мае назву «бэ». Малое б. ▪ Хто сказаў а, той павінен сказаць і б. Прыказка.

2. Выбухны, звонкі, губна-губны зычны гук. Звонкае б.

б 2,

гл. бы 1.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (Крапіва, 1977–1984)

б'еф, ‑а, м.

Участак ракі або канала паміж дзвюма плацінамі, двума шлюзамі. Дзесятая брама зачыняецца ўслед за параходам, і мы плывём б'ефам, так завецца паміжшлюзавы прастор. Галавач.

[Фр. bief.]

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (Крапіва, 1977–1984)

баабаб, ‑а і ‑у, м.

1. ‑а. Гіганцкае трапічнае лісцевае дрэва сямейства бамбаксавых. / ‑у. у знач. зб. Пасадка баабабу.

2. ‑у. толькі адз. Драўніна гэтага дрэва.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (Крапіва, 1977–1984)

баабабавы, ‑ая, ‑ае.

Які мае адносіны да баабаба (у 1 знач.). Баабабавыя плады. // Зроблены з баабабу. Баабабавае валакно.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (Крапіва, 1977–1984)

баб'ё, ‑я, н., зб.

Разм. пагард. Бабы, жанчыны. [Сёмка:] — Табе баб'ё столькі пагаварыць, што вушы загразнуць. Гартны.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (Крапіва, 1977–1984)

баба 1, ‑ы, ж.

1. Матчына або бацькава маці. Хто бабе не ўнук? Прыказка.

2. Старая жанчына наогул. Пачулі дзед з бабаю грукат, выбеглі ў сенцы. Якімовіч.

3. Разм. Замужняя жанчына. Шнуруюць бабы і дзяўчаты І кантралююць мох узняты. Колас. // Разм. Жанчына наогул. [Цёця Каця:] Пляцеш ты абы-што. Думаеш, калі я баба, дык ужо і паверу ўсякаму глупству. Крапіва. Тэкля любіла хадзіць па суседзях — вельмі гутарлівая баба была. Бядуля. // Разм. Жонка. Мікітава баба, падсухая, белабрысая Стэпка з хітрымі, як у Сцяпана, вачыма сядзела ў перадку. Брыль.

4. Разм. уст. Тое, што і бабка 1 (у 3 знач.). За бабу была Аўдоцця, а за куму Настулька. Крапіва.

5. перан. Разм. іран. Пра цікаўнага, балбатлівага або з нерашучым характарам мужчыну. Тут на платформу ўзляцела Дзяўчына: — Бачылі? Баба ты, а не мужчына! Смагаровіч.

•••

Каменная баба — старажытны статуй з каменю.

Снегавая баба — злепленая з снегу чалавечая фігура.

Агонь-баба — энергічная жанчына.

Баба-яга — а) у казках славянскіх народаў — злая вядзьмарка; б) пра злую, старую жанчыну.

Базарная баба — сварлівая, грубая жанчына.

Бой-баба — мажная, з шумлівым характарам жанчына.

Хват-баба — увішная, заўзятая ў працы жанчына.

баба 2, ‑ы, ж.

Ручная або механічная прылада для забівання паляў і для іншых мэт.

баба 3, ‑ы, ж.

Тое, што і бабка 2 (у 3 знач.).

баба 4, ‑ы, ж.

Тое, што і бабка 2 (у 4 знач.).

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (Крапіва, 1977–1984)

бабах, выкл.

1. Ужываецца гукапераймальна для абазначэння моцнага грукату ад выбуху, стрэлу, падзення чаго‑н. цяжкага. «Бах! Бабах!» Гэта ўжо стралялі з вінтовак. Хомчанка.

2. у знач. вык. Разм. Ужываецца ў знач. дзеясл. «бабахнуць», «бабахнуцца», «бабахаць». Мядзведзь ілбом у борць Бабах. Барадулін.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (Крапіва, 1977–1984)

бабаханне, ‑я, н.

Дзеянне паводле дзеясл. бабахаць — бабахнуць (у 1, 2 знач.), а таксама гукі гэтага дзеяння.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (Крапіва, 1977–1984)

бабахаць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае.

Незак. да бабахнуць (у 1, 2 знач.).

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (Крапіва, 1977–1984)

бабахкаць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; незак.

Разм. Тое, што і бабахаць.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (Крапіва, 1977–1984)