шчырава́ць, -ру́ю, -ру́еш, -ру́е; -ру́й; незак. (разм.).

Дбайна, старанна, рупна рабіць што-н.; завіхацца каля чаго-н.

Сяляне ўсё жыццё шчыруюць.

Ш. на ўборцы сена.

|| наз. шчырава́нне, -я, н.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

шчырава́ць

дзеяслоў, непераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне

Цяперашні час
адз. мн.
1-я ас. шчыру́ю шчыру́ем
2-я ас. шчыру́еш шчыру́еце
3-я ас. шчыру́е шчыру́юць
Прошлы час
м. шчырава́ў шчырава́лі
ж. шчырава́ла
н. шчырава́ла
Загадны лад
2-я ас. шчыру́й шчыру́йце
Дзеепрыслоўе
цяп. час шчыру́ючы

Крыніцы: dzsl2007, krapivabr2012, piskunou2012, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

шчырава́ць несов., обл. усе́рдствовать

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

шчырава́ць, ‑рую, ‑руеш, ‑руе; незак.

Разм.

1. Дбайна, старанна, рупна рабіць што‑н.; завіхацца каля, вакол чаго‑н. [Рында:] — Усё жыццё стараўся, шчыраваў, як тая пчала, а тут уся тая праца можа кануць як у ваду. Машара. Увесь дзень, да позняга вечара, да цемры, шчыравала Хадоська: зграбала сена, зносіла з Іванкам копы. Мележ. Руплівая і шчырая, [гаспадыня] карміла і частавала нас, шчыравала і перапрашала. Янкоўскі. // Праяўляць стараннасць у чым‑н.; выслужвацца перад кім‑н. Але як ні шчыравала дэфензіва, як нас ні катавала — ні я, ні бацька не прызналі сябе ні ў чым вінаватымі. Сачанка. Не абмінаў сваёй увагай аўтар і тых з беларусаў, што так шчыравалі некалі перад польскімі панамі. Юрэвіч. // З вялікай сілай, шчодра свяціць, выпраменьваць, ліць і пад. У скверыку ля плошчы на дрэвы ўжо найшла млявасць, а абмыты раніцай асфальт шарэў і дыхаў гарачынёй — шчыравала ліпеньскае сонца. Хадановіч. // Са стараннем, дбайнасцю ісці, ляцець і пад. куды‑н., за кім‑, чым‑н. Грышкаў брат, братавая і чалавек пяць смаркатых малышоў, абганяючы адзін аднаго, шчыруюць следам. Лось. Загудзелі пчолы ў дробных кветачках бабінага лета — шчыравалі за апошнім узяткам. Даніленка.

2. Быць шчырым, з прыхільнасцю, любоўю і пад. ставіцца, адносіцца да каго‑н. Было ў ім [знаёмым] нешта ад таго, калі людзі, не ведаючы адзін другога, шчыруюць і прыяюць, бо яны даўно зрадніліся. Пташнікаў. // перан. Спрыяць. Дажджы шчыруюць бульбе, агародам. Лойка.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

шчырава́ць разм. sich ifrig bemühen, ifrig besrgt sein, sich er¦ifern

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

шчырава́нне, ‑я, н.

Разм. Дзеянне паводле знач. дзеясл. шчыраваць.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

усе́рдствовать несов. стара́цца; завіха́цца; обл. шчырава́ць; (радеть) ру́піцца, дбаць.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

шчы́рыць

‘старацца, шчыраваць

дзеяслоў, непераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне

Цяперашні час
адз. мн.
1-я ас. шчы́ру шчы́рым
2-я ас. шчы́рыш шчы́рыце
3-я ас. шчы́рыць шчы́раць
Прошлы час
м. шчы́рыў шчы́рылі
ж. шчы́рыла
н. шчы́рыла
Загадны лад
2-я ас. шчы́р шчы́рце
Дзеепрыслоўе
цяп. час шчы́рачы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

шчы́раць

‘старацца, шчыраваць; станавіцца больш шчырым’

дзеяслоў, непераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне

Цяперашні час
адз. мн.
1-я ас. шчы́раю шчы́раем
2-я ас. шчы́раеш шчы́раеце
3-я ас. шчы́рае шчы́раюць
Прошлы час
м. шчы́раў шчы́ралі
ж. шчы́рала
н. шчы́рала
Загадны лад
2-я ас. шчы́рай шчы́райце
Дзеепрыслоўе
цяп. час шчы́раючы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

dokładać się

незак.

1. прыўносіць у што;

2. старацца, завіхацца, шчыраваць;

dokładać się do pracy — старанна працаваць; шчыраваць у працы

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)