чтоб и что́бы союз
1. каб;
тороплю́сь, что́бы успе́ть на по́езд спяша́юся, каб паспе́ць на цягні́к;
2. в знач. част. каб; бада́й, бада́й бы;
чтоб э́того бо́льше не́ было каб гэ́тага больш не было́;
чтоб ты ло́пнул! бран. каб (бада́й) ты ло́пнуў!
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
повыла́зить сов., прост. павыла́зіць;
◊
чтоб тебе́ повыла́зило каб табе́ павыла́зіла.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
запаве́траць сов., разг.: каб ты ~траў! чтоб ты пропа́л!
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
дажда́ць сов., разг. дожда́ться;
◊ каб ты не ~да́ў! — чтоб ты пропа́л!
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
вы́хвараць сов., разг. отхвора́ть, отболе́ть;
◊ каб ты ~раў! — чтоб тебе́ бо́ком вы́лезло!
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ло́пнуть сов., в разн. знач. ло́пнуць, трэ́снуць;
◊
хоть ло́пни хоць ло́пні (трэ́сні);
чтоб ты ло́пнул! каб ты ло́пнуў (трэ́снуў)!
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ка́чка ж. у́тка;
◊ каб цябе́ (яго́, яе́) ка́чкі стапта́лі — погов. чтоб тебе́ (ему́, ей) пу́сто бы́ло
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
лі́ханька ср. го́рюшко;
◊ л. на яго́ — чтоб ему́ пу́сто бы́ло;
вось л. — вот не́ было печа́ли
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
пу́ста нареч. пу́сто;
◊ каб табе́ п. было́! — чтоб тебе́ пу́сто бы́ло!;
то гу́ста, то п. — то гу́сто, то пу́сто
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ЗА́ЙЦАЎ (Мар’ян Міхайлавіч) (літ. псеўд. Мар’ян Віж; 23.2.1949, Мінск),
бел. пісьменнік, гісторык. Скончыў БДУ (1971). Працаваў у Бел. т-ве аховы помнікаў гісторыі і культуры (1974—76), у БелСЭ (1976—79), у навук. і культ.-асв. установах Мінска, у штотыднёвіку «Наша слова» (1993—95), з 1995 у Ін-це сучасных ведаў. Друкуецца з 1974. У гіст. аповесці «Лабірынт» (1991), заснаванай на архіўных дакументах, паказаны падзеі на Беларусі ў час паўстання 1863—64. У аповесці «Гарадскія кветкі» (1995) спроба расказаць пра лёс адзінокага чалавека ў вял. горадзе (падзеі ў Мінску на мяжы 1970—80-х г.) У апавяданнях і навелах паглыбленая ўвага да набалелых праблем сучаснасці, іх повязей з айч. мінуўшчынай. Аўтар кн. гіст.-публіцыстычных нарысаў «Чары даўніны» (1989). У 1990 апублікаваў пралог гіст.-прыгодніцкага рамана «Здарэнне на Віленскім тракце». На бел. мову пераклаў кн. З.В. і С.Ф.Шыбекаў «Мінск. Старонкі жыцця дарэвалюцыйнага горада» (1994). Адшукаў у архіве і ў 1997 апублікаваў нар. драму М.Чарота «На Купалле», якая лічылася страчанай.
Тв.:
Сялянскія хваляванні на Іўеўшчыне // Помнікі гісторыі і культуры Беларусі. 1980. № 2;
Сялянскі рух у сярэдзіне XIX ст. // Тамсама. 1981. № 1;
«Чтоб люд пробуждался...» // Нёман. 1988. № 3;
Наш Менск, наш Минск // Тамсама. 1995. № 1;
3 пячаткай «Зямлі і волі» // Маладосць. 1989. № 3;
Калейдаскоп сталічнай даўніны // Полымя. 1991. № 4.
І.У.Саламевіч.
т. 6, с. 502
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)