Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
четыре
Том: 36, старонка: 376.
Гістарычны слоўнік беларускай мовы (1982–2017)
чатырохгадо́вы
1. (длящийся четыре года) четырёхгоди́чный, четырёхле́тний;
2. (возрастом в четыре года) четырёхле́тний, четырёхгодова́лый
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
васьма́к, -ка́м., уст.четы́ре копе́йки
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
дво́йчынареч. два́жды; двухкра́тно;
◊ як д. два (чаты́ры) — как два́жды два (четы́ре)
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
вче́тверонареч. (в четыре раза) у чаты́ры разы́; (в четыре части) у чаты́ры сто́лкі;
увели́чить вче́тверо павялі́чыць у чаты́ры разы́;
сложи́ть, согну́ть вче́тверо скла́сці, сагну́ць у чаты́ры сто́лкі;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
чаты́ры, род. чатыро́х
1.четы́ре;
ч. дзе́ліцца на два — четы́ре де́лится на два;
2. че́тверо;
ч. мужчы́ны (жанчы́ны) — че́тверо мужчи́н (же́нщин);
◊ у ~рох сце́нах — в четырёх стена́х;
на ўсе ч. бакі́ — на все четы́ре сто́роны;
конь на ~ро́х нага́х і спатыка́ецца — посл. и на стару́ху быва́ет прору́ха
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
МА́ЕР ((Mayer) Юліус Роберт) (25.11. 1814, г. Гайльбран, Германія — 20.3. 1878),
нямецкі ўрач і фізік, адзін з першаадкрывальнікаў закону захавання энергіі. Скончыў Цюбінгенскі ун-т (1838). У 1840—41 у якасці карабельнага ўрача ўдзельнічаў у плаванні на в. Ява. Праводзячы фізіял. даследаванні ў час гэтага падарожжа, устанавіў сувязь паміж колькасцю акісленых прадуктаў у арганізме чалавека і выкананай ім работай. Сфармуляваў закон захавання энергіі (прынцып эквівалентнасці мех. энергіі і цеплаты) і тэарэтычна вызначыў мех. эквівалент цеплаты (1842). Ідэі і прыярытэт М. ў адкрыцці закону захавання энергіі прызнаныя толькі ў 1860-х г. Першы выказаў думку аб тым, што выпрамяненне Сонца вядзе да памяншэння яго масы.
Тв.:
Рус.пер. — Закон сохранения и превращения энергии: Четыре исслед., 1841—1851. М.; Л., 1933.
Літ.:
Льоцци М. История физики: Пер. с итал. М., 1970. С. 232—234.
