цэнтра́льнау́пальны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. цэнтра́льнау́пальны цэнтра́льнау́пальная цэнтра́льнау́пальнае цэнтра́льнау́пальныя
Р. цэнтра́льнау́пальнага цэнтра́льнау́пальнай
цэнтра́льнау́пальнае
цэнтра́льнау́пальнага цэнтра́льнау́пальных
Д. цэнтра́льнау́пальнаму цэнтра́льнау́пальнай цэнтра́льнау́пальнаму цэнтра́льнау́пальным
В. цэнтра́льнау́пальны (неадуш.)
цэнтра́льнау́пальнага (адуш.)
цэнтра́льнау́пальную цэнтра́льнау́пальнае цэнтра́льнау́пальныя (неадуш.)
цэнтра́льнау́пальных (адуш.)
Т. цэнтра́льнау́пальным цэнтра́льнау́пальнай
цэнтра́льнау́пальнаю
цэнтра́льнау́пальным цэнтра́льнау́пальнымі
М. цэнтра́льнау́пальным цэнтра́льнау́пальнай цэнтра́льнау́пальным цэнтра́льнау́пальных

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

цэнтральна-чарназё́мны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. цэнтральна-чарназё́мны цэнтральна-чарназё́мная цэнтральна-чарназё́мнае цэнтральна-чарназё́мныя
Р. цэнтральна-чарназё́мнага цэнтральна-чарназё́мнай
цэнтральна-чарназё́мнае
цэнтральна-чарназё́мнага цэнтральна-чарназё́мных
Д. цэнтральна-чарназё́мнаму цэнтральна-чарназё́мнай цэнтральна-чарназё́мнаму цэнтральна-чарназё́мным
В. цэнтральна-чарназё́мны (неадуш.)
цэнтральна-чарназё́мнага (адуш.)
цэнтральна-чарназё́мную цэнтральна-чарназё́мнае цэнтральна-чарназё́мныя (неадуш.)
цэнтральна-чарназё́мных (адуш.)
Т. цэнтральна-чарназё́мным цэнтральна-чарназё́мнай
цэнтральна-чарназё́мнаю
цэнтральна-чарназё́мным цэнтральна-чарназё́мнымі
М. цэнтральна-чарназё́мным цэнтральна-чарназё́мнай цэнтральна-чарназё́мным цэнтральна-чарназё́мных

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

центра́льно-чернозёмный цэнтра́льна-чарназёмны.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

Центра́льно-Африка́нская Респу́блика Цэнтра́льна-Афрыка́нская Рэспу́бліка.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

Central African Republic

Цэнтра́льна-афрыка́нская Рэспу́бліка

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

ІСМАІ́ЛА САМАНІ́ МАЎЗАЛЕ́Й у Бухары

(Узбекістан),

помнік сярэдневяковай архітэктуры Сярэдняй Азіі; пахавальня Саманідаў. Пабудаваны ў канцы 9 — пач. 10 ст. Вылучаецца дасканалай гармоніяй арх. формы (1-камерны, квадратны ў плане, цэнтральна-купальны) і дэкору (узорыстая цагляная муроўка на фасадах і ў інтэр’еры).

т. 7, с. 334

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ВІ́ДЗЕМСКАЕ ЎЗВЫ́ШША,

узгоркавае ўзвышша на ПнУ Латвіі. Складаецца з Цэнтральна-відземскага узв. (з вышэйшым пунктам Латвіі г. Гайзінькалнс, 311 м) і размешчанага на ПнУ Алуксненскага узв. (г. Дэлінькалнс, 271 м), якое пераходзіць ва узв. Хаанья (у Эстоніі). Складзена пераважна з марэнных суглінкаў. У нізінах — азёры.

т. 4, с. 142

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ЛАЙН (Line),

падводныя горы ў Ціхім ак., частка сістэмы Цэнтральна-Ціхаакіянскіх горных падняццяў. Працягваюцца ад атола Джонстан да а-воў Туамоту. Даўж. 3400 км, шыр. да 200 км, падножжа на глыб. каля 5000 м. Найменшая глыб. над грэбенем 640 м. Найб. высокія вяршыні вулканічнага паходжання ўтвараюць а-вы Лайн.

т. 9, с. 104

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

БРЭ́СЦКІ АЭРАВАКЗА́Л.

Пабудаваны ў 1986 (арх. В.​Арсеньеў, А.​Ляшук, В.​Кескевіч, Р.​Шылай, В.​Гапіенка) за 18 км на У ад Брэста з боку Маскоўскай шашы. Разлічаны на 400 пасажыраў. Складаецца з трох квадратных у плане аб’ёмаў, злучаных паміж сабой. У цэнтр. аб’ёме аперацыйная зала, перакрытая метал. канструкцыяй (структурай), што надае своеасаблівасць інтэр’еру, у другім — рэстаран, сталовая, у трэцім — адм. памяшканні, багажнае аддзяленне і інш.

Фасады вылучаюцца выразнай пластыкай, своеасаблівай арх.-маст. кампазіцыяй, у якой дамінуюць цэнтральна размешчаная дыспетчарская вежа і вуглавыя лесвіцы. У аддзелцы выкарыстаны мармур і граніт, пліткі «акмігран» і гіпсавыя для столі, шклопакеты для вітражоў, высакаякасная тынкоўка. Аўтарам праекта прысуджана Дзярж. прэмія Беларусі 1988.

Брэсцкі аэравакзал.

т. 3, с. 294

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

АРША́НСКАЯ ЎПА́ДЗІНА,

адмоўная геаструктура Усх.-Еўрапейскай платформы на ПнУ Беларусі і сумежнай тэр. Расійскай Федэрацыі. Выцягнута з ПдЗ на ПнУ на 250 км, у шырыню на 120—210 км. Абмежавана на З Беларускай, на У Варонежскай антэклізамі, на Пд Жлобінскай, на Пн і ПнЗ Веліжскай і Латвійскай седлавінамі. Фарміраванне пачалося ў сярэднім рыфеі, скончылася ў раннім вендзе. Адасоблена толькі па паверхні фундамента і адкладах рыфею і ніжняга венду. Паверхня фундамента найб. апушчана ў цэнтры Аршанскай упадзіны — да -1,6 км у Віцебскай, да -1,4 км у Магілёўскай мульдах, якія падзелены Цэнтральна-Аршанскім горстам; на ПдЗ вылучаецца Чэрвеньскі структурны заліў. Платформавы чахол уключае адклады сярэднерыфейскага (да 450 м магутнасцю), верхнерыфейска-ніжнявендскага (да 900 м), верхнявендскага (да 280 м), сярэднедэвонсканіжнекаменнавугальнага (да 200 м) і юрска-антрапагенавага (да 190 м) комплексаў. Разломы расчляняюць у асн. рыфейскія і ніжнявендскія адклады. З Аршанскай упадзінай звязаны Аршанскі гідрагеалагічны басейн.

Літ.:

Айзберг Р.Е., Гарецкий Р.Г., Климович И.В. Тектоника Оршанской впадины. Мн., 1985.

Р.​Я.​Айзберг.

т. 1, с. 539

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)