успаро́ць, -пару́, -по́раш, -по́ра; -пары́; -по́раты; зак.

1. што. Распароўшы, адкрыць.

У. мяшок.

2. каго (што). Рана падняць, разбудзіць або ўзагнаць са свайго месца (разм.).

Сёння ўспаролі мяне на досвітку.

У. курыцу з гнязда.

|| незак. успо́рваць, -аю, -аеш, -ае.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

успаро́ць

дзеяслоў, пераходны, закончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне

Будучы час
адз. мн.
1-я ас. успару́ успо́рам
2-я ас. успо́раш успо́раце
3-я ас. успо́ра успо́руць
Прошлы час
м. успаро́ў успаро́лі
ж. успаро́ла
н. успаро́ла
Загадны лад
2-я ас. успары́ успары́це
Дзеепрыслоўе
прош. час успаро́ўшы

Крыніцы: dzsl2007, krapivabr2012, piskunou2012, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

успаро́ць сов.

1. (разрезая, вскрыть) вспоро́ть;

у. паке́т — вспоро́ть паке́т;

2. разг. (очень рано разбудить) растолка́ть; подня́ть;

у. на до́світку — подня́ть на рассве́те

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

успаро́ць, успару, успораш, успора; зак., каго-што.

1. Падчапіўшы чым‑н. вострым, распароць, разрэзаць. Успароць мяшок. □ Бляшанку кансерваў разрэзалі, успаролі нажом, адкаркавалі і паўлітэрка. Сачанка.

2. Разм. Разбудзіць, падняць рана. [Сцяпан:] Забаўляйся тут з Паўлінкай, а я прыкархну трохі... Сягоння яшчэ дасвета мяне мая ўспарола. Купала. // Узагнаць са свайго месца. [Пушкарэвіч:] — З-за вашага брата-рыбака ніводнай качкі сядзячай не возьмеш, усюды ўспоруць. Гурскі. Летась, успамінае Ульяна, такой парой, косячы, успаролі ў гэтым кутку ласіху. Пташнікаў.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

успо́рваць гл. успароць.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

вспоро́ть сов., разг. успаро́ць, распаро́ць.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

успо́рваць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае.

Незак. да успароць.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

успо́раты, ‑ая, ‑ае.

Дзеепрым. зал. пр. ад успароць.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

успо́рванне, ‑я, н.

Дзеянне паводле знач. дзеясл. успорваць — успароць.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

паўспо́рваць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; зак., каго-што.

Разм. Успароць усіх, многіх або ўсё, многае.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)