Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
Тыповай грабеньчата-ямачнай керамікі культура 1/471; 4/246; 5/299; 6/501; 7/231, 394, 402, 467; 10/361; 11/475; 12/82
Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)
тыпо́вы
прыметнік, якасны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
тыпо́вы |
тыпо́вая |
тыпо́вае |
тыпо́выя |
| Р. |
тыпо́вага |
тыпо́вай
тыпо́вае |
тыпо́вага |
тыпо́вых |
| Д. |
тыпо́ваму |
тыпо́вай |
тыпо́ваму |
тыпо́вым |
| В. |
тыпо́вы (неадуш.)
тыпо́вага (адуш.) |
тыпо́вую |
тыпо́вае |
тыпо́выя (неадуш.)
тыпо́вых (адуш.) |
| Т. |
тыпо́вым |
тыпо́вай
тыпо́ваю |
тыпо́вым |
тыпо́вымі |
| М. |
тыпо́вым |
тыпо́вай |
тыпо́вым |
тыпо́вых |
Крыніцы:
krapivabr2012,
piskunou2012,
prym2009,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
тыпо́вы
прыметнік, адносны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
тыпо́вы |
тыпо́вая |
тыпо́вае |
тыпо́выя |
| Р. |
тыпо́вага |
тыпо́вай
тыпо́вае |
тыпо́вага |
тыпо́вых |
| Д. |
тыпо́ваму |
тыпо́вай |
тыпо́ваму |
тыпо́вым |
| В. |
тыпо́вы (неадуш.)
тыпо́вага (адуш.) |
тыпо́вую |
тыпо́вае |
тыпо́выя (неадуш.)
тыпо́вых (адуш.) |
| Т. |
тыпо́вым |
тыпо́вай
тыпо́ваю |
тыпо́вым |
тыпо́вымі |
| М. |
тыпо́вым |
тыпо́вай |
тыпо́вым |
тыпо́вых |
Крыніцы:
krapivabr2012,
piskunou2012,
prym2009,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
А́КАЛІ,
паселішча эпохі неаліту, бронзы і ранняга жалеза (3—1-е тыс. да н.э.) на р. Акалі ў Эстоніі. Знойдзены прылады працы, кераміка, упрыгожанні розных культур (нарвенскай, тыповай грабеньчата-ямкавай, шнуравой і інш.), якія часткова былі пашыраны і на Пн Беларусі.
т. 1, с. 183
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ЗААСПО́РА (ад заа... + спора),
зоаганідый, рухомая клетка (спора) водарасцей і некаторых грыбоў, якая служыць для бясполага размнажэння і рассялення. Утвараецца ў аднаклетачным органе — зоаспарангіі. У адрозненне ад тыповай расліннай клеткі пазбаўлена шчыльнай абалонкі. У многіх водарасцей З., акрамя храматафору, маюць таксама чырв. вочка і пульсуючыя вакуолі. У вадзе З. перамяшчаецца з дапамогай жгуцікаў, якія праз некат. час губляе, утварае шчыльную абалонку і развіваецца ў новы арганізм водарасці ці грыба.
т. 6, с. 484
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
Сако́лле ’аддаленыя глухія месцы навокал’ (Яшк.). Ад кораня ‑кол‑ (гл. аколіца, наваколле) з прыст. са‑, тыповай для магілёўскіх гаворак, і суф. зборнасці ‑ле.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Про́хма: прохма прасіць ’вельмі прасіць, упрошваць (Тураўшч., 1, 68). Несамастойны дэрыват ад прасі́ць у складзе тыповай figura etymalogica з аднаўленнем “першаснага” х, параўн. прахаць (гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Ніква́ ’топкае балота, дрыгва’ (ТС). Вытворнае ад нікнуць ’гінуць, знікаць’ (гл.) паводле тыповай для назваў балот словаўтваральнай мадэлі, параўн. маква, багва і пад., сэнс — ’гіблае балота’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
ЗААЗЕ́Р’Е,
гідралагічны заказнік на тэр. Бялыніцкага р-на Магілёўскай вобл. Створаны ў 1968 як заказнік рэсп. значэння для захавання ў натуральным стане балотнага масіву з тыповай для міжрэччаў стратыграфіяй тарфянікаў. Пл. 4286 га (1997). Размешчаны на Цэнтральнабярэзінскай раўніне і займае ч. Друць-Бярэзінскага міжрэчча. Размешчаны на вярховым балоце. У цэнтры пераважаюць хваёва-кусцікавыя раслінныя асацыяцыі, у паўн. ч. — градава-багнавыя комплексы расліннасці. На ўскраінах пашыраны хваёва-бярозава-пушыцава-сфагнавыя асацыяцыі. На мінер. участках пераважаюць бярозава-асінавыя лясы. У флоры заказніка каля 100 відаў раслін, у т. л. ахоўныя чубатка пустая і зубніца клубняносная.
т. 6, с. 482
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)