Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)
Туманнасці галактычныя 1/293, 331, 488; 2/541; 3/556; 4/548, 596; 10/328
Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ПЫЛАВЫ́Я ТУМА́ННАСЦІ,
воблакі міжзорнага рэчыва, якія ўтрымліваюць вял. колькасць касм. пылу (да 104 часцінак/см³; гл. Туманнасці галактычныя). Назіраюцца як цёмныя вобласці, скрозь якія не бачны размешчаныя за імі зоркі, радзей як светлыя адбівальныя туманнасці, калі блізка знаходзіцца яркая зорка і яе святло адбіваецца часцінкамі пылу (папярочнік асветленай вобласці не большы за 1 пс). Многа цёмных П.т. знаходзіцца ў вобласці Млечнага Шляху (яны ўтвараюць доўгую паласу). Найб. вядомыя з іх «Конская Галава» і «Вугальны Мяшок» (памеры апошняй 8 пс, адлегласць 150 пс). Вял. колькасць адбівальных П.т. знаходзіцца ў спіральных рукавах Галактыкі; разам з газавымі туманнасцямі яны ўтвараюць газава-пылавыя комплексы памерам у дзесяткі і сотні парсек. Невял. ўтварэнні з канцэнтрацыяй пылу ў дзесяткі і сотні разоў большай, чым у П.т., наз. глобуламі.
А.А.Шымбалёў.
т. 13, с. 150
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
тума́ннасць
назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, жаночы род, 3 скланенне
|
адз. |
| Н. |
тума́ннасць |
| Р. |
тума́ннасці |
| Д. |
тума́ннасці |
| В. |
тума́ннасць |
| Т. |
тума́ннасцю |
| М. |
тума́ннасці |
Крыніцы:
krapivabr2012,
nazounik2008,
piskunou2012,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
дыфу́зны, -ая, -ае.
Невыразны, расплывісты.
Дыфузныя туманнасці.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
гала́ктыка, -і, ДМ -тыцы, мн. -і, -тык, ж.
Вялізная зорная сістэма.
Наша г.
Іншыя галактыкі.
|| прым. галакты́чны, -ая, -ае.
Галактычныя туманнасці.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
планета́рны, ‑ая, ‑ае.
У выразе: планетарныя туманнасці гл. туманнасць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
планета́рны астр. планета́рный;
○ ~ныя тума́ннасці — планета́рные тума́нности
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
радыётума́ннасць, ‑і, ж.
Касмічны аб’ект у выглядзе туманнасці, якая з’яўляецца крыніцай радыёвыпрамянення.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)