терпе́ние ср., в разн. знач. цярплі́васць, -ці ж., цярпе́нне, -ння ср.;
◊
вы́вести из терпе́ния вы́весці з цярплі́васці;
терпе́ние ло́пнуло цярплі́васці не хапа́е;
вооружи́ться терпе́нием запасці́ся цярплі́васцю; набра́цца цярплі́васці;
потеря́ть терпе́ние стра́ціць цярплі́васць;
запасти́сь терпе́нием запасці́ся цярплі́васцю, набра́цца цярплі́васці;
на вся́кое хоте́ние есть терпе́ние на ўся́кае хаце́нне ёсць цярпе́нне;
терпе́ние и труд всё перетру́т цярпі́ каза́к — атама́нам бу́дзеш.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
терпение
Том: 33, старонка: 277.
Гістарычны слоўнік беларускай мовы (1982–2017)
цярплі́васць ж.
1. терпели́вость, терпе́ние ср.;
2. безро́потность;
◊ ~ці не хапа́е — терпе́ние ло́пается;
запаса́цца ~цю — вооружа́ться терпе́нием;
тра́ціць ц. — теря́ть терпе́ние
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
цярпе́нне ср., в разн. знач. терпе́ние;
◊ ц. ло́пнула — разг. терпе́ние ло́пнуло;
перапо́ўніць ча́шу ~ння — перепо́лнить ча́шу терпе́ния;
на ўся́кае хаце́нне ёсць ц. — посл. на вся́кое хоте́ние есть терпе́ние
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ло́паться несов. ло́пацца, трэ́скацца;
◊
терпе́ние его́ ло́пается у яго́ цярплі́васці не хапа́е;
ло́паться от сме́ха ло́пацца ад сме́ху.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
атама́н м. атама́н;
◊ цярпі́, каза́к, ~нам бу́дзеш — погов. терпи́, каза́к, атама́ном бу́дешь; терпе́ние и труд всё перетру́т
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Et miseriarum portus est patientia
Цярпенне ‒ прытулак ад бед.
Терпение ‒ пристанище от бед.
бел. Цярпён — спасён. Цярпі, Грышка, спасён будзеш.
рус. При горести терпенье ‒ невольное спасенье. Терпенье и труд всё перетрут. Час терпеть, а век жить.
фр. La patience est amère, mais son fruit est doux (Терпенье горько, но плод его сладок).
англ. Patience is a plaster for all sores (Терпение ‒ лекарство от всех болячек).
нем. Geduld überwindet alles (Терпенье преодолевает всё). Geduld überwindet Holzäpfel (Терпение преодолевает деревянные яблоки).
Шасцімоўны слоўнік прыказак, прымавак і крылатых слоў (1993, правапіс да 2008 г.)
Patientia animi divitias occultas habet
Цярпенне мае скрытыя багацці.
Терпение имеет скрытые богатства.
бел. Ператрэцца, перамелецца ‒ мука будзе. Цярпенне і праца ўсё перамагаюць.
рус. Терпенье и труд всё перетрут. Терпенье даёт уменье. Есть терпенье ‒ будет и уменье. И дуги гнут с терпеньем, а не вдруг. Сидением города берут.
фр. Patience passe science (Терпенье превосходит уменье).
англ. With time and patience the leaf of mulberry bush becomes satin (Время и терпение превращают тутовый лист в шёлк). He that endures is not overcome (Терпеливость нельзя победить).
нем. Geduld bringt Rosen Huld (Терпение приносит розы/прелесть, очарование).
Шасцімоўны слоўнік прыказак, прымавак і крылатых слоў (1993, правапіс да 2008 г.)
Patientia omnia vincit
Цярпенне ўсё перамагае.
Терпение всё побеждает.
Гл.: Patientia animi...
Шасцімоўны слоўнік прыказак, прымавак і крылатых слоў (1993, правапіс да 2008 г.)
трыва́нне I ср. терпе́ние; вы́держка ж.; см. трыва́ць 1
трыва́нне II ср., грам. вид м.;
○ зако́нчанае т. — соверше́нный вид;
незако́нчанае т. — несоверше́нный вид
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)