сітуаты́ўны, -ая, -ае (кніжн.).
Які мае адносіны да асобнай сітуацыі, абмежаваны пэўнымі ўмовамі.
|| наз. сітуаты́ўнасць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
сітуаты́ўны
прыметнік, адносны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
сітуаты́ўны |
сітуаты́ўная |
сітуаты́ўнае |
сітуаты́ўныя |
| Р. |
сітуаты́ўнага |
сітуаты́ўнай
сітуаты́ўнае |
сітуаты́ўнага |
сітуаты́ўных |
| Д. |
сітуаты́ўнаму |
сітуаты́ўнай |
сітуаты́ўнаму |
сітуаты́ўным |
| В. |
сітуаты́ўны (неадуш.)
сітуаты́ўнага (адуш.) |
сітуаты́ўную |
сітуаты́ўнае |
сітуаты́ўныя (неадуш.)
сітуаты́ўных (адуш.) |
| Т. |
сітуаты́ўным |
сітуаты́ўнай
сітуаты́ўнаю |
сітуаты́ўным |
сітуаты́ўнымі |
| М. |
сітуаты́ўным |
сітуаты́ўнай |
сітуаты́ўным |
сітуаты́ўных |
Крыніцы:
piskunou2012,
prym2009,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
сітуаты́ўны, ‑ая, ‑ае.
Які ўзнікае ў пэўных умовах; выкліканы пэўнымі ўмовамі. Сітуатыўны падыход.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ситуати́вный сітуаты́ўны.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ГА́МАН ((Hamann) Іаган Георг) (27.8.1730, г. Кёнігсберг, цяпер г. Калінінград, Расія — 21.6.1788),
нямецкі філосаф-ірацыяналіст, крытык, пісьменнік. Вывучаў у Кёнігсбергу філасофію, багаслоўе, філалогію. Яго «Сібіліны лісткі» (выд. 1819) выкладзены ў форме аракульскіх выслоўяў. У фрагментах «Славутыя думкі Сакрата» (1759) і «Аблокі» (1761) адстойваў прынцыпы веры і непасрэднага пачуцця як асноўныя пры спасціжэнні рэчаіснасці. Лічыў мастацтва вынікам геніяльнай інтуіцыі (фрагмент «Кішэнная эстэтыка», 1761). Крытыкуючы рацыяналізм асветнікаў, у прыватнасці філасофію І.Канта («Метакрытыка пра пурызм розуму», 1784, выд. 1800), развіваў ідэі містычна афарбаванай інтуітывісцкай дыялектыкі. Абсалютызаваў інтуітыўны момант у творчасці і пазнанні (канцэпцыя «непасрэдных ведаў»). Паводле Гамана, розум (развага) індывідуальны, гістарычны, сітуатыўны; не існуе ўсеагульнага «цвярозага розуму» асветніцкай філасофіі, як і кантаўскага «чыстага розуму»; мова — «першы і апошні орган і крытэрый розуму», звязанасць якога з мовай вызначае межы розуму. Яго ўяўленні пра мову, творчасць генія, спрадвечнасць паэзіі зрабілі ўплыў на ням. філас.-эстэт. думку (І.Г.Гердэр, літ. рух «Буры і націску», І.В.Гётэ). За афарыстычны адрывісты і цьмяны стыль, падобны на прароцтвы, празваны Гётэ «паўночным магам».
Літ.:
Асмус В.Ф. Немецкая эстетика XVIII в. М., 1963.
Г.В.Сініла.
т. 5, с. 10
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)