Сідарук В. С. 3/537

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

Сідарук Ігар Хведаравіч

т. 14, с. 369

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

умёрзлы, ‑ая, ‑ае.

1. Які ўмёрз у што‑н. (лёд, зямлю і пад.). Абломкі скал і каменняў, умёрзлыя ў ніжнюю, прыдонную частку ледніка, баразнілі, драпалі і шліфавалі пры руху паверхню зямлі. Гавеман. [Якаву] здаецца, што паехаў на пень ігрушы-фунтоўкі.. Не, не ігруша гэта, а проста вялікі камень, трохі ўмёрзлы ў гразь. Кулакоўскі.

2. Які зацвярдзеў ад марозу на значную глыбіню. Сідарук у такт усяму падраздзяленню адмерваў чоткія крокі па ўмёрзлай, шчыльна ўтаптанай зямлі пляца. Галавач.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

пляцо́ўка, ‑і, ДМ ‑цоўцы; Р мн. ‑цовак; ж.

1. Роўнае месца на зямлі, прыгоднае або падрыхтаванае для якіх‑н. мэт. Некалькі дзяўчат зносілі ў кучы жалезнае ламачча, расчышчалі пляцоўку, мужчыны заканчвалі крыць павець. Хадкевіч. Пасадачную пляцоўку рыхтавалі ў раёне Межаў, кіламетраў за дваццаць ад Ласінага вострава. Шамякін. // Месца, падрыхтаванае для якіх‑н. работ. На будаўнічых пляцоўках.. [карэспандэнт] пачуў размовы пра зарачанскі калгас, на зямлі якога будавалася станцыя, і вырашыў яго наведаць. Шахавец. Пляцоўка была гатова для здачы пад мантаж, перад вачыма вырысоўваліся абрысы падмурка, які павінен трымаць такую грамадзіну. Хадкевіч.

2. Роўнае вольнае месца ў якім‑н. збудаванні паміж двума лесвічнымі маршамі. Лёнік грукнуў дзвярыма і выскачыў на лесвічную пляцоўку. Васілёнак.

3. Пярэдняя або задняя частка вагона, звычайна без месц для сядзення. Сідарук выйшаў на пляцоўку вагона і, як толькі цягнік на раз’ездзе крыху сцішыў рух, скокнуў у мяккі снег. Галавач. І толькі трамвай спыніўся, .. [Рыгор] спрытна ўскочыў на заднюю пляцоўку. Гартны.

4. Тое, што і платформе (у 2 знач.). [Сярго:] Вагоны скора будуць: Я сёння з Оршы выслаў тры пляцоўкі. Глебка. Нінка спынілася і глядзела, як унізе ішоў доўгі таварны састаў. Маленькія вагоны з чырвонымі дахамі, доўгія пульманы з белымі люкамі, пляцоўкі з трактарамі, з лесам. Шамякін.

•••

Дзіцячая пляцоўка — сезонная выхаваўчая ўстанова для дзяцей дашкольнага і школьнага ўзросту.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

ДРАМАТУРГІ́Я (грэч. dramaturgia),

сукупнасць драматычных твораў аднаго пісьменніка ці пэўнага народа, перыяду ці эпохі. Уключае прызначаныя для сцэн. ўвасаблення творы розных жанраў (трагедыя, драма, меладрама, камедыя, вадэвіль, фарс).

Вытокі бел. Д. — у фальклоры. Элементы драм. твораў былі ўжо ў нар. і культавых рытуалах, каляндарных і сямейна-бытавых абрадах, карагодах, тэатралізаваных гульнях (маналогі ці дыялогі). З фалькл. творчасці сфарміравалася ўласна нар. Д. школьнага тэатра, батлейкі, народнай драмы.

Новая бел. прафес. Д. ўзнікла ў пач. 1840-х г. Яе заснавальнікам стаў В.Дунін-Марцінкевіч. Важнае месца займаюць яго драм. творы «Сялянка», «Пінская шляхта» і «Залёты». У 19 ст. на бел. мове пісалі п’есы У.​Сыракомля, П.​Шпілеўскі, Ядвігін Ш., Г.​Марцінкевіч, А.​Вярыга-Дарэўскі; аднак большасць іх твораў была забаронена цэнзурай да друку і пастаноўкі. Адраджэнне бел. Д. адбылося ў пач. 20 ст. Пра тагачаснае жыццё і на гіст. тэмы пісалі п’есы К.​Вясёлы («Не розумам сцяміў, а сэрцам»), К.​Каганец («У іншым шчасці няшчасце схавана», «Двойчы прапілі», «Старажовы курган», «Сын Даніла», «Модны шляхцюк»). Пачынанні і набыткі К.​Каганца прадоўжыў і ўзбагаціў Я.​Купала. Яго Д. шматфарбная, разнастайная па жанрах: напачатку драм. паэмы (як подступ да ўласна драмы) «Адвечная песня», «Сон на кургане» і «На папасе», сцэн. жарт «Прымакі», камедыя «Паўлінка», рамант. драма «Раскіданае гняздо». Па яркасці, глыбіні раскрыцця характараў, жыццёвых праблем «Паўлінка» і «Раскіданае гняздо» — вяршыня ўсёй бел. Д.

У 1910-я г. дамінавала сац.-быт. драма з моцным грамадз. гучаннем, высокім драматызмам: «Блуднікі», «Пакрыўджаныя» Л.​Родзевіча, «Атрута», «Антон» М.​Гарэцкага, «Бутрым Няміра» Ф.​Аляхновіча, «Антось Лата» Я.​Коласа. Ствараліся п’есы рамант. кірунку («Кветка папараці», «Сягонняшнія і даўнейшыя» К.​Буйло), дасціпныя камедыі («Пісаравы імяніны» У.​Галубка). Інтэнсіўна развівалася Д. ў 1920-я г. Наследаваліся дэмакр., гуманіст. традыцыі, здабыткі папярэднікаў. Найб. дасягненне гэтага часу — «Няскончаная драма» і сакавітая камедыя «Пан міністр» Аляхновіча. Шмат і плённа пісаў Галубок: камедыі («Суд», «Ветрагоны», «Пінская мадонна») і меладрамы («Ганка», «Душагубы», «Плытагоны»). У Д. прыйшлі і новыя аўтары — Ц.​Гартны, М.​Грамыка, М.​Чарот, В.​Гарбацэвіч. У 1-й пал. 1920-х г. пашыраны фалькл. п’есы, у аснове якіх нар. легенды і паданні: «Машэка» і «Каваль-ваявода» Е.​Міровіча, «На Купалле» М.​Чарота, «Вяселле» Гарбацэвіча і інш. З’явіліся п’есы пра падзеі Кастр. рэв. і грамадз. вайны на Беларусі («Чырвоныя кветкі Беларусі» Гарбацэвіча, «Каля тэрасы» Грамыкі) і гіст. мінулага («Пан Сурынта» Галубка, «Кастусь Каліноўскі» Міровіча). У 2-й пал. 1920-х г. у бел. Д. распрацоўвалася тагачасная тэматыка («Кар’ера таварыша Брызгаліна» Міровіча, «На прадвесні» М.​Ільінскага), вядомасць атрымалі «Мост» Я.​Рамановіча, «Гута» Р.​Кобеца, «Міжбур’е» Дз.​Курдзіна.

У 1930-я г. асабліва поўна раскрыўся талент Я.​Коласа («Вайна вайне», «У пушчах Палесся») і К.​Чорнага («Бацькаўшчына», «Ірынка»). З’явіліся п’есы К.​Крапівы («Партызаны»), П.​Глебкі («Над Бярозай-ракой»), В.​Вольскага («Цудоўная дудка», «Несцерка»), М.​Клімковіча («Кацярына Жарнасек») і інш. У Айч. вайну ў галіне Д. працавалі К.​Крапіва, Рамановіч, А.​Кучар. З найб. значных набыткаў часу — псіхал. драма «Проба агнём» К.​Крапівы і асабліва яго сатыр. камедыя «Мілы чалавек». Падзеі вайны шырока адлюстроўваліся ў бел. Д. і ў наступныя дзесяцігоддзі: «Канстанцін Заслонаў» А.​Маўзона, «З народам», «Людзі і д’яблы» К.​Крапівы, «Гэта было ў Мінску» Кучара, «Брэсцкая крэпасць», «Першы ўрок» К.​Губарэвіча, «Гаўрошы Брэсцкай крэпасці» А.​Махнача, «Марат Казей» В.​Зуба і інш. П’есы першых пасляваен. гадоў пра тагачаснае жыццё напісаны ў рэчышчы «тэорыі бесканфліктнасці» («Алазанская даліна» Губарэвіча і І.​Дорскага, «Песня нашых сэрцаў» В.​Палескага, «Неспакойныя сэрцы» Кучара, «Зацікаўленая асоба», «Пяюць жаваранкі» К.​Крапівы). Першым у бел. Д. выступіў супраць схематызму, бесканфліктнасці п’ес А.​Макаёнак. У сатыр. камедыі «Выбачайце, калі ласка!» ён востра, з’едліва высмейваў паказуху і ашуканства. Значнае месца ў Д. 2-й пал. 1950-х г. займала тэма гіст. мінулага (п’есы П.​Глебкі, Маўзона, П.​Васілеўскага, І.​Мележа). Лепшай з іх была п’еса Губарэвіча «Галоўная стаўка», карысталася поспехам драма І.​Козела «Папараць-кветка».

1960-я г. — адзін з найменш плённых перыядаў у бел. Д. Слабы быў прыток маладых аўтараў. Звярнулі на сябе ўвагу п’есы «Лявоніха на арбіце» Макаёнка, «Над хвалямі Серабранкі» Козела, «Брэсцкі мір» Губарэвіча, «Пад адным небам» Маўзона, «Выгнанне блудніцы» І.​Шамякіна, «Любоў, Надзея, Вера» Васілеўскага. У гэты час Макаёнак напісаў трагікамедыю «Пагарэльцы», але надрукавана яна толькі ў 1980, а пастаўлена ў 1981. У 1970-я г. адбыўся новы ўздым у бел. Д. П’есы гэтага часу вызначаліся больш глыбокай змястоўнасцю, яркімі вобразамі, арыгінальнасцю, багаццем жанраў: «Брама неўміручасці» К.​Крапівы, «Трыбунал», «Зацюканы апостал», «Таблетку пад язык», «Святая прастата» Макаёнка, «Амністыя», «Апошняя інстанцыя» М.​Матукоўскага, «Экзамен на восень», «І змоўклі птушкі» Шамякіна, «Апошні шанц» В.​Быкава, «Злыдзень», «Укралі кодэкс», «Трывога» А.​Петрашкевіча. Распрацоўвалася гіст. тэматыка: «Званы Віцебска», «Кастусь Каліноўскі», «Маці ўрагану» У.​Караткевіча, «Напісанае застаецца» Петрашкевіча. У 1980-я г. па-ранейшаму ў Д. працавалі К.​Крапіва («На вастрыі»), Макаёнак («Дыхайце эканомна»), Я.​Шабан («Востраў Алены»), Караткевіч («Калыска чатырох чараўніц»), Петрашкевіч («Соль»), Матукоўскі («Мудрамер»). У Д. прыйшлі А.​Дзялендзік, А.​Асташонак, У.​Бутрамееў, Г.​Марчук, В.​Ткачоў, А.​Дудараў. П’есы апошняга «Вечар», «Парог» і асабліва «Радавыя» мелі значны поспех і пашырэнне на Беларусі і за яе межамі. У пач. 1990-х г. цікава заявіў пра сябе М.​Арахоўскі. Яго п’есы «Машэка» і «Ку-ку» адметныя жыццёвым матэрыялам і маст. формай. У Д. дэбютавалі маладыя драматургі С.​Кавалёў, З.​Дудзюк, І.​Сідарук, А.​Дыбча, У.​Сауліч, для іх творчасці характэрна разнастайнасць тэматыкі, розныя кірункі пошукаў.

З 1920-х г. праводзяцца конкурсы на лепшыя творы бел. Д. У 1981 у Мінску адкрыўся эксперыментальны т-р бел. Д. «Вольная сцэна», дзе ставяцца ў асн. п’есы маладых аўтараў.

Літ.:

Семяновіч А.А. Беларуская драматургія (дакастрычніцкі перыяд). Мн., 1961;

Яго ж. Гісторыя беларускай савецкай драматургіі, 1917—1955 гг. Мн., 1990;

Сабалеўскі А. Беларуская савецкая драма. Кн. 1—2. Мн., 1969—72;

Усікаў Я. Беларуская камедыя: (Ля вытокаў жанру). Мн., 1964;

Яго ж. Беларуская камедыя. Мн., 1973;

Лаўшук С.С. Сучасная беларуская драматургія. Мн., 1977;

Яго ж. Станаўленне беларускай савецкай драматургіі (20-я — пачатак 30-х гадоў). Мн., 1984;

Шаўлоўская М.Ф. Беларуская драматургія. Мн., 1981;

Пятрова Л.І. Рамантыкі пранікнёнае святло: Беларуская драматургія 20-х — 30-х гадоў. Мн., 1987;

Васючэнка П.В. Драматургія і час. Мн., 1991;

Ватацы Н.Б. Беларуская савецкая драматургія: Бібліягр. Мн., 1967.

А.​В.​Сабалеўскі.

т. 6, с. 197

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ЗАСЛУ́ЖАНЫ БУДАЎНІ́К РЭСПУ́БЛІКІ БЕЛАРУ́СЬ,

ганаровае званне, якое прысвойваецца высокапрафес. работнікам будаўніцтва і будаўнічай індустрыі, якія працуюць у будаўнічых, н.-д., праектных, праектна-пошукавых, мантажных і інш. арг-цыях 15 і больш гадоў, за заслугі ў вытворчай дзейнасці, распрацоўцы і ўкараненні прагрэсіўных праектаў і тэхналогій, перадавога вопыту арганізацыі, механізацыі і аўтаматызацыі працы, дасягненне высокай эфектыўнасці вытворчасці і якасці буд.-мантажных работ. Уведзена законам ад 13.4.1995, прысвойваецца Прэзідэнтам Рэспублікі Беларусь. З 1960 існавала ганаровае званне заслужаны будаўнік Беларускай ССР, якое прысвойвалася Прэзідыумам Вярх. Савета БССР.

Заслужаныя будаўнікі Рэспублікі Беларусь

1960. У.​Ц.​Атрошчанка, Е.​С.​Галаўнёва, С.​А.​Грыгор’еў, В.​Ф.​Дзем’янюк, А.​А.​Дзігілевіч, І.​А.​Доўнар, А.​А.​Жалняровіч, Р.​С.​Забалееў-Ізотаў, Я.​Ф.​Казлоўская, З.​А.​Караткевіч, І.​К.​Колычаў, А.​С.​Лапуноў, М.​Х.​Ломскі, У.​П.​Маскалёў, В.​І.​Свецікаў, В.​А.​Слепухоў, П.​М.​Сцяблюк, Ц.​К.​Фандо, Я.​Ф.​Філічонак, П.​Г.​Фядоценка, І.​Э.​Шаблоўскі, В.​Ш.​Шайхлісманаў, С.​І.​Ярашэвіч.

1961. А.​В.​Астроўскі, У.​М.​Вараксін, В.​К.​Гаравой, А.​М.​Громаў, М.​К.​Гуд, І.​К.​Дуброўскі, Г.​У.​Заборскі, А.​Ц.​Маграшоў, В.​Дз.​Макавец, Т.​М.​Макараў, Л.​А.​Новікава, І.​А.​Паддубіцкі, М.​І.​Паўлаў, М.​М.​Сівухін, М.​П.​Тарасенка, І.​Дз.​Шлапакоў.

1962. Р.​А.​Абразцова, А.​С.​Абухоўскі, Я.​І.​Анісімаў, Ф.​Ф.​Арцёменка, С.​С.​Атаеў, П.​Л.​Бабак, А.​Г.​Базаеў, С.​С.​Батурын, М.​Н.​Богуш, К.​А.​Бондараў, Л.​С.​Булах, М.​Л.​Вараб’ёў, І.​П.​Ведзмедзь, А.​П.​Воінаў, М.​С.​Галуза, Г.​М.​Глезер, І.​І.​Грыгаровіч, Л.​А.​Жук, І.​М.​Жыжаль, У.​В.​Казюля, А.​Н.​Каралёў, У.​А.​Кароль, М.​В.​Кашчэеў, Н.​І.​Лісавец, К.​А.​Магілеўскі, А.​С.​Мазейка, В.​А.​Мароз, У.​Г.​Міхайлаў, А.​Ф.​Мураўскі, Л.​С.​Паперна, Г.​П.​Паўлоўскі, В.​Л.​Пятніцкі, І.​М.​Рабцаў, Р.​І.​Рубанаў, М.​А.​Свірскі, М.​П.​Семянцоў, Г.​І.​Страіцелеў, В.​А.​Талмачоў, С.​М.​Траногін, В.​Л.​Трэйда, В.​М.​Фамін, М.​А.​Хомчанка, В.​Я.​Цвяркун, П.​П.​Цімашэнка, К.​П.​Цюцюноў, М.​В.​Шчэпкін, І.​А.​Юркоў.

1963. А.​В.​Анцімонаў, М.​Ц.​Архіпец, Л.​М.​Ашмян, В.​С.​Бабкоў, Ф.​Ц.​Бажок, А.​У.​Байцова, І.​С.​Бахір, Я.​Е.​Гайко, Я.​П.​Гоцін, А.​П.​Гушча, К.​У.​Джыгера, Г.​Я.​Жолудзеў, В.​П.​Зенін, А.​С.​Крэмень, А.​В.​Круль, М.​С.​Кускоў, В.​С.​Левін, М.​Ф.​Майдановіч, Л.​П.​Мацкевіч, М.​М.​Машкін, У.​М.​Мудры, С.​І.​Мядзведскі, В.​Ф.​Наймушын, П.​М.​Новікаў, Я.​Ф.​Паўленка, А.​Ш.​Плоткін, Я.​А.​Раговін, М.​З.​Санкін, Г.​І.​Татурын, А.​Б.​Уласевіч, К.​Дз.​Цвярдоў, І.​М.​Чарненка.

1964. І.​А.​Віленскі, М.​Дз.​Галубенкаў, М.​В.​Кавалёў, І.​І.​Корсакаў, В.​С.​Крывіцкі, Р.​І.​Мілановіч, А.​В.​Пруднікаў, У.​М.​Рубанік, В.​Ф.​Хлімянцоў, Л.​С.​Храмцоў.

1965. А.​Б.​Бандарэнка, П.​І.​Бязручкін, А.​К.​Ворса, І.​М.​Вятрук, І.​Ц.​Гапеенка, М.​Я.​Глушанкоў, М.​К.​Дзямешка, Ф.​І.​Дудараў, У.​М.​Жур, А.​І.​Кавалеўскі, М.​У.​Конік, Ф.​Я.​Крот, Ц.​М.​Кушнераў, В.​С.​Ларын, Р.​І.​Лебедзеў, У.​Я.​Ліцкевіч, П.​С.​Лукашук, А.​Дз.​Майсяевіч, М.​Я.​Мананкоў, Б.​М.​Марагоўскі, В.​Г.​Маршалаў, М.​С.​Медзвядзенка, Г.​К.​Мітраховіч, Дз.​Ф.​Міхайленка, П.​М.​Наваржэўскі, П.​Ф.​Пацей, А.​А.​Пількевіч, С.​М.​Раўкоў, Я.​Ф.​Савіцкі, І.​С.​Салей, С.​І.​Серафімовіч, І.​Х.​Сіманоўскі, М.​В.​Скрабкоў, Л.​С.​Собаль, А.​П.​Старавойтаў, І.​І.​Сямак, К.​М.​Тандзітнікаў, М.​Г.​Ушкевіч, П.​І.​Чарнавусаў, В.​П.​Чарнышоў, М.​І.​Шалдыга, Б.​А.​Шаршнёў, Г.​П.​Шмігельскі, М.​І.​Шымель, І.​П.​Янкоўскі, М.​П.​Ярашэвіч.

1966. В.​Е.​Алексяюк, К.​А.​Бародзіч, І.​М.​Бірыла, К.​І.​Вагін, Л.​Я.​Васілеўскі, Г.​А.​Вялічка, А.​М.​Гершаў, Г.​С.​Дашын, В.​Р.​Жылін, А.​С.​Зуб, С.​Ф.​Кажамякін, М.​П.​Кажан, П.​І.​Клімук, І.​К.​Лазарэнка, А.​К.​Лісоўскі, К.​С.​Мілашэўскі, А.​Ф.​Мітраховіч, Д.​П.​Надгачаеў, Р.​Я.​Паламарчук, Л.​В.​Парыйскі, Я.​П.​Ракомса, С.​А.​Сапун, П.​Ф.​Філіпаў, У.​А.​Хадорык, Ф.​І.​Цімафееў, С.​Я.​Цярохін, Л.​К.​Цяцерын, А.​С.​Чмыр, І.​М.​Шараеў, І.​К.​Юркоў.

1967. І.​С.​Вараб’ёў, М.​П.​Варэнцаў, Я.​І.​Дрозд, А.​А.​Кавалевіч, М.​М.​Кавалевіч, Е.​А.​Каўгарэна, Ц.​І.​Кузьмін, А.​Дз.​Лакіда, М.​В.​Леаненка, Ф.​Ф.​Леановіч, С.​І.​Шульга.

1968. П.​Р.​Аўсянікаў, М.​І.​Бадзько, Г.​С.​Бандарэнка, К.​В.​Варон ша, А.​К.​Васілеўскі, Л.​Г.​Гаўрылаў, Р.​Я.​Герцовіч, В.​П.​Глявіцкі, А.​А.​Грабеннікаў, М.​А.​Грыгарук, П.​Р.​Дадонаў, М.​Г.​Дзівакоў, А.​Я.​Каржуеў, М.​К.​Кесель, Ф.​В.​Магіленка, К.​Я.​Масько, М.​І.​Мацэль, М.​М.​Мядзведскі, І.​Б.​Палінскі, М.​І.​Пісарчык, С.​Ф.​Пятроў, В.​Дз.​Сабалеўскі, І.​М.​Сак, А.​З.​Сацікаў, А.​І.​Хамянкоў, К.​С.​Цывінскі, Ф.​М.​Шакай, Ф.​І.​Шчасны, Ф.​І.​Юшкевіч, В.​Н.​Ярковіч.

1969. Дз.​Д.​Атрашкевіч, Ю.​К.​Гарашчук, Г.​М.​Губчык, М.​М.​Епіфанаў, М.​І.​Касценіч, С.​Ц.​Кірыльчук, М.​І.​Кудзелін, А.​В.​Кулікоўскі, Б.​С.​Курлена, І.​В.​Кушнераў, Ф.​С.​Маскоў, В.​М.​Няхаеў, П.​Р.​Паўлоўскі, А.​М.​Печкуроў, Дз.​Дз.​Прашчаеў, У.​М.​Рыжыкаў, С.​П.​Самуха, М.​П.​Сінцова, М.​М.​Унукоўскі, І.​І.​Ціханаў, А.​А.​Чыжык, С.​М.​Шахно, К.​С.​Якімовіч.

1970. П.​Н.​Антоненка, М.​І.​Бандзюк, С.​С.​Бычкоўскі, І.​І.​Валадашчык, А.​Ф.​Гаўрысёў, М.​І.​Герасімчук, Д.​Ц.​Гузман, Ю.​Р.​Іваноў, С.​М.​Ізотаў, І.​П.​Кавалёў, С.​В.​Казакоў, Л.​В.​Казлоў, В.​І.​Кандраценка, М.​Л.​Каралюк, Р.​В.​Куляеў, Л.​І.​Кунічкіна, М.​Р.​Лукашэнка, Р.​І.​Ляшэнка, К.​П.​Малькевіч, С.​І.​Маршчэнка, М.​М.​Маталыцкі, М.​Ф.​Мацюк, А.​І.​Наканечны, Р.​Л.​Пабядзінскі, У.​В.​Пакацілаў, В.​І.​Пацюк, П.​Я.​Пісарчык, М.​А.​Пісарык, Ф.​П.​Пыжык, А.​А.​Раманоўскі, А.​А.​Рамашэўскі, Д.​Я.​Родаў, М.​Ц.​Свінко, Р.​С.​Сілівончык, М.​В.​Сярмяжка, А.​А.​Ларасаў, А.​А.​Фурсевіч, Л.​У.​Чарапко, М.​А.​Шлойда, М.​С.​Шумакоў.

1971. І.​А.​Багданаў, Р.​І.​Бандарэнка, М.​А.​Баранаў, Л.​В.​Голубева, А.​К.​Іваноў, Ф.​І.​Кажарскі, І.​І.​Казлоўскі, С.​І.​Казлюк, Б.​М.​Кіціс, Р.​Дз.​Купрыенка, Ф.​А.​Лапуноў, М.​А.​Літоўчанка, В.​І.​Луцык, М.​Н.​Маліноўскі, А.​Н.​Мінаеў, У.​У.​Мінкевіч, К.​К.​Петрушкевіч, М.​І.​Пунько, Г.​М.​Рагачова, І.​В.​Сабалеўскі, П.​М.​Сідараў, А.​І.​Сініцын, М.​К.​Смоліч, А.​Л.​Трубяцкой, А.​А.​Трухан, М.​А.​Федарчук, А.​І.​Цыганок, М.​І.​Яскевіч.

1972. Ф.​А.​Андросік, М.​Д.​Бараболкін, П.​Л.​Бароўскі, В.​І.​Барысенка, Б.​А.​Бразінскі, Я.​І.​Грыняк, М.​М.​Грышкавец, А.​С.​Карамышаў, В.​С.​Карэўка, А.​К.​Клявін, В.​І.​Кувашоў, У.​І.​Курашоў, П.​І.​Лаўрэнка, У.​А.​Малашэвіч, У.​Ф.​Маціеўскі, Л.​У.​Парахонька, І.​М.​Пацярайчанка, У.​Д.​Рабянок, В.​А.​Руды, А.​Я.​Фамін, В.​М.​Чаркін, С.​В.​Шапавалаў, Р.​Ф.​Шукаў, Я.​С.​Юшкоўская, С.​А.​Язэпчык.

1973. А.​С.​Арцюх, В.​В.​Дзеўнер, А.​П.​Забела, А.​С.​Закоршмены, П.​П.​Красько, М.​В.​Крутаў, Г.​Н.​Кудрашоў, С.​С.​Макавецкі, Г.​П.​Навасельскі, В.​П.​Русак, М.​М.​Рыгачэвіч, М.​А.​Сілін, П.​М.​Сябекін, В.​А.​Хворык, А.​М.​Чыгрэцкі.

1974. Я.​В.​Барысевіч, М.​У.​Бегуноў, М.​М.​Белка, С.​Л.​Воўк, У.​І.​Гарлачоў, С.​П.​Жалябітка, Т.​Ф.​Жаркоў, Р.​А.​Захараў, Л.​С.​Зубарава, М.​М.​Купа, Г.​І.​Ліёпа, Л.​Р.​Міхайлоўскі, М.​В.​Русецкі, С.​П.​Саўчук, І.​З.​Смалякоў, І.​М.​Удовін, І.​Т.​Хачатранц, З.​П.​Шпарчэева.

1975. А.​П.​Арцем’еў, Б.​С.​Бальцэвіч, М.​Ф.​Барадулька, І.​Ц.​Бялоў, К.​А.​Валенцік, К.​А.​Вяранчык, А.​І.​Вярстак, У.​Е.​Гарбацкі, Г.​С.​Друкараў, І.​М.​Еўдамашчанка, Г.​П.​Карлаў, І.​Я.​Качанаў, А.​М.​Крапіўка, Р.​Р.​Кучук, М.​А.​Мяжэвіч, М.​П.​Муранаў, П.​І.​Панамарэнка, У.​В.​Пішчыкаў, І.​С.​Рабочы, І.​І.​Раманееў, І.​К.​Рубахаў, В.​Ц.​Саяпін, І.​П.​Севасцьянаў, Б.​А.​Халадцоў, А.​Ф.​Шалудзько, А.​С.​Шчарбінін, В.​А.​Шыманскі, А.​М.​Яўціхіеў.

1976. А.​І.​Акатаў, А.​М.​Аксёнаў, У.​Ц.​Алізарэвіч, П.​С.​Амоненка, У.​А.​Андросік, К.​Дз.​Багданаў, С.​Ц.​Баярчук, Н.​С.​Бельчанка, П.​П.​Бондараў, А.​А.​Боршч, П.​А.​Брэль, Р.​С.​Бут-Гусаім, М.​А.​Гарбузаў, В.​Ф.​Вішнеўскі, І.​А.​Гапонаў, У.​Ц.​Гніза, Л.​М.​Голубева, У.​С.​Дзятлаў, А.​Ц.​Драмянкоў, В.​В.​Дрэнь, С.​М.​Жалубоўскі, А.​С.​Зданевіч, М.​Л.​Зеліхоўскі, У.​І.​Касоўцаў, А.​Т.​Касцюкоў, В.​Ф.​Касько, М.​І.​Кісялёў, Я.​С.​Костусеў, А.​І.​Краўчанка, І.​А.​Мейлах, Б.​М.​Мілер, І.​М.​Наваселецкі, Ф.​А.​Назарчук, М.​М.​Несцераў, І.​Р.​Пісарук, У.​А.​Рагачоў, А.​У.​Сарокін, І.​Д.​Страліцкі, А.​М.​Туз, Я.​А.​Шушкевіч, Я.​К.​Шэрыкаў.

1977. М.​М.​Грышчэня, Р.​М.​Дарашэнка, А.​Н.​Каўрэй, А.​А.​Корзун, М.​Ф.​Лунін, М.​У.​Насулька, П.​Л.​Пастушэнка, Л.​У.​Лабалевіч, М.​К.​Тышкевіч, Б.​Р.​Ханін, М.​Р.​Чумакоў, У.​І.​Шылаў.

1978. В.​І.​Альхоўскі, П.​В.​Баравікоў, А.​В.​Богуш, В.​М.​Куракевіч, А.​А.​Луцык, Дз.​Ф.​Махавікоў, Р.​Ф.​Сялевіч, У.​К.​Шульга, К.​С.​Шулянчык, П.​М.​Шыпаў.

1979. І.​А.​Антановіч. Э.​В.​Аўчыннікаў, А.​І.​Барташ, І.​М.​Бутрымовіч, А.​А.​Дунаеў, М.​Н.​Зельдас, Л.​Б.​Любезны, І.​І.​Ляўко, М.​М.​Мартынаў, Я.​І.​Маўчан, І.​А.​Салодкі, І.​П.​Чорствы.

1980. М.​А.​Арэф’еў, М.​К.​Балыкін, У.​І.​Бобр, М.​М.​Верамеюк, М.​С.​Гапееў, Дз.​І.​Гвоздзеў, Я.​М.​Гопша, А.​Ц.​Доўгі, І.​І.​Дубовік, І.​А.​Кенік, А.​Т.​Кічкайла, А.​Т.​Кобля, В.​А.​Крамар, М.​М.​Лавянецкі, І.​Р.​Ладуцька, К.​А.​Лапец, М.​М.​Лапко, Ф.​Р.​Літвіновіч, Г.​А.​Мадалінскі, В.​І.​Макараў, Я.​А.​Мартыненкаў, Р.​М.​Махліс, В.​В.​Пыжык, К.​П.​Пятрыніч, ф.Ф.​Раманчук, Ю.​А.​Сабалеўскі, М.​Ц.​Салдаткін, А.​К.​Самаросенка, М.​П.​Сачок, М.​П.​Свірыдовіч, П.​В.​Селівонік, Я.​Г.​Селівончык, А.​А.​Сідарук, А.​Г.​Танаян, Ф.​Я.​Таўкачоў, В.​І.​Трубянок, І.​У.​Філоненка, У.​І.​Харужы, А.​М.​Целеш, З.​М.​Шалыга, І.​Р.​Шкрабнёў.

1981. М.​П.​Аляксюк, У.​І.​Газдзецкі, Л.​Ц.​Кацько, А.​І.​Малыха, М.​М.​Малярэвіч, М.​Я.​Талсташэеў, М.​С.​Трусевіч, Г.​В.​Юшкевіч, М.​Я.​Юшкевіч, М.​Я.​Ярошкін.

1982. Р.​М.​Баглай, У.​М.​Гаўрылаў, І.​І.​Дзянішчык, В.​І.​Жалудко, Л.​І.​Максімовіч, З.​Я.​Паланецкі, М.​Ф.​Сайкоўскі, Г.​Т.​Сіўцоў, І.​А.​Тарасавец, А.​В.​Тарасевіч, А.​Р.​Цыбуля, В.​М.​Шантаровіч, П.​У.​Якубчык.

1983. Я.​П.​Стойка.

1984. М.​Д.​Белы, А.​З.​Бялевіч, В.​М.​Веліканаў, А.​П.​Дзямчук, Д.​Д.​Дук, А.​С.​Емяльянаў, М.​М.​Кандакоў, М.​Я.​Краснарадцаў, І.​І.​Лазараў, Ю.​А.​Пуплікаў, А.​І.​Смольскі, М.​І.​Тарун.

1985. Я.​Р.​Брычкоўскі, В.​І.​Бялоў, А.​Г.​Ваўранюк, В.​М.​Ветраў, Я.​Ф.​Вінакураў, Дз.​П.​Дземчанка, В.​С.​Зданевіч, І.​П.​Капітула, А.​А.​Каспяровіч, М.​І.​Папоў, П.​П.​Пракаповіч, Ф.​М.​Русак, М.​С.​Такоеў, Я.​А.​Траян, А.​Дз.​Фядотаў, А.​В.​Цадзілка, П.​М.​Ціханкоў.

1986. У.​В.​Аляшкевіч, Я.​С.​Бельская, Г.​К.​Варакса, В.​І.​Кажураў.

1987. І.​З.​Башмакоў, В.​С.​Барысевіч, А.​У.​Князеў, А.​П.​Кучэйка, У.​М.​Лагута, К.​Л.​Пятроўскі, А.​Л.​Сазонаў, П.​К.​Чыгірык.

1988. У.​І.​Казлоўскі, І.​А.​Нялюбін, М.​С.​Шамес.

1989. М.​М.​Дабрыцкі, М.​Е.​Капытоў, Ю.​Б.​Колакалаў, Л.​І.​Рыжкоў, У.​С.​Тамашук, А.​Т.​Шота, І.​П.​Шпорта, Ю.​А.​Шэпелеў.

1990. Ю.​С.​Астравух, Г.​А.​Баранаў, В.​П.​Баліцкі, Ф.​Я.​Бойка, М.​К.​Звонкін, Б.​І.​Касцюкевіч, В.​А.​Кулакоўскі, А.​А.​Ламакаў, В.​І.​Міцкевіч, І.​І.​Свярдлоў, В.​А.​Смірноў, Г.​І.​Станчык, В.​В.​Цімохін, П.​М.​Ціхановіч, А.​Ф.​Чуясаў, Л.​С.​Штырыкаў.

1991. М.​З.​Ашэйчык, В.​Ф.​Залога, В.​В.​Каржэўскі, Л.​І.​Мароз, Л.​Ф.​Марозаў, А.​Л.​Міхалевіч, У.​П.​Набокаў, В.​П.​Пятрыніч, А.​Ф.​Усціновіч, М.​Дз.​Цюшко.

1993. П.​Дз.​Андрэйкавец, А.​П.​Гапееў, Л.​М.​Красуцкі, С.​А.​Мазур, А.​Я.​Піскоўскі, К.​М.​Пячко, Л.​Л.​Чайлытка, А.​Я.​Янчэўскі.

1994. А.​Дз.​Зарубін, Р.​Б.​Кацынель, С.​К.​Лемеш, Т.​І.​Паляшчук, Л.​І.​Тарашкевіч, Ю.​І.​Уладзіміраў, У.​І.​Францкевіч, А.​В.​Якубёнак.

1995. Я.​М.​Галубкоў, Л.​Б.​Ваўчэцкі, А.​У.​Луцко, А.​М.​Макараў, У.​Ц.​Рагель, В.​П.​Сянцюраў.

1996. І.​Я.​Галіноўскі, С.​У.​Кунцэвіч, С.​У.​Міхалёнак.

1997. І.​Р.​Гапееў, В.​А.​Кулеба, Р.​А.​Шпакоўскі, А.​М.​Якаўлеў.

т. 6, с. 550

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)