Войскі проціпаветранай абароны сухапутных войск 3/147
Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)
Інстытут корпуса водных і сухапутных зносін (Пецярбург, 1809) 10/282
Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)
сухапу́тны
прыметнік, адносны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
сухапу́тны |
сухапу́тная |
сухапу́тнае |
сухапу́тныя |
| Р. |
сухапу́тнага |
сухапу́тнай
сухапу́тнае |
сухапу́тнага |
сухапу́тных |
| Д. |
сухапу́тнаму |
сухапу́тнай |
сухапу́тнаму |
сухапу́тным |
| В. |
сухапу́тны (неадуш.)
сухапу́тнага (адуш.) |
сухапу́тную |
сухапу́тнае |
сухапу́тныя (неадуш.)
сухапу́тных (адуш.) |
| Т. |
сухапу́тным |
сухапу́тнай
сухапу́тнаю |
сухапу́тным |
сухапу́тнымі |
| М. |
сухапу́тным |
сухапу́тнай |
сухапу́тным |
сухапу́тных |
Крыніцы:
krapivabr2012,
piskunou2012,
prym2009,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
вае́нна-сухапу́тны
прыметнік, адносны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
вае́нна-сухапу́тны |
вае́нна-сухапу́тная |
вае́нна-сухапу́тнае |
вае́нна-сухапу́тныя |
| Р. |
вае́нна-сухапу́тнага |
вае́нна-сухапу́тнай
вае́нна-сухапу́тнае |
вае́нна-сухапу́тнага |
вае́нна-сухапу́тных |
| Д. |
вае́нна-сухапу́тнаму |
вае́нна-сухапу́тнай |
вае́нна-сухапу́тнаму |
вае́нна-сухапу́тным |
| В. |
вае́нна-сухапу́тны (неадуш.)
вае́нна-сухапу́тнага (адуш.) |
вае́нна-сухапу́тную |
вае́нна-сухапу́тнае |
вае́нна-сухапу́тныя (неадуш.)
вае́нна-сухапу́тных (адуш.) |
| Т. |
вае́нна-сухапу́тным |
вае́нна-сухапу́тнай
вае́нна-сухапу́тнаю |
вае́нна-сухапу́тным |
вае́нна-сухапу́тнымі |
| М. |
вае́нна-сухапу́тным |
вае́нна-сухапу́тнай |
вае́нна-сухапу́тным |
вае́нна-сухапу́тных |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
контр-адміра́л, -а, мн. -ы, -аў, м.
Першае адміральскае званне або чын на флоце, роўнае званню генерал-маёра ў сухапутных войсках, а таксама асоба, якая мае гэта званне.
|| прым. контр-адміра́льскі, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
дыслака́цыя, -і, ж. (спец.).
1. Размяшчэнне ваенных аб’ектаў, сухапутных войск, размеркаванне ваеннай авіяцыі або караблёў на месцах базіравання.
2. Зрушэнне касцей пры пераломах суставаў.
Д. касцей.
3. Зрушэнне пластоў зямной кары.
Д. горных парод.
|| прым. дыслакацы́йны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ча́ртар, -у, мн. -ы, -аў, м.
1. У міжнародных марскіх, паветраных, сухапутных перавозках: дагавор на арэнду транспартнага сродку на вызначаны рэйс або тэрмін.
2. Самалёт або судна, арандаванае згодна з такім дагаворам.
|| прым. ча́ртарны, -ая, -ае.
Ч. рэйс.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
МОТАСТРАЛКО́ВЫЯ ВО́ЙСКІ,
род сухапутных войск ва ўзбр. сілах шэрагу краін, у т. л. Рэспублікі Беларусь. Складаюцца з мотастралк. злучэнняў (часцей), у якія ўваходзяць мотастралк., артыл., танк. і інш. часці і падраздзяленні. Ва ўзбр. сілах ЗША, ФРГ, Вялікабрытаніі і інш. М.в. называюцца мотапяхотай, пяхотай, механізаванымі войскамі (у СССР існавалі ў 1930—50-я г).
Першыя падраздзяленні, часці і злучэнні М.в. у Чырв. Арміі пачалі фарміравацца напярэдадні 2-й сусв. вайны. У 1956 у складзе сухапутных войск створаны мотастралковыя (замест стралковых) часці і злучэнні; з 1963 род сухапутных войск.
Ва Узбр. Сілах Рэспублікі Беларусь М.в. складаюцца з мотастралк. часцей і падраздзяленняў. На ўзбраенні М.в. — баявыя машыны пяхоты, танкі, артылерыя і мінамёты, рэактыўныя сістэмы залпавага агню, процітанк. кіроўныя ракетныя комплексы, сродкі ППА, разведкі, кіравання і інш. М.в. здольны весці баявыя дзеянні самастойна і сумесна з інш. родамі войск.
С.М.Абрамаў.
т. 10, с. 529
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
РАКЕ́ТНЫЯ ВО́ЙСКІ І АРТЫЛЕ́РЫЯ,
род войск ва ўзбр. сілах шэрагу краін СНД, у т. л. Беларусі; уваходзіць у склад сухапутных войск. У СССР створаны ў пач. 1960-х г. на аснове аб’яднання артылерыі і ракетных часцей сухапутных войск (гл. Ракетныя войскі). Здольныя знішчаць сродкі ядз. нападзення, авіяцыю на аэрадромах і аб’екты ППА; паражаць пункты кіравання войскамі, склады, вузлы камунікацый і інш., выкарыстоўваюцца таксама для паражэння караблёў праціўніка, марскіх дэсантаў і ваенна-марскіх баз. Ва Узбр. Сілах Беларусі складаюцца з падраздзяленняў, часцей і злучэнняў, якія ўваходзяць у склад аператыўных аб’яднанняў, агульнавайск. злучэнняў і рэзерву вярх. галоўнакамандавання. На ўзбраенні маюць ракетныя комплексы высокаманеўраныя скарастрэльныя артыл. сістэмы і інш.
С.У.Кіслы, С.А.Фамін.
т. 13, с. 283
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
БАТАЛЬЁН (франц. bataillon),
асноўнае тактычнае падраздзяленне ў сухапутных, паветрана-дэсантных войсках і марской пяхоце. Бываюць мотастралк. (пяхотныя, мотапяхотныя), танк., марской пяхоты, сувязі, аўтамаб. і інш. Можа ўваходзіць у склад палка (брыгады) або быць самастойнай вайсковай часцю. Звычайна складаецца з 3—4 рот і інш. падраздзяленняў.
т. 2, с. 344
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)