се́рна зоол. са́рна, -ны ж.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

СЕ́РНА, сарна (Rupicapra rupicapra),

млекакормячае сям. пустарогіх атр. парнакапытных. Адзіны від роду; 8—9 падвідаў. Пашыраны ў гарах Еўропы і М. Азіі.

Даўж. цела да 140 см, выш. да 85 см, маса да 50 кг. Маюць кручкападобныя рогі даўж. 7—10 см. Шэрсць зімой доўгая, густая, чорна-бурая; летам кароткая, рыжая. Корміцца горнай травяністай расліннасцю, галінкамі кустоў, дрэў і лішайнікамі. Нараджае 1, зрэдку 2—3 дзіцянят. Аб’ект палявання і развядзення у некат. месцах здабыча забаронена.

Серна: 1 — самец; 2 — самка.

т. 14, с. 351

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

серна

Том: 31, старонка: 234.

img/31/31-234_1447_Серна.jpg

Гістарычны слоўнік беларускай мовы (1982–2017)

се́рна-ва́пнавы

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. се́рна-ва́пнавы се́рна-ва́пнавая се́рна-ва́пнавае се́рна-ва́пнавыя
Р. се́рна-ва́пнавага се́рна-ва́пнавай
се́рна-ва́пнавае
се́рна-ва́пнавага се́рна-ва́пнавых
Д. се́рна-ва́пнаваму се́рна-ва́пнавай се́рна-ва́пнаваму се́рна-ва́пнавым
В. се́рна-ва́пнавы (неадуш.)
се́рна-ва́пнавага (адуш.)
се́рна-ва́пнавую се́рна-ва́пнавае се́рна-ва́пнавыя (неадуш.)
се́рна-ва́пнавых (адуш.)
Т. се́рна-ва́пнавым се́рна-ва́пнавай
се́рна-ва́пнаваю
се́рна-ва́пнавым се́рна-ва́пнавымі
М. се́рна-ва́пнавым се́рна-ва́пнавай се́рна-ва́пнавым се́рна-ва́пнавых

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

серна...,

Першая састаўная частка складаных слоў, якая адпавядае па значэнню слову «серны», напрыклад: сернакіслы.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

Серна-дзягцярная мазь 2/568; 5/455

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

СЕ́РНА-САЛАЎЕ́ВІЧ (Мікалай Аляксандравіч) (25.12.1834, С.-Пецярбург — 26.2.1866),

расійскі рэвалюцыйны дзеяч, публіцыст. Вучыўся ў Аляксандраўскім ліцэі (1847—53). З 1853 працаваў у Дзярж. канцылярыі, з 1858 у адстаўцы. З 1860 супрацоўнічаў у выданнях А.​І.​Герцэна і М.​П.​Агарова, у час. «Современник». Паплечнік М.​Г.​Чарнышэўскага. Адзін з заснавальнікаў тайнай рэв. арг-цыі «Зямля і воля» 1860-х г. Адмоўна ставіўся і да прыгонніцтва, і да капіталіст. ладу, падзяляў ідэі рус. абшчыннага сацыялізму. У 1862 арыштаваны і зняволены ў Петрапаўлаўскую крэпасць, у 1865 сасланы навечна ў Сібір. Па дарозе ў ссылку наладзіў кантакты з удзельнікамі паўстання 1863—64. Загінуў у час падрыхтоўкі паўстання ссыльных у Сібіры. Аўтар прац па філасофіі, эканоміцы, сацыялогіі, праве, шэрагу літ.-мастацкіх твораў.

М.А.Серна-Салаўевіч.

т. 14, с. 351

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

Апенька несапраўдная серна-жоўтая 1/385; 4/48—49 (укл.)

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

Серна-Салаўёвіч М. А. 1/286; 5/19; 9/497

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

ГЕВА́РА ДЭ ЛА СЕ́РНА ((Geuvara de la Serna) Эрнеста [вядомы і як Чэ) (Ché); 14.6.1928, г. Расарыо, Аргенціна — 8.10.1967], лацінаамерыканскі рэвалюцыянер, дзярж. і паліт. дзеяч Кубы. Урач. У 1954 удзельнічаў у рэв. барацьбе ў Гватэмале. У 1955 у Мексіцы ўвайшоў у групу Ф.Кастра Руса, у складзе якой высадзіўся на Кубу (снеж. 1956). Адзін з кіраўнікоў Кубінскай рэвалюцыі 1959. Прэзідэнт Нац. банка Кубы (1959—61),

міністр нац. прам-сці (1961—65). Адзін з кіраўнікоў «Руху 26 ліпеня», пасля чл. Нац. кіраўніцтва Аб’яднаных рэв. арг-цый Кубы. Прыхільнік тэорыі экспарту рэвалюцыі. У 1965 пакінуў Кубу і кіраваў у 1966—67 партыз. атрадам у Балівіі, трапіў у палон, забіты. Аўтар прац пра Кубінскую рэвалюцыю 1959.

Э.Гевара дэ ла Серна.

т. 5, с. 129

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)