Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
самацёкам, прысл.
1. Сілай свайго цяжару (пра рух вадкасці і сыпкіх рэчываў).
Вада ідзе с.
2.перан. Стыхійна, неарганізавана, без планавага кіраўніцтва.
Работа не пойдзе с.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
самацёкамнареч., прям., перен. самотёком;
вада́ ідзе́ с. — вода́ идёт самотёком;
рабо́та не по́йдзе с. — рабо́та не пойдёт самотёком
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
самацёкам, прысл.
1. Сілай свайго цяжару (пра рух вадкасці і сыпкіх рэчываў). Вада па трубах ідзе самацёкам.
2.перан. Само сабой, стыхійна, неарганізавана. Хаця апошняя масавая сцэна характарызуе рыбакоў як палітычна свядомы калектыў, аднак было б наіўнасцю думаць, што далейшая дзейнасць гэтага калектыву можа ісці самацёкам.У. Калеснік.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
самацёкампрысл. im Sélbstlauf, von selbst; spontán [ʃp- і sp-] (стыхійна)
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
самацёкам, стыхійна (перан.) □ само па сабе, само сабою
Слоўнік сінонімаў і блізказначных слоў, 2-е выданне (М. Клышка, правапіс да 2008 г.)
самотёкомнареч.самацёкам;
вода́ идёт самотёком вада́ ідзе́самацёкам;
рабо́та не пойдёт самотёкомперен. рабо́та не по́йдзе самацёкам;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
самахо́дзь, прысл.
Разм. Без кіравання, без прынукі (пра каня, вала). [Сымон:] — Пускай.. [каня] на самаходзь, лішне не турбуй у баразне.Кулакоўскі.//Самацёкам, без садзейнічання. Справа ідзе самаходзь.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ВАДАВО́Д,
гідратэхнічнае збудаванне для падачы вады да месца яе спажывання. Бываюць замкнёнага (трубаправоды, тунэлі) і незамкнёнага (каналы, латкі) папярочнага сячэння. Рух патоку вады напорны або безнапорны (самацёкам). Асн. характарыстыка — прапускная здольнасць (расход вады), якая вызначае памеры папярочнага сячэння. Адрозніваюць вадаводы энергетычныя (дэрывацыйныя і турбінныя; падача вады да ГЭС), асушальныя, арашальныя, сістэм водазабеспячэння. Вырабляюць са сталі, жалезабетону (у т. л. папярэдне напружанага), драўніны і інш.