разу́мніца

назоўнік, агульны, адушаўлёны, асабовы, жаночы род, 2 скланенне

адз. мн.
Н. разу́мніца разу́мніцы
Р. разу́мніцы разу́мніц
Д. разу́мніцы разу́мніцам
В. разу́мніцу разу́мніц
Т. разу́мніцай
разу́мніцаю		 разу́мніцамі
М. разу́мніцы разу́мніцах

Крыніцы: krapivabr2012, nazounik2008, piskunou2012, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

разу́мніца ж. у́мница, разу́мница

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

разу́мніца, ‑ы, ж.

Жан. да разумнік.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

разу́мнік, -а, мн. -і, -аў, м.

Разумны, разважлівы чалавек.

|| ж. разу́мніца, -ы, мн. -ы, -ніц.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

разу́мнік м., разу́мніца ж. разм. Klúge (sub) m, f -n, -n, klúger Kopf; Schláukopf m -(e)s, -köpfe; ártiges Kind (у дачыненні да дзіцяці);

стро́іць [рабі́ць] з сябе́ разу́мніка den Néunmalklugen spíelen

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

разу́мница разу́мніца, -цы ж.;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

у́мница ж., разг.

1. (о женщине) разу́мніца, -цы ж.;

2. (о мужчине) разу́мнік, -ка м.;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

рукадзе́льніца, ‑ы, ж.

Жанчына, якая займаецца рукадзеллем (у 1 знач.), майстар гэтай справы. Расла яшчэ за князем на ўзбярэжжы Дзвіны-ракі дзяўчына-красуня, разумніца і рукадзельніца, з голасам салаўіным, з косамі, як чысты лён. Грахоўскі.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

Разу́мны ’надзелены розумам’ (ТСБМ; астрав., мін., Сл. ПЗБ; Бяльк., Мал.), ’разважлівы, кемлівы, надзелены жыццёвай мудрасцю’ (ТСБМ), разу́мец ’разумнік’ (Янк. 2), ’той, хто хваліцца сваім розумам’ (Янк. 1), разуме́ц ’сталы, разважлівы чалавек’ (Сцяшк.), разу́мнік ’хітры чалавек’ (Сцяшк.), ’мудрэц, хітрэц’ (Бяльк.), разумо́к ’дзіця, якое па-даросламу разважае’ (Інстр. 3), ’мудрэц, хітрэц’ (Юрч.), разумо́чак ’мудрэц, хітрун’ (Юрч. СНЛ), разуму́та іран. ’разумніца’ (лаг., Гіл.). Ад ро́зум (гл.).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

КАТА́ЕЎ (Віталь Віталевіч) (н. 23.12.1925, г. Кіраў, Расія),

бел. і расійскі дырыжор. Засл. арт. Беларусі (1966). Скончыў Маскоўскую кансерваторыю (1956), з 1971 выкладае ў ёй (з 1992 праф.). З 1956 дырыжор сімф. аркестра Карэльскага радыё і муз. кіраўнік фінскага драм. т-ра, з 1960 выкладчык Муз.-пед. ін-та імя Гнесіных. У 1962—71 гал. дырыжор Дзярж. сімф. аркестра Беларусі, адначасова педагог Бел. кансерваторыі. Сярод твораў, выкананых на Беларусі ўпершыню пад яго кіраўніцтвам: 8-я і 13-я сімфоніі Дз.​Шастаковіча, «Вясна свяшчэнная» і «Сімфонія псалмоў» І.​Стравінскага, опера «Разумніца» К.​Орфа, 10-я сімфонія і «Песня аб зямлі» Г.​Малера, «Ваенны рэквіем» Б.​Брытэна, сцэн. араторыя «Жанна д’Арк на кастры» А.​Анегера. Інтэрпрэтаваў сімфоніі Л.​Абеліёвіча, М.​Аладава, Я.​Глебава, Дз.​Смольскага, кантату «Беларускія песні» і канцэрт для кантрабаса з арк. А.​Багатырова, вак.-сімф. паэму «Попел» С.​Картэса і інш. творы бел. кампазітараў.

Дз.​М.​Жураўлёў.

т. 8, с. 168

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)