ПРЫСТАСАВА́ЛЬНАЯ АФАРБО́ЎКА І ФО́РМА,

гл. ў арт. Ахоўныя прыстасаванні, Мімікрыя.

т. 13, с. 83

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

прыстасава́льны, ‑ая, ‑ае.

Які мае адносіны да прыстасавання, з’яўляецца прыстасаваннем, служыць для прыстасавання. Прыстасавальныя ўласцівасці. Прыстасавальны працэс. Прыстасавальныя змены. Прыстасавальная афарбоўка.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

прыстасава́льны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. прыстасава́льны прыстасава́льная прыстасава́льнае прыстасава́льныя
Р. прыстасава́льнага прыстасава́льнай
прыстасава́льнае		 прыстасава́льнага прыстасава́льных
Д. прыстасава́льнаму прыстасава́льнай прыстасава́льнаму прыстасава́льным
В. прыстасава́льны (неадуш.)
прыстасава́льнага (адуш.)		 прыстасава́льную прыстасава́льнае прыстасава́льныя (неадуш.)
прыстасава́льных (адуш.)
Т. прыстасава́льным прыстасава́льнай
прыстасава́льнаю		 прыстасава́льным прыстасава́льнымі
М. прыстасава́льным прыстасава́льнай прыстасава́льным прыстасава́льных

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

прыстасава́цца, -су́юся, -су́ешся, -су́ецца; -су́йся; зак.

Асвоіўшыся з чым-н., набыць патрэбныя навыкі, уменне.

П. да абставін.

П. да новых умоў жыцця.

|| незак. прыстасо́ўвацца, -аюся, -аешся, -аецца.

|| наз. прыстасава́нне, -я, н. і прыстасо́ўванне, -я, н.

|| прым. прыстасава́льны, -ая, -ае (спец.).

Прыстасавальныя ўласцівасці.

Прыстасавальная афарбоўка насякомых.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

ГІПЕРФУ́НКЦЫЯ (ад гіпер... + функцыя),

павышаная дзейнасць органа, тканкі, сістэмы арганізма. Узнікае як прыстасавальная рэакцыя (напр., павелічэнне памераў і сілы скарачэння сардэчнай мышцы ў спартсменаў) ці як парушэнне ў арганізме, што выклікае хваробу (пры гіперфункцыі шчытападобнай залозы, павелічэнні выпрацоўкі ёй гармонаў узнікае гіпертырэоз).

т. 5, с. 258

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

МАЗО́ЛЬ,

лакальны балючы ўчастак празмернага патаўшчэння рагавога слоя эпідэрмісу скуры (гіперкератозу) чалавека. Узнікае як ахоўная прыстасавальная рэакцыя скуры на месцы працяглага мех. ўздзеяння, найчасцей на далонях, падэшвах і інш. Мае выгляд шчыльных жаўтаватых, брудна-шэрых ці карычневых патаўшчэнняў. Лячэнне тэрапеўтычнае. М. ёсць таксама ў некат. млекакормячых (вярблюдаў, прыматаў).

М.​З.​Ягоўдзік.

т. 9, с. 510

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ЛІХАМА́НКА,

ахоўна-прыстасавальная рэакцыя арганізма вышэйшых жывёл і чалавека на ўздзеянне інфекцый, прадуктаў жыццядзейнасці бактэрый, траўмаў і інш. Выяўляецца павышэннем т-ры цела. У большасці выпадкаў Л. ўзмацняе імунітэт. Пры т-ры цела вышэй за 41 °C можа выклікаць парушэнне абмену рэчываў (павялічваецца распад бялку), сардэчна-сасудзістай, дыхальнай дзейнасці і інш. Лячэнне тэрапеўтычнае.

т. 9, с. 320

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

adapter, adaptor

[əˈdæptər]

n.

1) прыстасава́льная прыла́да

2) Mech. ада́птэр -а, перахадні́к -а́ m.

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

ахо́ўна-прыстасава́льны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. ахо́ўна-прыстасава́льны ахо́ўна-прыстасава́льная ахо́ўна-прыстасава́льнае ахо́ўна-прыстасава́льныя
Р. ахо́ўна-прыстасава́льнага ахо́ўна-прыстасава́льнай
ахо́ўна-прыстасава́льнае		 ахо́ўна-прыстасава́льнага ахо́ўна-прыстасава́льных
Д. ахо́ўна-прыстасава́льнаму ахо́ўна-прыстасава́льнай ахо́ўна-прыстасава́льнаму ахо́ўна-прыстасава́льным
В. ахо́ўна-прыстасава́льны (неадуш.)
ахо́ўна-прыстасава́льнага (адуш.)		 ахо́ўна-прыстасава́льную ахо́ўна-прыстасава́льнае ахо́ўна-прыстасава́льныя (неадуш.)
ахо́ўна-прыстасава́льных (адуш.)
Т. ахо́ўна-прыстасава́льным ахо́ўна-прыстасава́льнай
ахо́ўна-прыстасава́льнаю		 ахо́ўна-прыстасава́льным ахо́ўна-прыстасава́льнымі
М. ахо́ўна-прыстасава́льным ахо́ўна-прыстасава́льнай ахо́ўна-прыстасава́льным ахо́ўна-прыстасава́льных

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

абаро́нча-прыстасава́льны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. абаро́нча-прыстасава́льны абаро́нча-прыстасава́льная абаро́нча-прыстасава́льнае абаро́нча-прыстасава́льныя
Р. абаро́нча-прыстасава́льнага абаро́нча-прыстасава́льнай
абаро́нча-прыстасава́льнае		 абаро́нча-прыстасава́льнага абаро́нча-прыстасава́льных
Д. абаро́нча-прыстасава́льнаму абаро́нча-прыстасава́льнай абаро́нча-прыстасава́льнаму абаро́нча-прыстасава́льным
В. абаро́нча-прыстасава́льны (неадуш.)
абаро́нча-прыстасава́льнага (адуш.)		 абаро́нча-прыстасава́льную абаро́нча-прыстасава́льнае абаро́нча-прыстасава́льныя (неадуш.)
абаро́нча-прыстасава́льных (адуш.)
Т. абаро́нча-прыстасава́льным абаро́нча-прыстасава́льнай
абаро́нча-прыстасава́льнаю		 абаро́нча-прыстасава́льным абаро́нча-прыстасава́льнымі
М. абаро́нча-прыстасава́льным абаро́нча-прыстасава́льнай абаро́нча-прыстасава́льным абаро́нча-прыстасава́льных

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)