процівага́з, -а, мн. -ы, -аў, м.

Спецыяльнае прыстасаванне для аховы органаў дыхання, вачэй і твару чалавека ад атрутных газаў бактэрый, вірусаў.

|| прым. процівага́завы, -ая, -ае.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

процівага́з

назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, мужчынскі род, 1 скланенне

адз. мн.
Н. процівага́з процівага́зы
Р. процівага́за процівага́заў
Д. процівага́зу процівага́зам
В. процівага́з процівага́зы
Т. процівага́зам процівага́замі
М. процівага́зе процівага́зах

Крыніцы: krapivabr2012, nazounik2008, piskunou2012, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

процівага́з м. противога́з

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

процівага́з, ‑а, м.

Спецыяльнае прыстасаванне для аховы органаў дыхання, твару і вачэй ад атрутных газаў, дыму і пад.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

Процівагаз 1/131; 5/12, 92; 8/580—581 (іл.); 9/267

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

ПРОЦІВАГА́З,

прыстасаванне для індывідуальнай аховы органаў дыхання і твару чалавека ад уздзеяння атрутных, радыеактыўных рэчываў, бактэрыяльных сродкаў і інш. Сухі фільтравальны П. распрацаваны рас. хімікам М.​Дз.Зялінскім (1915). П. бываюць фільтравальныя і ізалявальныя. Фільтравальны ачышчае заражанае паветра праз аэразольны фільтр і шыхту процівагазавай каробкі. Выкарыстоўваецца, калі ў паветры дастаткова кіслароду. Маса каля 2 кг. Ізаляваныя П. бываюць на хімічна звязаным кіслародзе і са сціснутым кіслародам (паветрам). Выкарыстоўваюцца, калі ў паветры ёсць дамешкі, якія не здольны затрымліваць фільтравальны П., калі не хапае кіслароду, а таксама пад вадой. Маса 4—16 кг. У некат. галінах прам-сці і сельскай гаспадарцы карыстаюцца П. і рэспіратарамі. Спец. П. існуюць для жывёлы.

Процівагаз. а — фільтравальны; б — кіслародны ізалявальны (1 — шлем-маска; 2 — клапанная каробка; 3 — гапкалітавы патрон; 4 — злучальная трубка; 5 — процівагазная каробка; 6 — вугаль-каталізатар; 7 — ватная пракладка; 8 — процідымны фільтр; 9 — балон з кіслародам; 10 — дыхальны мяшок; 11 — рэгенератыўны патрон).

С.​А.​Акружко.

т. 13, с. 43

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

процівага́з м. разм. гл. супрацьгаз

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

противога́з процівага́з, -за м.;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

gas mask [ˈgæsmɑ:sk] n. процівага́з

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

mask​1 [mɑ:sk] n. ма́ска;

a gas mask процівага́з

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)