Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
прасы́паць
дзеяслоў, пераходны, закончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне
| Будучы час |
|---|
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
прасы́плю |
прасы́плем |
| 2-я ас. |
прасы́плеш |
прасы́плеце |
| 3-я ас. |
прасы́пле |
прасы́плюць |
| Прошлы час |
|---|
| м. |
прасы́паў |
прасы́палі |
| ж. |
прасы́пала |
| н. |
прасы́пала |
| Загадны лад |
|---|
| 2-я ас. |
прасы́п |
прасы́пце |
| Дзеепрыслоўе |
|---|
| прош. час |
прасы́паўшы |
Крыніцы:
dzsl2007,
krapivabr2012,
piskunou2012,
sbm2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
прасыпа́ць I несов. (к прасы́паць) просыпа́ть (сквозь что-л.)
прасыпа́ць II несов., в разн. знач. просыпа́ть; см. праспа́ць
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прасыпа́ць
дзеяслоў, пераходны/непераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне
| Цяперашні час |
|---|
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
прасыпа́ю |
прасыпа́ем |
| 2-я ас. |
прасыпа́еш |
прасыпа́еце |
| 3-я ас. |
прасыпа́е |
прасыпа́юць |
| Прошлы час |
|---|
| м. |
прасыпа́ў |
прасыпа́лі |
| ж. |
прасыпа́ла |
| н. |
прасыпа́ла |
| Загадны лад |
|---|
| 2-я ас. |
прасыпа́й |
прасыпа́йце |
| Дзеепрыслоўе |
|---|
| цяп. час |
прасыпа́ючы |
Крыніцы:
dzsl2007,
krapivabr2012,
piskunou2012,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
прасыпа́ць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае.
Незак. да праспаць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
праспа́ць, -плю́, -пі́ш, -пі́ць; -пі́м, -піце́, -пя́ць; -пі́; зак.
1. Прабыць які-н. час у стане сну.
П. аж да поўдня.
2. што і без дап. Прачнуцца пазней, чым трэба.
Праспаў і спазніўся на лекцыю.
3. каго-што. Знаходзячыся ў стане сну, не заўважыць, прапусціць.
П. станцыю.
|| незак. прасыпа́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е (да 2 і 3 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
просыпа́тьII несов. (к проспа́ть) в разн. знач. прасыпа́ць.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
oversleep [ˌəʊvəˈsli:p] v. (overslept) прасыпа́ць;
I overslept and was late for the lecture. Я праспаў і спазніўся на лекцыю.
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
Зрані́ць, зро́ніваць ’заўчасна нарадзіць нежывое дзіця’ (Нас.). Рус. валаг. изроня́ть ’страціць’, вяцк. изрони́ть ’пражыць у бядзе’, укр. зрони́ти ’не ўтрымаць, упусціць’, ’сказаць’, польск. zronić ’упусціць’, ’нарадзіць заўчасна’, чэш. zroniti ’змачыць (слязьмі, потам)’, славац. zroniť ’скінуць уніз, забіць’, в.-луж. zronić ’упусціць’, н.-луж. zroniś ’упусціць, рассыпаць’, серб.-харв. изро̀нити ’выйсці з-пад вады на паверхню’, ’выйсці на свет’, ’узнікнуць’, ’праліць, прасыпаць’, балг. изо̀нвам (се) ’крышу́ на дробныя часцінкі’, ’падаю (пра лісце, пот, зерне, слёзы)’, макед. изрони ’тс’. Ст.-рус. изронити ’дазволіць упасці, утраціць’ (XII ст.). Прасл. jьz‑ron‑i‑ti верагодна, мела значэнне ’ўпусціць, праліць, прасыпаць’, якое развілося ў бел., польск. да значэння ’нарадзіць заўчасна’ (аналагічнае развіццё ў выкінуць).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
высыпа́ць, высыпа́ць
1. áusschütten vt, áusstreuen vt; verschütten vt, verstréuen vt (прасыпаць);
2. мед. (пра высыпку) entstéhen* vi (s), zéigen;
3. разм. (пра натоўп) strömen vi(s)
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)