Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
по́зех, -ху м. зево́к
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
по́зех, ‑у, м.
Міжвольны глыбокі ўдых і выдых з шырока разяўленым ротам, а таксама гук, які ўзнікае пры гэтым; зявок. Я веру поўдню. Казкі не лапоча ён І позехам даўгім не крывіць рот, А моўчкі ўсмак працуе заклапочана Ды рукавом з ілба сцірае пот.Бураўкін.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
по́зехм.разм. Gähnen n -s
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
yawn1[jɔ:n]n. пазяха́нне, по́зех; зява́нне
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
зево́км.
1.по́зех, -ху м., пазяха́нне, -ння ср.;
2.(промах, оплошность) зяво́к, род. зяўка́м.;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
yawn
[jɔn]1.
v.i.
1) пазяха́ць, зява́ць
2) зе́ўраць, разьзяўля́цца
A wide gorge yawned beneath our feet — Шыро́кае прадо́ньне зе́ўрала ў нас пад нага́мі
2.
n.
1) пазяха́ньне, зява́ньне n., по́зех -у m.; зяво́к, -ўка́m.
2) зе́ўра f.
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
Зеў ’адтуліна (з рота ў глотку)’. Рус.зев ’тс’, уст. ’рот’, укр.зів ’тс’, дыял. ’рот’, ’зябры’, ’кут паміж ніткамі’, польск.уст.ziew ’зеў, пазяханне’, ’кут паміж ніткамі ў ткацкім станку’; чэш.zev, zeva ’адтуліна’, славен.zę̀v, zę̑v ’зеў’, серб.-харв.зе̑в, зи̏јев ’адкрытыя вусны, адтуліна, позех’, балг., макед.зев ’адтуліна’. Параўн. зе́ва, зяво́, зявэ́, зя́вы ’прамежак паміж верхнімі і ніжнімі ніткамі асновы’, зе́вы, зя́вы, зявэ́ ’рот, пашча’ (Сл. паўн.-зах.), зяву́ ’прамежак паміж ніткамі асновы, праз які праходзіць чаўнок’ (брагін., Нар. сл.), зі́вы ’тс’ (пін., Нар. лекс.), зева, зява ’тс’ (Мат. Гом.). Прасл.zěvъ ’адтуліна’ ўтворана ад дзеяслова zě‑va‑ti (гл. зяваць) бязафіксным спосабам. Роднасныя словы ззяць1, зяхаць. Фасмер, 2, 91; Скок, 3, 656. Паводле Шанскага (2, З, 83), зеў ад кораня *zě‑ з суфіксам ‑vъ (як рус.сев, гнев), а зевать ад зев.