падвойнае - Пошук

Падвойнае праменепераламленне 3/270; 5/550; 7/602; 8/69, 382; 10/619; 11/46

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

ПАДВО́ЙНАЕ ПРАМЕНЕПЕРАЛАМЛЕ́ННЕ,

падваенне светлавых прамянёў пры праходжанні праз анізатропнае асяроддзе (напр., крышталь). Абумоўлена залежнасцю пераламлення паказчыка дадзенага асяроддзя ад напрамку эл. вектара светлавой хвалі (гл. Анізатрапія ў фізіцы, Крышталяоптыка).

Пры падзенні светлавой хвалі на анізатропнае асяроддзе ў ёй узнікаюць 2 хвалі з узаемна перпендыкулярнымі плоскасцямі палярызацыі (гл. Палярызацыя святла). У аднавосевых крышталях адна з хваль мае плоскасць палярызацыі, перпендыкулярную да плоскасці, якая праходзіць праз напрамак праменя святла і аптычную вось крышталя (звычайны прамень), плоскасць палярызацыі другой хвалі паралельная гэтай плоскасці (незвычайны прамень). Скорасць распаўсюджвання звычайнай хвалі і яе паказчык пераламлення не залежаць ад напрамку распаўсюджвання, а скорасць і паказчык пераламлення незвычайнай хвалі — залежаць, і для яе парушаюцца звычайныя законы пераламлення, напр., незвычайны прамень не можа ляжаць у плоскасці падзення. П.п. назіраецца таксама ў асяроддзях са штучнай анізатрапіяй, напр., пры накладанні эл. поля (Кера эфект), магн. поля (Катона—Мутона эфект) або поля пругкіх сіл (гл. Палярызацыйна-аптычны метад даследаванняў, Фотапругкасць).

**Падвойнае праменепераламленне** ў аднавосевым крышталі: 1 — падаючы прамень, 2 — крышталь, 3 — звычайны прамень, 4 — незвычайны прамень, α — вугал падвойнага праменепераламлення, OZ — аптычная вось крышталю.

т. 11, с. 491

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

падво́йны

прыметнік, якасны

	адз.			мн.
	м.	ж.	н.	-
Н.	падво́йны	падво́йная	падво́йнае	падво́йныя
Р.	падво́йнага	падво́йнай падво́йнае	падво́йнага	падво́йных
Д.	падво́йнаму	падво́йнай	падво́йнаму	падво́йным
В.	падво́йны (неадуш.) падво́йнага (адуш.)	падво́йную	падво́йнае	падво́йныя (неадуш.) падво́йных (адуш.)
Т.	падво́йным	падво́йнай падво́йнаю	падво́йным	падво́йнымі
М.	падво́йным	падво́йнай	падво́йным	падво́йных

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

падво́йны, -ая, -ае.

Які складаецца з дзвюх аднародных частак, двайны.

Падвойнае дно.

Падвойныя вокны.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

візуа́льна-падво́йны

прыметнік, адносны

	адз.			мн.
	м.	ж.	н.	-
Н.	візуа́льна-падво́йны	візуа́льна-падво́йная	візуа́льна-падво́йнае	візуа́льна-падво́йныя
Р.	візуа́льна-падво́йнага	візуа́льна-падво́йнай візуа́льна-падво́йнае	візуа́льна-падво́йнага	візуа́льна-падво́йных
Д.	візуа́льна-падво́йнаму	візуа́льна-падво́йнай	візуа́льна-падво́йнаму	візуа́льна-падво́йным
В.	візуа́льна-падво́йны (неадуш.) візуа́льна-падво́йнага (адуш.)	візуа́льна-падво́йную	візуа́льна-падво́йнае	візуа́льна-падво́йныя (неадуш.) візуа́льна-падво́йных (адуш.)
Т.	візуа́льна-падво́йным	візуа́льна-падво́йнай візуа́льна-падво́йнаю	візуа́льна-падво́йным	візуа́льна-падво́йнымі
М.	візуа́льна-падво́йным	візуа́льна-падво́йнай	візуа́льна-падво́йным	візуа́льна-падво́йных

Крыніцы: piskunou2012, prym2009, sbm2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

зацьме́нна-падво́йны

прыметнік, адносны

	адз.			мн.
	м.	ж.	н.	-
Н.	зацьме́нна-падво́йны	зацьме́нна-падво́йная	зацьме́нна-падво́йнае	зацьме́нна-падво́йныя
Р.	зацьме́нна-падво́йнага	зацьме́нна-падво́йнай зацьме́нна-падво́йнае	зацьме́нна-падво́йнага	зацьме́нна-падво́йных
Д.	зацьме́нна-падво́йнаму	зацьме́нна-падво́йнай	зацьме́нна-падво́йнаму	зацьме́нна-падво́йным
В.	зацьме́нна-падво́йны (неадуш.) зацьме́нна-падво́йнага (адуш.)	зацьме́нна-падво́йную	зацьме́нна-падво́йнае	зацьме́нна-падво́йныя (неадуш.) зацьме́нна-падво́йных (адуш.)
Т.	зацьме́нна-падво́йным	зацьме́нна-падво́йнай зацьме́нна-падво́йнаю	зацьме́нна-падво́йным	зацьме́нна-падво́йнымі
М.	зацьме́нна-падво́йным	зацьме́нна-падво́йнай	зацьме́нна-падво́йным	зацьме́нна-падво́йных

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

спектра́льна-падво́йны

прыметнік, адносны

	адз.			мн.
	м.	ж.	н.	-
Н.	спектра́льна-падво́йны	спектра́льна-падво́йная	спектра́льна-падво́йнае	спектра́льна-падво́йныя
Р.	спектра́льна-падво́йнага	спектра́льна-падво́йнай спектра́льна-падво́йнае	спектра́льна-падво́йнага	спектра́льна-падво́йных
Д.	спектра́льна-падво́йнаму	спектра́льна-падво́йнай	спектра́льна-падво́йнаму	спектра́льна-падво́йным
В.	спектра́льна-падво́йны (неадуш.) спектра́льна-падво́йнага (адуш.)	спектра́льна-падво́йную	спектра́льна-падво́йнае	спектра́льна-падво́йныя (неадуш.) спектра́льна-падво́йных (адуш.)
Т.	спектра́льна-падво́йным	спектра́льна-падво́йнай спектра́льна-падво́йнаю	спектра́льна-падво́йным	спектра́льна-падво́йнымі
М.	спектра́льна-падво́йным	спектра́льна-падво́йнай	спектра́льна-падво́йным	спектра́льна-падво́йных

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

Dóppelname m -ns, -n падво́йнае про́звішча

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)

КАЛІ́ЙНАЯ САЛЕ́ТРА, каліевая салетра,

тэхнічная назва калію нітрату, KNO₃. Падвойнае комплекснае ўгнаенне, мае калій (44% у пераліку на аксід K₂O) і азот (13%). Выкарыстоўваюць на розных глебах, пераважна пад культуры, адчувальныя да хлору (лён, бульбу, тытунь, вінаград).

т. 7, с. 465

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

Манна́рка ’кароткае на кудзелі мужчынскае паліто’ (навагр., Жыв. сл.). З польск. marynarka ’пінжак’. Падвойнае ‑нн‑ з ‑рн‑ (< ‑рын‑).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

Verbum