нага́та
назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, жаночы род, 2 скланенне
|
адз. |
мн. |
| Н. |
нага́та |
нага́ты |
| Р. |
нага́ты |
нага́т |
| Д. |
нага́це |
нага́там |
| В. |
нага́ту |
нага́ты |
| Т. |
нага́тай
нага́таю |
нага́тамі |
| М. |
нага́це |
нага́тах |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
Нагата (манета) 6/197; 7/370
Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)
НАГА́ТА (араб. паўнавартасная, адборная манета),
рэальная (першапачаткова — абазначэнне куфіцкага дырхема) і лікавая грашовая адзінка Стараж. Русі. У 11 ст. Н. = 1/20 грыўні кун (прыблізна 2 1/2 г серабра) = 1 1/4 куны = 2 1/2 разаны = 5—7 1/2 вевярыцы; у 12—13 ст. Н. = 1/20 грыўні кун = 2 1/2 куны або разаны.
т. 11, с. 115
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
нага́та
(ад ар. nagh = адборная манета)
тое, што і дырхем.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
Нага́та ’старажытная грашовая адзінка’ (Рабцэвіч), параўн. ст.-бел. у Летапісе Аўрамкі XV ст.: по двѣ нагатѣ (Карскі 2–3, 106), ст.-рус. ногата. Выводзяць з кыпч. тур. nakt ’наяўныя грошы’, крым.-тат. naxt ад араб. naḳd ’дробныя грошы’; аднак не выключана і мясцовае ўтварэнне ад мяркуемага *нагата ’сабаліная шкурка з чатырма нагамі’ вытворнага ад нага́, параўн. бел. нога́ты ’з доўгімі нагамі’ (ТС), што характэрна для ўсх.-слав. назваў грошай; гл. Кіпарскі, ВЯ, 1956, № 5, 135; Фасмер, 3, 79.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)
нога́та ист. нага́та, -ты ж.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Абнагаце́ць ’абяднець, агаліцца’ (Гарэц., Др.-Падб.) < нагата (гл.). Параўн. ст.-рус. соромити і серб.-харв. срамо̀тити (< прасл. sormota ’сарамата’).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)