Verbum

анлайнавы слоўнік

НАВУ́МАЎ (Валянцін Сцяпанавіч) (н. 12.3.1937, Мінск),

бел. спартсмен і трэнер (веславанне на байдарках і каноэ). Засл. майстар спорту СССР (1969), засл. трэнер Беларусі (1971). Скончыў Бел. ін-т фіз. культуры (1964). У 1974—96 у Акадэміі фіз. выхавання і спорту. Чэмпіён Еўропы на байдарцы-адзіночцы на дыстанцыях 500, 1000 м і ў эстафеце 4 × 500 м (1957, г. Гент, Бельгія). Чэмпіён СССР на дыстанцыях 1000 м (1957, 1958, 1959), 10 000 м (1961). Сярод выхаванцаў чэмпіён свету Л.Дзеравянка, чэмпіён СССР А.Навумаў.

т. 11, с. 111

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

НАВУ́МАЎ (Уладзімір Навумавіч) (н. 6.12.1927, С.-Пецярбург),

расійскі кінарэжысёр. Нар. арт. Расіі (1974). Нар. арт. СССР (1983). Скончыў Усесаюзны дзярж. ін-т кінематаграфіі (1951), з 1980 выкладае ў ім. Працаваў з А.А.Алавым: «Трывожная маладосць» (1955, паводле рамана «Старая крэпасць» У.Бяляева), «Павел Карчагін» (1957, паводле рамана «Як гартавалася сталь» М.Астроўскага), «Бег» (1971, паводле М.Булгакава), «Легенда пра Тыля» (1977, паводле рамана «Легенда пра Уленшпігеля» Ш. Дэ Кастэра), «Тэгеран-43» (1981, СССР—Швейцарыя—Францыя, гал. прыз Міжнар. кінафестывалю ў Маскве), «Бераг» (1984, паводле Ю.Бондарава) і інш. Самастойна паставіў фільмы: «Выбар» (1988), «Закон» (1990), «Дзесяць гадоў без права перапіскі» (1991), «Белае свята» (1994). Творчасці Н. ўласцівы эмацыянальнасць, драматызм канфлікту, майстэрства выкарыстання сродкаў кінематаграфічнай выразнасці. Піша сцэнарыі. Дзярж. прэмія СССР 1985.

т. 11, с. 111

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

Навумаў А. 3/48

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

Навумаў В. А. 12/479

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

Навумаў М. А. 10/605

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

МІ́НСКІ АЎТАВАКЗА́Л «МАСКО́ЎСКІ».

Пабудаваны ў 1999 у Мінску на рагу праспекта Скарыны і вул. Філімонава (арх. М.Навумаў, інж. Л.Валчэцкі, Ю.Рушаў, маст. афармленне У.Папсуева, В.Хацкевіча). Прызначаны для міжнар., міжгар. і мясц. перавозак. Важны горадабуд. акцэнт усх. часткі горада. Архітэктура комплексу заснавана на стварэнні шматузроўневай прасторы, удалым выкарыстанні рэльефу мясцовасці, лесвіц, пандусаў з мэтай выключэння перасячэнняў трансп. і людскіх патокаў. Комплекс уключае прамавугольны ў плане 3-павярховы будынак, дзе размешчаны білетныя касы, залы чакання, гандл. ўстановы, гасцініца, адм. памяшканні. Кампазіцыйным цэнтрам аўтавакзала з’яўляецца адкрытая прастора атрыумнага тыпу з касавым вестыбюлем і прадпрыемствамі абслугоўвання ўнізе і адкрытымі галерэямі (вядуць на пероны) на 2-м паверсе. У аздабленні інтэр’ера выкарыстаны размалёўкі, скульптура, вітражы. Над пасадачнымі платформамі створаны падковападобны навес на вантавых канструкцыях. замацаваных на вежы (выш. 42 м), якая з’яўляецца вышыннай дамінантай комплексу і наваколля. У вырашэнні ўнутр. прасторы комплексу закладзены прынцып зрокавага аб’яднання ў адзінае цэлае інтэр’ераў будынка і экстэр’еру ўнутр. дворыка.

С.А.Сергачоў.

т. 10, с. 433

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

МІКАЛО́ГІЯ (ад грэч. mykēs грыб + ...логія),

навука пра грыбы. Вывучае марфал., біял., фізіял., біяхім., экалагічныя асаблівасці грыбоў, іх геаграфію, сістэматыку, філагенію, значэнне ў жыцці чалавека. Уключае агульную, водную, глебавую, фітапаталаг., мед., вет., тэхн. М. і інш. Цесна звязана з фітапаталогіяй, ліхеналогіяй, мікрабіялогіяй. Мае важнае значэнне для медыцыны, ветэрынарыі, сельскай гаспадаркі, мікрабіял., харч. прам-сці і інш.

Да сярэдзіны 19 ст. характэрны апісанне і спробы класіфікацыі грыбоў, пераважна макраскапічных (Н.А.Вейнман, К.Клаўзіус, Х.Персан, Э.М.Фрыс і інш.). У 2-й пал. 19 ст., з пачаткам вывучэння патагенных грыбоў, М. вылучылася ў самаст. навуку (А.дэ Бары, М.С Варонін, О.Брэфельд, Л.Р.Цюлан, Ш.Цюлан і інш.). З канца 19 ст. развіваюцца фізіялогія і біяхімія грыбоў, эксперым. метады даследаванняў (А.А.Ячэўскі, Г.А.Клебс, Л.І.Курсанаў, М.А.Навумаў, В.Г.Траншэль і інш.).

На Беларусі даследаванні па М. пачалі ў канцы 19 ст. былыя супрацоўнікі Горы-Горацкага земляробчага ін-та, першыя спісы грыбоў апубл. ў канцы 19 — пач. 20 ст. (М.А.Дарожкін, В.Ф.Купрэвіч, Ф.Блонскі, Л.І.Лебедзева, С.І.Шэмбель). Мэтанакіраваныя даследаванні праводзіліся з 1931 у АН Беларусі (Дарожкін, Купрэвіч, С.М.Тупяневіч). Значны ўклад у развіццё М. зрабілі С.У.Горленка, З.І.Рамнёва, М.І.Фёдараў, А.С.Шуканаў, С.І.Бельская, А.І.Галаўко. В.С.Гапіенка, В.К.Гаравец, Э.П.Камарова, З.Н.Кудрашова, В.К.Неафітава, В.І.Ніціеўская, П.В.Пак, В.Я.Стрэльская, А.І.Сцефановіч, Г.І.Сяржаніна, В.В.Фаміна, Н.І.Чакалінская і інш. Асн. н.-д. цэнтры: ін-ты эксперым. батанікі, мікрабіялогіі, лесу Нац. АН Беларусі, БелНДІ бульбаводства, БелНДІ агародніцтва, БелНДІ аховы раслін і БелНДІ земляробства і кармоў Акадэміі агр. навук Беларусі, БДУ, Бел. дзярж. пед. ун-т, БСГА, Гродзенскі с.-г. ін-т, Бел. дзярж. тэхнал. ун-т.

С.Л.Бельская.

т. 10, с. 352

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

АПЕРА́ТАРСКАЕ МАСТА́ЦТВА,

від творчасці ў кінематаграфіі і на тэлебачанні, майстэрства сродкамі кіназдымкі рэалізаваць ідэі літаратурнага сцэнарыя і творчай задумы рэжысёра.

Узнікла і развілося са станаўленнем кінамастацтва. Першыя здымкі ажыццявілі ў Францыі ў 1895 браты Люм’ер. З развіццём кінематографа фарміраваліся і выяўл. сродкі аператарскага мастацтва: кампазіцыя кадра, прасторы, асвятленне, ракурс, прыёмы дынамічнай здымкі, аптычны малюнак кадра, святлотанальнае і колеравае вырашэнне эпізодаў. Значныя работы з’явіліся ў Італіі, ЗША, Германіі, Швецыі, Даніі. У 1920-я г. фарміравалася сав. школа аператарскага мастацтва (Э.Цісэ, А.Галаўня, А.Масквін, Д.Дэмуцкі і інш.). У 1920—30-я г. ў стварэнні цэласнага выяўл. вобраза фільма вызначыліся франц. аператары Ж.Перыналь, Р.Матэ, Б.Каўфман, амер. Дж.Арналд, Б.Рэйналдс, Х.Расан; у распрацоўцы і выкарыстанні колеру ў кіно — амер. аператар Р.Рэнахен, сав. аператар Ф.Правораў.

У 1930-я г. са з’яўленнем гуку кінааператары асвойвалі новыя маст.-творчыя тэхналогіі і формы выяўл. арганізацыі матэрыялу. Павялічылася ўвага да псіхал. партрэтных характарыстык персанажаў. У 1940—60-я г. стылістыка майстроў зах. кінематографа выявілася ў творчай практыцы неарэалізму. Аператары франц. «новай хвалі» выкарыстоўвалі здымкі рухомай камерай у натуральным асяроддзі, імправізаваную кампазіцыю кадра. На аснове новай тэхнікі, матэрыялаў і тэхналогій 1960—90-х г. пашырылася фарміраванне індывід. стыляў у аператарскім мастацтве. Сярод найб. вядомых майстроў: Г.Толанд, Х.Уэкслер, Л.Ковач, Дж.Тэйлар (ЗША), Ю.Стрындберг, С.Нюквіст (Швецыя), Э.Рышар, Н.Альмендрас, П.Глен (Францыя), В.Старара, Т.Дэлі Колі, Дж.Ратуна, П. дэ Сантыс, Л.Таволі (Італія), Дж.Олкат, Дж.Ансварт, Д.Слокам (Вялікабрытанія), Л.Ахвледзіяні, А.Булінскі, К.Кыдыраліеў, П.Лебешаў, Р.Масальскі, М.Мусаеў, В.Нікалаеў, Л.Пааташвілі, М.Піліхіна, Г.Рэрберг, Ю.Сіларт, С.Урусеўскі, Х.Файзіеў, В.Юсаў (СССР).

На Беларусі першыя маст. фільмы ў 1920—30-я г. здымалі аператары Д.Шлюглейт («Лясная быль»), М.Казлоўскі («Хвоі гамоняць»), Н.Навумаў-Страж («Жанчына»), А.Кальцаты («Першы ўзвод»), Б.Рабаў («Двойчы народжаны»). Сталым аператарскім мастацтвам вызначаюцца лепшыя фільмы канца 1940—50-х г., якія знялі А.Булінскі («Дзеці партызана»), А.Гінцбург («Канстанцін Заслонаў»), Г.Удавянкоў («Міколка-паравоз»), У.Акуліч («Гадзіннік спыніўся апоўначы»), А.Аўдзееў і І.Пікман («Дзяўчынка шукае бацьку»). Выкарыстанне з сярэдзіны 1950-х г. шырокіх і шырокафарматных экранаў павялічыла выяўл. магчымасці аператарскага мастацтва. У 1960—80-я г. аператарскае мастацтва бел. майстроў вызначалі паэт. светаадчуванне (А.Забалоцкі — «Праз могілкі», «Альпійская балада»), псіхалагізм і выразнасць кампазіцыі (Ю.Марухін — «Магіла льва», «Паводка»), тонкае адчуванне прыроды (Дз.Зайцаў — «Рудабельская рэспубліка», «Людзі на балоце»), дакладнае адчуванне колеру (Э.Садрыеў — «Жыццё і смерць двараніна Чартапханава», «Хлеб пахне порахам»), дынамізм і лірызм (Т.Логінава — «Вянок санетаў», «Дзікае паляванне караля Стаха»), завершанасць кампазіцыйных рашэнняў (Ю.Ялхоў — «Раскіданае гняздо», «Франка — жонка Хама»).

Г.В.Ратнікаў.

т. 1, с. 423

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ЗАСЛУ́ЖАНЫ РАЦЫЯНА́ЛІЗАТАР РЭСПУ́БЛІКІ БЕЛАРУ́СЬ,

ганаровае званне, якое прысвойваецца аўтарам рацыяналізатарскіх прапаноў, укараненне якіх унесла грунтоўны ўклад ва ўдасканаленне вытворчасці, у павышэнне прадукцыйнасці працы, паляпшэнне якасці прадукцыі, умоў працы і тэхнікі бяспекі, забеспячэнне н.-д. і навуч. працэсу, якія вядуць шматгадовую рацыяналізатарскую дзейнасць. Уведзена законам ад 13.4.1995, прысвойваецца Прэзідэнтам Рэспублікі Беларусь. З 1959 існавала ганаровае званне засл. рацыяналізатар Беларускай ССР, якое прысвойвалася Прэзідыумам Вярх. Савета БССР.

Заслужаныя рацыяналізатары Рэспублікі Беларусь

1960. Х.І.Гандэльман, Я.А.Грамыка, Р.С.Ермашкевіч, М.М.Жукаў, У.А.Забяжаеў, І.М.Зарэцкі, В.П.Зданкевіч, А.К.Іваноў, К.К.Крашчановіч, В.М.Пагадаеў, У.А.Паўлоўскі, Б.В.Растанін, У.П.Русак, В.Л.Сакалоў, Л.І.Свістун, У.Д.Свічкароў, В.М.Скляднеў, П.Р.Стацэнка, М.П.Тадыкін.

1963. А.А.Барташэвіч, Р.С.Бражэнас, А.С.Пуставайтоўскі, Л.К.Скуратовіч, А.І.Шылкін.

1964. В.А.Антонаў, М.Я.Афончанка, Р.М.Багдасараў, А.І.Вазновіч, І.Дз.Вярбіцкая, І.Р.Гаража, А.Я.Дзмітрыеў, І.М.Ермакоў, Р.К.Жолтак, У.В.Звізжоў, Р.М.Іваноў, М.П.Іхно, У.А.Казлоў, У.Ф.Касінскі, В.М.Корбут, В.І.Кушнарэнка, А.М.Мартыненка, М.З.Марціновіч, М.П.Марчанка, У.К.Масюкоў, Дз.І.Мечнік, П.Я.Прыцкер, Э.В.Радкевіч, А.Е.Смірноў, Р.Ш.Столін, Я.М.Сцяпанаў, У.А.Трайц, А.К.Трыгубовіч, А.А.Усаў, С.Р.Фарбер, Дз.С.Фролкін, І.К.Хіба, І.Н.Хібнік, А.І.Хлапіцкі, А.П.Шаўцоў, Н.І.Шофер.

1966. М.Р.Грынкевіч, Л.І.Кумец-Кулеш, У.Р.Пекеліс, В.У.Пятрышчаў.

1967. М.А.Ардо, І.А.Баранцэвіч, С.М.Барысавец, А.Л.Бераснёў, Л.Р.Біржакова, П.І.Бойка, Ю.Ф.Боткіна, Б.І.Брыч, П.В.Валавод, П.Г.Васілеўскі, Ф.С.Віцебская, Р.П.Гальперын, І.Л.Гапановіч, Я.П.Гееўскі, І.М.Гурэвіч, А.Р.Дзюндзін, П.А.Жураў, І.Ф.Казлоўскі, П.П.Какоткін, Р.А.Карвяк, У.М.Кошаль, У.А.Кузняцоў, І.Я.Лашкоў, В.М.Любецкая, П.М.Макараў, К.Р.Манахаў, Д.А.Марчанка, У.Р.Маскалёў, Н.Ф.Мелавацкая, М.М.Міско, М.Р.Папоў, С.Ф.Патапаў, І.С.Пацехін, Л.А.Раманоўскі, Э.Е.Сафроненка, С.К.Сівохін, П.А.Сматрыцкі, В.П.Спічэўская, А.А.Харашчо, А.Л.Цыркуноў, Г.А.Цярэшка, А.Б.Чыжэўскі, К.М.Чыстабаеў, І.М.Шамес.

1968. В.Я.Авяр’янаў, Г.М.Анфінагенаў, М.М.Ахрамовіч, А.М.Бабенка, М.Г.Баканаў, В.М.Ванін, П.Ю.Васілюк, А.М.Выхота, А.Р.Данін, В.А.Зінькоўскі, М.Н.Коннікаў, А.М.Кунцэвіч, Ф.Л.Ліпатаў, А.М.Лысы, У.П.Маркоўскі, А.У.Навуменка, У.М.Пятроў, В.С.Раманенка, У.Г.Сягоднік, Я.Г.Сойка, М.П.Стома, І.С.Тараеў, Я.Ф.Туфлін, Я.М.Увядзенскі, К.В.Чаравухін, У.Т.Чуракоў, І.П.Шапавалаў, М.Я.Ягораў.

1970. С.Я.Абросімава, В.К.Антонаў, М.І.Арашонак, Г.А.Асколкаў, В.А.Ганелес, В.К.Гаўрыленка, Я.Е.Грыгор’еў, Э.Л.Гузоўскі, М.К.Данільчук, У.А.Зяваліч, Ф.Л.Іскароў, Э.У.Іскроў, А.В.Калошын, Б.І.Крыніцкі, Б.В.Лазарчык, А.Ф.Папялкоўскі, В.В.Подух, А.А.Чайкоўскі, Ю.А.Шчарбакоў, Я.С.Юрчанка, А.М.Ярэшчанка.

1971. А.С.Аляксееў, А.С.Васіленка, Ф.І.Гарбуноў, І.А.Гардзейчык, А.М.Гільдэнберг, А.А.Дзянсківіч, А.Ф.Жолаб, В.Ц.Залатароў, А.М.Зянько, М.М.Ільясевіч, Э.С.Казанецкі, М.П.Каменскі, К.С.Кулеш, М.А.Кучко, П.П.Маліноўскі, Н.І.Мікульскі, К.П.Пеканюк, М.А.Пракапеня, П.В.Рыбакоў, Л.А.Савіцкі, У.У.Савіч, С.Л.Салавейчык, В.С.Семярной, Л.М.Станкевіч, В.Ф.Суздалеў, Я.П.Сяліцкі, Я.С.Франчкоўскі, Г.П.Шулікаў, Дз.Ф.Ягораў.

1972. Б.П.Мірановіч.

1973. М.Я.Бароўскі, В.У.Грыгор’еў, В.М.Духанін, У.А.Мазура, М.А.Рабянок.

1975. В.І.Аляксееў, У.І.Антонаў, М.В.Балыкіна, Дз.М.Барысенка, В.П.Вараб’ёў, М.С.Громаў, П.А.Дзешавіцын, У.М.Жукоўскі, Дз.Д.Заяц, В.Д.Кузьмін, Ф.А.Купалаў, В.А.Лычкоўскі, Ю.І.Мажаеў, М.М.Някрасаў, Л.І.Патаповіч, І.Я.Саксонаў, В.В.Самохін, Я.В.Сацукевіч, Л.П.Тумас, Ф.А.Хацкевіч, В.М.Чарненка, В.І.Яронька.

1979. Р.Х.Бабіеў, С.К.Бандарук, Л.І.Драмянкоў, Г.А.Жыраў, І.Дз.Забаўчык, В.П.Загуменкаў, Л.В.Касцючэнка, І.П.Кобрынец, В.С.Леган, М.М.Лягезін, А.А.Пузевіч, В.Т.Пуставойценка, А.А.Радзевіч, А.П.Шыян.

1981. А.Ф.Выбарнаў, М.М.Гаўрылюк, Г.А.Караткевіч, А.І.Каткоўскі, В.В.Куляшоў, Дз.А.Куртоў, М.Т.Лінькоў, Г.П.Маскін, А.Л.Міронаў, Г.І.Нікалаенка, А.В.Рак, У.Р.Шавель, В.П.Шамрэеў, Г.М.Шарэйка.

1983. В.І.Навумаў.

1987. К.Н.Раткевіч.

1988. Г.А.Буйноўскі, А.В.Гарадзецкі, В.І.Дзяркач, М.М.Дзятлаў, В.У.Каранкевіч, Р.Я.Лішанскі, М.І.Пажыдаеў, В.У.Стасюк, І.В.Цітоў, А.К.Чорная, І.Ц.Якімаў.

1989. К.Т.Бяляк, Р.Л.Гарус, М.Ф.Гаўрылаў, У.М.Даніленка, В.Р.Латушка, М.К.Лухвіч, В.П.Мамчыц, С.Р.Марачкаў.

1990. У.А.Альбіцкі, Л.П.Бараноўскі, А.А.Баркун, Л.І.Іофе, П.П.Лабкоў, У.А.Ламака, М.М.Маркевіч, А.М.Піменаў, Г.І.Сліжоў, У.М.Якубенка.

1991. Л.М.Бурскі, А.І.Каваленка.

1992. Б.А.Кусакін.

т. 6, с. 568

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

«БЕЛАРУСЬФІ́ЛЬМ»,

кінастудыя Беларусі. Створана ў 1928 кінаарганізацыяй Белдзяржкіно пад назвай «Савецкая Беларусь» (напачатку ў Ленінградзе, з 1939 у Мінску), з 1946 сучасная назва. Выпускае фільмы маст. і тэлевізійныя ігравыя, хранікальна-дакумент. і навук.-папулярныя, анімацыйныя. У даваенны час на студыі створаны маст. фільмы: «Кастусь Каліноўскі» (1928), «Да заўтра» (1929), «Атэль «Савой» і «У агні народжаная» (1930), «Жанчына» (1932), «Першы ўзвод» (1933), «Двойчы народжаны» (1934), «Паручнік Кіжэ» (1934), «Палескія рабінзоны» (1935), «Дзяўчына спяшаецца на спатканне» і «Шукальнікі шчасця» (1936), «Дачка Радзімы» і «Балтыйцы» (1937), «Адзінаццатага ліпеня»; кінанавелы «Мядзведзь», «Маска» і «Мянтуз» (усе 1938), «Чалавек у футарале» (1939) і інш.

Сярод пачынальнікаў студыі рэжысёры Ю.Тарыч, У.Гардзін, аператары А.Кальцаты, М.Казлоўскі, Н.Навумаў-Страж, Д.Шлюглейт, мастак М.Літвак. У 1920—30-я г. на студыі здымаліся акцёры бел. т-раў У.Крыловіч, Л.Мазалеўская, П.Малчанаў, Б.Платонаў, В.Пола, У.Уладамірскі і інш., а таксама Л.Кміт, Б.Бабачкін, М.Сіманаў, М.Чаркасаў. На пачатку тут працавалі многія вядомыя майстры кіно: рэжысёры М.Данской, Р.Рашаль; кампазітары І.Дунаеўскі, В.Салаўёў-Сядой, А.Туранкоў; у 1930-я г. — сцэнарысты Б.Брадзянскі, А.Вольны, Р.Кобец, М.Таўбэ; рэжысёры М.Авербах, Э.Аршанскі, І.Аненскі, Я.Дзіган, У.Корш-Саблін, С.Сплашноў, А.Файнцымер; аператары А.Булінскі, С.Бяляеў, С.Іваноў, Б.Рабаў, А.Рагоўскі; мастакі С.Мандэль, У.Пакроўскі, Р.Фэдор.

У Вял. Айч. вайну аператары кінахронікі (І.Вейняровіч, М.Бераў, У.Цяслюк і інш.) працавалі ў франтавых кінагрупах, частка работнікаў — на студыях Алма-Аты і Масквы, дзе створаны кіназборнік «Беларускія навелы» (1942), фільм-канцэрт «Жыві, родная Беларусь» (1944), дакумент, фільм «Вызваленне Савецкай Беларусі» (1944). Першыя пасляваен. маст. фільмы здымаліся на студыях Кіева, Адэсы і Ленінграда, у Мінску ствараліся пераважна кіначасопісы і кінанарысы. З 1950-х г. маст. фільмы здымаліся ў Мінску. У 1954 створаны першы бел. каляровы маст. фільм «Дзеці партызана». У 1971 зняты першы бел. шырокафарматны фільм «Крушэнне імперыі». Студыя ажыццявіла сумесныя пастаноўкі з кінастудыямі Чэхаславакіі («Пушчык едзе ў Прагу», 1966; «Маленькі сяржант», 1977; «Заўтра будзе позна», 1972) і Балгарыі («Братушка», 1976).

Многія творы студыі атрымалі шырокае прызнанне і адзначаны прэміямі на міжнар. і ўсесаюзных кінафестывалях. Сярод іх: «Канстанцін Заслонаў», «Чырвонае лісце», «Гадзіннік спыніўся апоўначы», «Масква—Генуя», «Альпійская балада», «Дзяўчынка шукае бацьку», «Анюціна дарога», «Іван Макаравіч», «Паланэз Агінскага», «Руіны страляюць...» (тэлевізійны), «Вянок санетаў», «Горад майстроў», «Праз могілкі», «Вазьму твой боль», «Дзікае паляванне караля Стаха», «Людзі на балоце», «Хам», «Наш браняпоезд» і інш.; дакументальныя «Генерал Пушча», «Праз дзесяць гадоў, або Надзеі і трывогі 10 «А», «Боль мой — Хатынь», «А зязюля кукавала...», «Палескія калядкі», цыкл «У вайны не жаночы твор», «Паляванне на золата» і інш.

У 1940—50-я г. на студыі працавалі рэжысёры П.Васілеўскі, Л.Голуб, М.Фігуроўскі; аператары У.Акуліч, А.Аўдзееў, І.Пікман, Г.Удавянкоў; мастакі У.Белавусаў, Ю.Булычаў, Е.Ганкін; у 1960-я г. — рэжысёры У.Бычкоў, Р.Віктараў, В.Вінаградаў, І.Дабралюбаў, М.Калінін, Б.Сцяпанаў, В.Тураў, В.Чацверыкоў; аператары А.Забалоцкі, Ю.Марухін, І.Рамішэўскі; мастакі Ю.Альбіцкі, У.Дзяменцьеў, Я.Ігнацьеў; у 1970 — пач. 90-х г. — рэжысёры А.Карпаў. Л.Мартынюк, В.Нікіфараў, М.Пташук, В.Рыбараў, В.Рубінчык; аператары П.Аліфер, Дз.Зайцаў, Т.Логінава, Р.Масальскі, С.Пятроўскі, Ю.Ялхоў; мастак А.Чартовіч і інш.; стваральнікі дакумент. фільмаў В.Дашук, Ю.Лысятаў, М.Жданоўскі, С.Лук’янчыкаў, Дз.Міхлееў, В.Сукманаў, Ю.Цвяткоў, Р.Ясінскі; мультыплікатары А.Белавусаў, І.Волчак, А.Піткевіч і інш. У складзе «Беларусьфільма» працуюць творчыя аб’яднанні «Летапіс», «Тэлефільм», майстэрня анімацыйных фільмаў (з 1975). Пры «Беларусьфільме» працуе Тэатр-студыя кінаакцёра. Гл. таксама нарыс Кіно ў арт. Беларусь.

Л.І.Паўловіч.

Да арт. **«Беларусьфільм»**. Кадр з кінафільма «Чырвонае лісце». 1958.

Да арт. **«Беларусьфільм»**. Кадр з кінафільма «Масква—Генуя». 1964.

Да арт. **«Беларусьфільм»**. Кадр з кінафільма «Іван Макаравіч».

Да арт. **«Беларусьфільм»**. Кадр з кінафільма «Палескія калядкі».

Да арт. **«Беларусьфільм»**. Кадр з кінафільма «Наш браняпоезд».

т. 3, с. 68

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)