мезалі́т

назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, мужчынскі род, 1 скланенне

адз.
Н. мезалі́т
Р. мезалі́ту
Д. мезалі́ту
В. мезалі́т
Т. мезалі́там
М. мезалі́це

Крыніцы: krapivabr2012, nazounik2008, piskunou2012, sbm2012, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

мезалі́т, -ту м., археол. мезоли́т

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

мезалі́т, ‑у, М ‑ліце, м.

Сярэдні каменны век, пераход ад старажытнага да новага каменнага веку.

[Ад грэч. mésos — сярэдні, прамежкавы і lithos — камень.]

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

мезаліт

т. 10, с. 258

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

Мезаліт 1/161, 468; 2/271, 427; 3/119, 306, 542; 4/13, 201; 5/296—297 (укл.), 298, 455; 6/124, 136, 274, 552; 7/125, 231, 433, 493, 524, 541; 8/398, 579, 604; 9/441, 563; 11/205, 510, 542; 12/81

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

мезалі́т

(ад меза- + -літ)

прамежкавая эпоха каменнага веку паміж палеалітам і неалітам.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

мезоли́т археол. мезалі́т, -ту м.;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

Протанеаліт 8/579, гл. Мезаліт

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

протанеалі́т

(ад прота- + неаліт)

тое, што і мезаліт.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

НАСКА́ЛЬНАЕ МАСТА́ЦТВА, наскальныя малюнкі, пятрогліфы, пісаніцы,

старажытныя малюнкі на сценах пячор, скалах і асобных камянях у выглядзе контурных выяў (надрапаны або абведзены каляровымі лініямі), барэльефаў і паліхромнай размалёўкі. Вядомы ва ўсіх частках свету ад палеаліту да сярэднявечча. Наскальныя малюнкі эпохі палеаліту выяўлены на Пд Францыі, Пн Іспаніі (гл. Альтаміра), на Каўказе, Урале і каля р. Лена ў Расіі. Для іх характэрны выявы жывёл і паляўнічых сцэн. У неаліце і бронзавым веку тэматыка наскальных малюнкаў — дзейнасць чалавечых калектываў. Найб. вядомыя тагачасныя творы Н.м. выяўлены ў Скандынавіі, Карэліі, Усх. Сібіры, Сярэдняй Азіі і Закаўказзі. У раннім жал. веку наскальныя малюнкі пашыраны ўсюды. На Беларусі наскальныя малюнкі трапляюцца на асобных камянях у выглядзе гравіраваных салярных знакаў, слядоў жывёл і людзей, незразумелых сімвалаў. Паводле характару яны блізкія да надмагільных камянёў, каменных крыжоў, камянёў з надпісамі. Яны адлюстроўваюць у мастацкай форме гаспадарчае і духоўнае жыццё насельніцтва мінулых эпох і маюць вял. значэнне як гіст. крыніцы.

Літ.:

Гущин А.С. Происхождение искусства. Л.;

М., 1937;

Формозов А.А. Очерки по первобытному искусству М., 1969.

М.М.Чарняўскі.

Да арт. Наскальнае мастацтва: 1 — жывапіс цясніны Вальторга, Іспанія (мезаліт); 2 — петрогліфы з урочышча Кабустан, Азербайджан (ранні мезаліт).

т. 11, с. 199

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)