межу

Том: 17, старонка: 315.

img/17/17-315_1516_Межу.jpg

Гістарычны слоўнік беларускай мовы (1982–2017)

Межу, ст.-бел. межю́ (1405 г.), межоу (XVI ст.) ’паміж’ (Кар. 1) — беларускі рэфлекс запазычанага ц.-слав. междоу, якое са ст.-слав. междоу ’тс’. Параўн. межды. Да мяжа́ (гл.).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

прокоси́ть сов., в разн. знач. пракасі́ць;

прокоси́ть межу́ пракасі́ць мяжу́;

прокоси́ть весь день пракасі́ць уве́сь дзень.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

перако́шваць I несов. (искривлять) перека́шивать

перако́шваць II несов.

1. (косить заново) перека́шивать;

2. (переходить межу) перека́шивать, вка́шиваться

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

паперако́шваць I сов. (о многом — искривить) перекоси́ть

паперако́шваць II сов. (о многом, многих — перейти межу при косьбе) перекоси́ть

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

«КУРА́НТЫ»,

рукапісны зборнік (альбом) кантаў і псальмаў, датаваны 1733. Уключае 31 тэкст з нотамі на 1, 2, 3 галасы. Акрэслена бел. або бел.-ўкр. рысы маюць канты «А гды ж тая голубенка сама полетела», «Гой, гой, сядем в коло», «А ў поли речка, через речку кладка», «В неделенку рано», «Ганнусенька коханная, вечер была румяная», «Межу горами разшумела речка», «Тяжкая моя бедонка» і інш., вядомыя па інш. рукапісных зборніках. Таму можна меркаваць, што «К.» складаліся шляхам перапісвання з больш ранніх крыніц. Паводле запісу на форзацы можна меркаваць, што зборнік створаны ў г. Яраслаўль і належаў мясц. купчысе Пратапопавай. Зберагаецца ў рукапісным аддзеле Ін-та рус. л-ры (Пушкінскі дом). На матэрыялах «К.» В.​Капыцько пабудаваў аднайм. араторыю з элементамі дзейства для голасу, хору і інстр. ансамбля (1990).

Публ.:

McMillin A.B., Drage C.L. Curanty: an unpublished Russian Song-Book of 1733 // Oxford Slavonic Papers. 1970. Vol. 3.

Літ.:

Мальдзіс А.І. На скрыжаванні славянскіх традыцый. Мн., 1980. C. 95—96.

Л.​П.​Касцюкавец, А.​В.​Мальдзіс.

т. 9, с. 42

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

перакасі́ць I сов. (искривить) перекоси́ть

перакасі́ць II сов.

1. (скосить заново) перекоси́ть;

2. (перейти межу) перекоси́ть, вкоси́ться;

3. (всё, многое) перекоси́ть

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

вы́значыць сов.

1. (выяснить, установить) определи́ть;

в. адле́гласць — определи́ть расстоя́ние;

в. абавя́зкі — определи́ть обя́занности;

2. (раскрыть содержание чего-л.) определи́ть;

в. прадме́т палітэкано́міі — определи́ть предме́т политэконо́мии;

3. (обусловить, предопределить) определи́ть;

4. обозна́чить;

в. мяжу́ ты́чкамі — обозна́чить межу́ ве́хами;

5. вы́делить;

в. сро́дкі на будаўні́цтва — вы́делить сре́дства на строи́тельство;

6. (меру наказания) определи́ть;

7. (указать направление, путь) наме́тить; предопредели́ть, предначерта́ть, предвосхити́ть, предреши́ть;

в. шлях дале́йшага развіцця́ — наме́тить путь дальне́йшего разви́тия

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)