Verbum

анлайнавы слоўнік

МА́СЛЕНЫЯ КІСЛО́ТЫ,

аднаасноўныя насычаныя карбонавыя кіслоты з 4 атамамі вугляроду ў малекуле. Вядомыя н-масленая (бутанавая, ці этылвоцатная) к-та CH₃CH₂CH₂COOH і ізамасленая (2-метылпрапанавая, ці дыметылвоцатная) к-та (CH₃)₂CHCOOH.

Бясколерныя вадкія рэчывы, раствараюцца ў вадзе. спірце. эфіры. Утвараюць солі і эфіры, якія наз. бутыраты і ізабутыраты. н-Масленая кіслата мае пах прагорклага масла, t_кіп 163,5 °C, шчыльн. 957,7 кг/м³; ёсць у сметанковым масле і інш. тлушчах. У прам-сці атрымліваюць каталітычным акісленнем масленага альдэгіду ці бутанолу, а таксама зброджваннем с.-г. адходаў (масленакіслае браджэнне). Ізамасленая кіслата (t_кіп 154,4 °C, шчыльн. 950,4 кг/м³) ёсць у каранях купальніку. Выкарыстоўваюць М.к. ў сінтэзе пахучых рэчываў для парфумерыі і харч. прам-сці, лек. сродкаў, пластыфікатараў, эмульгатараў, у вытв-сці ацэтабутырату цэлюлозы, для абяззольвання (выдалення солей кальцыю, напр., пры апрацоўцы скур).

А.І.Валожын.

т. 10, с. 188

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ма́слены

прыметнік, якасны

	адз.			мн.
	м.	ж.	н.	-
Н.	ма́слены	ма́сленая	ма́сленае	ма́сленыя
Р.	ма́сленага	ма́сленай ма́сленае	ма́сленага	ма́сленых
Д.	ма́сленаму	ма́сленай	ма́сленаму	ма́сленым
В.	ма́слены (неадуш.) ма́сленага (адуш.)	ма́сленую	ма́сленае	ма́сленыя (неадуш.) ма́сленых (адуш.)
Т.	ма́сленым	ма́сленай ма́сленаю	ма́сленым	ма́сленымі
М.	ма́сленым	ма́сленай	ма́сленым	ма́сленых

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

ма́слены

прыметнік, адносны

	адз.			мн.
	м.	ж.	н.	-
Н.	ма́слены	ма́сленая	ма́сленае	ма́сленыя
Р.	ма́сленага	ма́сленай ма́сленае	ма́сленага	ма́сленых
Д.	ма́сленаму	ма́сленай	ма́сленаму	ма́сленым
В.	ма́слены (неадуш.) ма́сленага (адуш.)	ма́сленую	ма́сленае	ма́сленыя (неадуш.) ма́сленых (адуш.)
Т.	ма́сленым	ма́сленай ма́сленаю	ма́сленым	ма́сленымі
М.	ма́сленым	ма́сленай	ма́сленым	ма́сленых

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

ма́слены

дзеепрыметнік, залежны стан, прошлы час, незакончанае трыванне

	адз.			мн.
	м.	ж.	н.	-
Н.	ма́слены	ма́сленая	ма́сленае	ма́сленыя
Р.	ма́сленага	ма́сленай ма́сленае	ма́сленага	ма́сленых
Д.	ма́сленаму	ма́сленай	ма́сленаму	ма́сленым
В.	ма́слены (неадуш.) ма́сленага (адуш.)	ма́сленую	ма́сленае	ма́сленыя (неадуш.) ма́сленых (адуш.)
Т.	ма́сленым	ма́сленай ма́сленаю	ма́сленым	ма́сленымі
М.	ма́сленым	ма́сленай	ма́сленым	ма́сленых

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

паве́трана-ма́слены

прыметнік, адносны

	адз.			мн.
	м.	ж.	н.	-
Н.	паве́трана-ма́слены	паве́трана-ма́сленая	паве́трана-ма́сленае	паве́трана-ма́сленыя
Р.	паве́трана-ма́сленага	паве́трана-ма́сленай паве́трана-ма́сленае	паве́трана-ма́сленага	паве́трана-ма́сленых
Д.	паве́трана-ма́сленаму	паве́трана-ма́сленай	паве́трана-ма́сленаму	паве́трана-ма́сленым
В.	паве́трана-ма́слены (неадуш.) паве́трана-ма́сленага (адуш.)	паве́трана-ма́сленую	паве́трана-ма́сленае	паве́трана-ма́сленыя (неадуш.) паве́трана-ма́сленых (адуш.)
Т.	паве́трана-ма́сленым	паве́трана-ма́сленай паве́трана-ма́сленаю	паве́трана-ма́сленым	паве́трана-ма́сленымі
М.	паве́трана-ма́сленым	паве́трана-ма́сленай	паве́трана-ма́сленым	паве́трана-ма́сленых

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

ма́слены, -ая, -ае.

1. гл. масла.

2. Які працуе на масле.

М. абагравальнік.

3. Намазаны, насычаны маслам.

М. блін.

4. перан. Ліслівы, падлізлівы.

Масленыя словы.

5. перан. Юрлівы (пра вочы, позірк).

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

МІ́НСКІ ЭЛЕКТРАТЭХНІ́ЧНЫ ЗАВО́Д імя В.І.Казлова.

Пабудаваны ў 1953—56 у Мінску як Мінскі з-д электрашчытоў кіравання, з 1956 Мінскі дзярж. саюзны электратэхн. з-д. У 1957—65 пабудаваны гал. і дапаможныя карпусы. З 1967 сучасная назва. Вырабляе электратэхн. абсталяванне (1999): трансфарматары сілавыя масленыя (да 1000 кВА), сілавыя сухія (да 1000 кВА), маламагутныя сухія (0,063—2,5 кВА) рознага прызначэння; электрападстанцыі для атамных, цеплавых і гідраэлектрастанцый, для электразабеспячэння нафтаздабыўной прам-сці, для тэрмаапрацоўкі бетону і грунту; прылады катоднай абароны магістральных нафта- і газаправодаў і інш. падземных метал. збудаванняў; быт. зарадныя, пусказарадныя прылады, зварачныя трансфарматары, эл. масленыя абагравальнікі і інш.

т. 10, с. 454

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ма́слены Bútter-, bútt(e)rig; Fett-, fett (тлусты); féttig (сальны);

ма́слены го́лас schméichlerische Stímme;

ма́сленыя во́чы schmáchtender Blick; schmáchtende Áugen; Schláfzimmerblick m (у жанчыны)

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)

ма́слены, ‑ая, ‑ае.

1. Які мае адносіны да масла. Масленая вытворчасць. Масленая пляма.

2. Спец. Які працуе на масле (у 2 знач.), пры дапамозе масла. Маслены выключацель. Маслены фільтр.

3. Намазаны, насычаны маслам. [Таня] нахілілася, падняла масніцу падлогі і дастала, з-пад яе нешта, загорнутае ў масленую анучку. Шамякін. Дудзько са шчаціністай чорнай барадой, з масленымі валасамі, падстрыжанымі «пад гаршчок», .. сядзеў у канцы стала. Пестрак.

4. перан. Саладжавы, ліслівы, падлізлівы. Рэгістратар глытае масленыя словы Гарбулёва. Бядуля. Такі ён [ханжа] маслены, прылізаны, харошы, А што ні слова — то з варэннем пірагі... Валасевіч.

5. перан. Як бы пакрыты маслам; юрлівы (пра вочы, позірк).

•••

Масла масленае гл. масла.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

кра́ска ж.

1. фа́рба, -бы ж.;

акваре́льные кра́ски акварэ́льныя фа́рбы;

ма́сляные кра́ски ма́сленыя (але́йныя) фа́рбы;

2. прям., перен. (тон, цвет) фа́рба, -бы ж.; ко́лер, -ру м.;

я́ркие кра́ски зака́та я́ркія фа́рбы (ко́леры) за́хаду со́нца;

3. (румянец) чы́рвань, -ні ж.;

от стыда́ кра́ска бро́силась ему́ в лицо́ ад со́раму чы́рвань кі́нулася яму́ ў твар;

◊

не жале́ть кра́сок не шкадава́ць фа́рбаў;

сгуща́ть кра́ски згушча́ць фа́рбы.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)