МАНЕ́ТНАЯ СІСТЭ́МА,

сукупнасць манет розных наміналаў, якія арыентаваны на пэўную лікавую сістэму. Часам паняцце «М.с.» трактуецца як сінонім дапапяровай грашовай сістэмы, калі маецца на ўвазе асн. манетны метал, зафіксаваныя законам проба і лігатурная маса манетных наміналаў.

т. 10, с. 79

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

МАНЕ́ТНАЯ СТАПА́,

колькасць манет, якая выпускаецца з пэўнай масы металу (лібры, маркі, грыўні, фунта). Павелічэнне колькасці манет, што выбіваюцца з пэўнай адзінкі масы металу, прыводзіла да змяншэння масы каштоўнага металу ў манеце. Таму М.с. можна было або павялічыць, г. зн. біць з гэтай колькасці металу менш манет, або панізіць — біць больш манет з гэтай жа колькасці металу.

т. 10, с. 79

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

мане́тны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. мане́тны мане́тная мане́тнае мане́тныя
Р. мане́тнага мане́тнай
мане́тнае		 мане́тнага мане́тных
Д. мане́тнаму мане́тнай мане́тнаму мане́тным
В. мане́тны (неадуш.)
мане́тнага (адуш.)		 мане́тную мане́тнае мане́тныя (неадуш.)
мане́тных (адуш.)
Т. мане́тным мане́тнай
мане́тнаю		 мане́тным мане́тнымі
М. мане́тным мане́тнай мане́тным мане́тных

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

coinage [ˈkɔɪnɪdʒ] n.

1. чака́нка (манет); мане́тная сістэ́ма;

decimal coinage дзесятко́вая мане́тная сістэ́ма

2. металі́чныя гро́шы

3. ling. стварэ́нне но́вых слоў і вы́разаў;

words of modern coinage неалагі́змы, наватво́ры

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

ПО́ЛАЦКІЯ СКА́РБЫ,

1) манетна-рэчавы скарб, знойдзены ў 1910 у Полацку на тэр. Верхняга замка. Ухаваны паміж 1060 і 1070. Рэчавая частка складалася з сярэбраных 4 цэлых і 39 абрубкаў палачкападобных зліткаў, 3 фрагментаў буйных аладкападобных зліткаў, некалькіх загатовак з волава. Манетная частка складалася з некалькіх фрагментаў куфіцкіх дырхемаў Арабскага халіфата, 128 цэлых і 13 фрагментаў дэнарыяў дзяржаў Зах. Еўропы, 7 перайманняў і манетападобных пласцінак.

2) Скарб з 6 залатых рэчаў знойдзены ў 1984 на тэр. Ніжняга замка. Ухаваны ў 2-й пал. 10 ст. Складаўся з фрагмента грыўні і бранзалетаў.

т. 12, с. 471

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

Мынца ’манетны двор’ (Гарб.), ст.-бел. мынца, минца, минница ’манета, манетная справа, манетны двор’ (пач. XVI ст.) запазычаны са ст.-польск. тупей, тіііса, тіпіса, якія з с.-в.-ням. münze ’манета’ (Булыка, Лекс. запазыч., 86; Чартко, Пыт. мовазн. і метад., 122). Аналагічна ст.-бел. мынцаръ, минцаръ, минцеръ ’загадчык манетнага двара’ (XIV ст.) — гл. Булыка, там жа, 74.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

Тала́нт ’самая вялікая адзінка вагі і грашовая адзінка ў Старажытнай Грэцыі і на Усходзе’ (ТСБМ), ст.-бел. талантъ ’тс’: два таланты (1616 г., Карскі 2–3, 334), талентъ, талантъ ’тс’ (Сл. Скар.). Праз ст.-слав. таланътъ ’тс’ з грэч. τάλαντον з індаеўрапейскім коранем *tel‑ ’падымаць (на вагі), узважваць’, што мела значэнні: ’адзінка вагі ў 26,2 кг’, ’грашова-разліковая, але не манетная адзінка, срэбная або залатая’, ’вагі’. З грэч. τάλαντον — лац. talentum (у значэнні грэчаскай меры). Усходнія славяне з XI–XII стст. ведаюць словы талантъ, таланто ў значэннях ’вага і манета ў старажытных грэкаў і рымлян’ і ’талент’ (Сразн., 3, 921; Чарных, 2, 226; Фасмер, 4, 14–15). Гл. та́лент.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

jednostka

ж.

1. адзінка;

jednostka budżetowa — бюджэтная адзінка;

jednostka gospodarcza — гаспадарчая адзінка;

jednostka monetarna — манетная адзінка;

jednostka walutowa — валютная адзінка;

jednostka miary — адзінка вымярэння;

2. асоба;

wybitna jednostka — выдатная асоба;

3. вайск. падраздзяленне;

jednostka wojskowa — вайсковая адзінка

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)