ляжа́чы

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. ляжа́чы ляжа́чая ляжа́чае ляжа́чыя
Р. ляжа́чага ляжа́чай
ляжа́чае		 ляжа́чага ляжа́чых
Д. ляжа́чаму ляжа́чай ляжа́чаму ляжа́чым
В. ляжа́чы (неадуш.)
ляжа́чага (адуш.)		 ляжа́чую ляжа́чае ляжа́чыя (неадуш.)
ляжа́чых (адуш.)
Т. ляжа́чым ляжа́чай
ляжа́чаю		 ляжа́чым ляжа́чымі
М. ляжа́чым ляжа́чай ляжа́чым ляжа́чых

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

ляжа́чы лежа́чий;

~чае стано́вішча — лежа́чее положе́ние;

◊ пад л. ка́мень вада́ не цячэ́ — посл. под лежа́чий ка́мень вода́ не течёт;

~чага не б’юць — посл. лежа́чего не бьют

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

ляжа́чы, ‑ая, ‑ае.

1. Такі, які ляжыць, знаходзіцца ў гарызантальным становішчы. Пад ляжачы камень вада не цячэ. Прыказка. / у знач. наз. ляжа́чы, ‑ага, м. — Эх вы, салдаты, салдаты! На ляжачага напалі, гуртом набеглі ды яшчэ рукі звязваеце, — з насмешкай прамовіў Сяргей. Колас.

2. Такі, які знаходзіцца ў пасцелі, не можа ўстаць, хадзіць (пра хворага). Ляжачы хворы.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

ляжа́чы кніжн. líegend;

ляжа́чае становішча líegende Stéllung;

◊

пад ляжа́чы ка́мень вада́ не цячэ́ ́≅ ein líegender Stein setzt Moos an;

ляжа́чага не б’юць wer am Bóden líegt, den schlägt man nicht

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

лежа́чий ляжа́чы;

лежа́чее положе́ние ляжа́чае стано́вішча;

◊

под лежа́чий ка́мень вода́ не течёт посл. пад ляжа́чы ка́мень вада́ не цячэ́;

лежа́чего не бьют посл. ляжа́чага не б’юць.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

stretcher [ˈstretʃə] n. насі́лкі (для хворых);

a stretcher case ляжа́чы ра́нены; хво́ры, яко́му патрэ́бны насі́лкі

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

sleeping policeman [ˌsli:pɪŋpəˈli:smən] n. (pl. -men) BrE, infml грэ́бень упо́перак даро́гі (каб сцішыць рух машын), ляжа́чы паліцэ́йскі

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

supine [ˈs(j)u:paɪn] adj. fml

1. які́ ляжыць дагары́;

a supine position med.ляжа́чы стан

2. ляні́вы, абыя́кавы, бяздзе́йны

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

Ле́жань, ле́жэнь, ле́жынь, лэ́жэнь ’сусветны гультай, абібок; нярупны, які любіць паспаць’ (КЭС, лаг., Арх. Гом., Мат. Гом., Бяльк., ТСБМ, Сл. паўн.-зах.; паўд.-усх., КЭС), ’галец, Nemachilus barbalulus L.’ (басейн р. Сож, Жук.), ’ляжачае гнілое дрэва’ (жытк., лоеў., ЛАПП), ’ляжачы вулей-калода’ (слаўг., Нар. сл.; паст., в.-дзв., Сл. паўн.-зах.; паст., З нар. сл.), ’птушка ляляк, Caprimulgus europeus’ (Маш., Анік., Дэмб. 1, Фед.–Долб., Птицы 1; паўн.-зах., КЭС; маг., Працы, 6; Нар. сл.; лоеў., калінк., Мат. Гом.), ’птушка’ — …ні гнязда не ўе, нічога, а лежыць і лежыць (Ян.). Укр. ле́жень ’гультай’, ’падруба’, ’ляжачы вулей’, рус. лежень, ст.-рус. ’ляжачы хворы’, ’гультай’, ’ляжачая бэлька’, польск. даўн. leżeń ’гультай’, ’вартаўнік галеры’. Прасл. lež‑ьnjь ’чалавек, які любіць ляжаць’, ’ляжачы прадмет’ (Слаўскі, 4, 198) < і.-е. leg‑e‑nis (Аткупшчыкоў, Из истории, 246).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

líegend

1. a ляжа́чы, гарызанта́льны, разме́шчаны

2. adv ле́жачы

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)