лю́мен

назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, мужчынскі род, 1 скланенне

адз. мн.
Н. лю́мен лю́мены
Р. лю́мена лю́менаў
Д. лю́мену лю́менам
В. лю́мен лю́мены
Т. лю́менам лю́менамі
М. лю́мене лю́менах

Крыніцы: krapivabr2012, nazounik2008, piskunou2012, sbm2012, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

лю́мен м., физ. лю́мен

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

лю́мен физ. лю́мен, -на м.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

лю́мен, ‑а, м.

У фізіцы — адзінка вымярэння светлавога патоку.

[Ад лац. lumen — святло.]

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

Люмен 6/464; 9/440; 10/618

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

ЛЮ́МЕН (лац. lumen святло),

адзінка светлавога патоку ў СІ. Абазначаецца лм. 1 лм роўны светлавому патоку, які ствараецца ў межах цялеснага (прасторавага) вугла ў 1 ср ізатропнай засяроджанай (кропкавай) крыніцай з сілай святла ў 1 кд. Гл. таксама Кандэла, Стэрадыян.

т. 9, с. 407

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

лю́мен

(лац. lumen = святло)

адзінка вымярэння светлавога патоку ў Міжнароднай сістэме адзінак (СІ), роўная напружанню струменю святла ў 1 кандэлу.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

СВЕТЛАВА́Я ЭНЕ́РГІЯ,

фізічная велічыня, роўная здабытку светлавога патоку на працягласць асвятлення; адна з асн. светлавых велічынь. Вызначаецца як частка энергіі эл.-магн. выпрамянення, якая ўспрымаецца чалавечым вокам ці інш. прыёмнікам святла са спектральнай адчувальнасцю, роўнай адчувальнасці сярэдняга вока. Адзінка С.э. — люмен-секунда (гл. Люмен).

т. 14, с. 252

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ЛЮКС (лац. lux святло),

адзінка асветленасці ў СІ. Абазначаецца лк. 1 лк роўны асветленасці паверхні плошчай 1 м², на якую падае раўнамерна размеркаваны светлавы паток выпрамянення ў 1 лм. Гл. таксама Люмен.

т. 9, с. 404

т. 9, с. 404

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

СВЯЦІ́ЛЬНАСЦЬ,

аптычная характарыстыка паверхневай інтэнсіўнасці светлавога патоку, які выпрамяняецца дадзеным пунктам паверхні цела. Роўная адносінам светлавога патоку, што выходзіць з элемента паверхні, да плошчы гэтага элемента. Адзінка вымярэння С. ў СІ — люмен з квадратнага метра (лм/м²).

т. 14, с. 283

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)