Рэфік Халід Карай 10/352

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

ка́ры

прыметнік, якасны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. ка́ры ка́рая ка́рае ка́рыя
Р. ка́рага ка́рай
ка́рае		 ка́рага ка́рых
Д. ка́раму ка́рай ка́раму ка́рым
В. ка́ры (неадуш.)
ка́рага (адуш.)		 ка́рую ка́рае ка́рыя (неадуш.)
ка́рых (адуш.)
Т. ка́рым ка́рай
ка́раю		 ка́рым ка́рымі
М. ка́рым ка́рай ка́рым ка́рых

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, sbm2012, tsblm1996.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

жаўтава́та-ка́ры

прыметнік, якасны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. жаўтава́та-ка́ры жаўтава́та-ка́рая жаўтава́та-ка́рае жаўтава́та-ка́рыя
Р. жаўтава́та-ка́рага жаўтава́та-ка́рай
жаўтава́та-ка́рае		 жаўтава́та-ка́рага жаўтава́та-ка́рых
Д. жаўтава́та-ка́раму жаўтава́та-ка́рай жаўтава́та-ка́раму жаўтава́та-ка́рым
В. жаўтава́та-ка́ры (неадуш.)
жаўтава́та-ка́рага (адуш.)		 жаўтава́та-ка́рую жаўтава́та-ка́рае жаўтава́та-ка́рыя (неадуш.)
жаўтава́та-ка́рых (адуш.)
Т. жаўтава́та-ка́рым жаўтава́та-ка́рай
жаўтава́та-ка́раю		 жаўтава́та-ка́рым жаўтава́та-ка́рымі
М. жаўтава́та-ка́рым жаўтава́та-ка́рай жаўтава́та-ка́рым жаўтава́та-ка́рых

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

цёмна-ка́ры

прыметнік, якасны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. цёмна-ка́ры цёмна-ка́рая цёмна-ка́рае цёмна-ка́рыя
Р. цёмна-ка́рага цёмна-ка́рай
цёмна-ка́рае		 цёмна-ка́рага цёмна-ка́рых
Д. цёмна-ка́раму цёмна-ка́рай цёмна-ка́раму цёмна-ка́рым
В. цёмна-ка́ры (неадуш.)
цёмна-ка́рага (адуш.)		 цёмна-ка́рую цёмна-ка́рае цёмна-ка́рыя (неадуш.)
цёмна-ка́рых (адуш.)
Т. цёмна-ка́рым цёмна-ка́рай
цёмна-ка́раю		 цёмна-ка́рым цёмна-ка́рымі
М. цёмна-ка́рым цёмна-ка́рай цёмна-ка́рым цёмна-ка́рых

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

све́тла-ка́ры

прыметнік, якасны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. све́тла-ка́ры све́тла-ка́рая све́тла-ка́рае све́тла-ка́рыя
Р. све́тла-ка́рага све́тла-ка́рай
све́тла-ка́рае		 све́тла-ка́рага све́тла-ка́рых
Д. све́тла-ка́раму све́тла-ка́рай све́тла-ка́раму све́тла-ка́рым
В. све́тла-ка́ры (неадуш.)
све́тла-ка́рага (адуш.)		 све́тла-ка́рую све́тла-ка́рае све́тла-ка́рыя (неадуш.)
све́тла-ка́рых (адуш.)
Т. све́тла-ка́рым све́тла-ка́рай
све́тла-ка́раю		 све́тла-ка́рым све́тла-ка́рымі
М. све́тла-ка́рым све́тла-ка́рай све́тла-ка́рым све́тла-ка́рых

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

ка́ра

назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, жаночы род, 2 скланенне

адз. мн.
Н. ка́ра ка́ры
Р. ка́ры ка́р
Д. ка́ры ка́рам
В. ка́ру ка́ры
Т. ка́рай
ка́раю		 ка́рамі
М. ка́ры ка́рах

Крыніцы: krapivabr2012, nazounik2008, piskunou2012, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

кара́ць

дзеяслоў, пераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне

Цяперашні час
адз. мн.
1-я ас. кара́ю кара́ем
2-я ас. кара́еш кара́еце
3-я ас. кара́е кара́юць
Прошлы час
м. кара́ў кара́лі
ж. кара́ла
н. кара́ла
Загадны лад
2-я ас. кара́й кара́йце
Дзеепрыслоўе
цяп. час кара́ючы

Крыніцы: dzsl2007, krapivabr2012, piskunou2012, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

Карабе́ц 1 ’караблік’ (Дзмітр.) — другасная форма ад карабель (слядоў карай = прасл. котѣъ у гэтым значэнні не наглядаецца).

Карабе́ц ’карп, Cyprinus carpio’ (Мат.), кантамінацыя карп з папярэднім.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

Каро́н, клясці ў карон ’праклінаць не на жыццё, а на смерць’ (Нар. словатв.). Ад карай (выраз, мабыць. звязаны з бытам беларускіх татараў). Націскное а перайшло ў о.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

ЛУКРЭ́ЦЫЙ (Lucretius),

Ціт Лукрэцый Кар (1 ст. да н.э.), рымскі паэт, філосаф-матэрыяліст. Аўтар паэмы «Аб прыродзе рэчаў», напісанай у форме дыдактычнага эпасу, тлумачыць вучэнне грэч. паэта Эпікура. Паэма складаецца з 6 кніг: у кн. 1-й і 2-й выкладаецца атамістычная тэорыя стварэння свету і абвяргаецца ўмяшанне багоў у людскія справы; у 3-й кнізе — вучэнне аб душы, яе матэрыяльнасці, смяротнасці і сувязі з целам; кн. 4-я — вучэнне пра чалавека, яго пачуцці; кн. 5-я — пра гісторыю развіцця чалавечага роду, узнікненне мовы; у кн. 6 тлумачыцца паходжанне рэлігіі. Мэту сваёй філасофіі Л. бачыў у вызначэнні шляху да шчасця праз пераадоленне бедстваў, страхаў перад багамі, смерцю, замагільнай карай. Твор меў вял. ўплыў на развіццё матэрыялістычнай філасофіі Адраджэння. Буйнейшым правадніком ідэй Л. быў франц. філосаф П.Гасендзі. На Беларусі паэма Л. вядома з 15 ст. Урыўкі яе распаўсюджваліся ў рукапісных зборніках твораў стараж. філосафаў, у творах Б.Буднага пра жыццё і філас. вучэнне мысліцеляў Стараж. Грэцыі і Рыма.

Лукрэцый.

т. 9, с. 366

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)