зае́зджаны, -ая, -ае (разм.).

1. Стомлены, змучаны.

З. конь.

2. Даўно вядомы ўсім, збіты.

Заезджаная тэма.

З. жарт.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

зае́зджаны

прыметнік, якасны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. зае́зджаны зае́зджаная зае́зджанае зае́зджаныя
Р. зае́зджанага зае́зджанай
зае́зджанае		 зае́зджанага зае́зджаных
Д. зае́зджанаму зае́зджанай зае́зджанаму зае́зджаным
В. зае́зджаны (неадуш.)
зае́зджанага (адуш.)		 зае́зджаную зае́зджанае зае́зджаныя (неадуш.)
зае́зджаных (адуш.)
Т. зае́зджаным зае́зджанай
зае́зджанаю		 зае́зджаным зае́зджанымі
М. зае́зджаным зае́зджанай зае́зджаным зае́зджаных

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

зае́зджаны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. зае́зджаны зае́зджаная зае́зджанае зае́зджаныя
Р. зае́зджанага зае́зджанай
зае́зджанае		 зае́зджанага зае́зджаных
Д. зае́зджанаму зае́зджанай зае́зджанаму зае́зджаным
В. зае́зджаны (неадуш.)
зае́зджанага (адуш.)		 зае́зджаную зае́зджанае зае́зджаныя (неадуш.)
зае́зджаных (адуш.)
Т. зае́зджаным зае́зджанай
зае́зджанаю		 зае́зджаным зае́зджанымі
М. зае́зджаным зае́зджанай зае́зджаным зае́зджаных

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

зае́зджаны

дзеепрыметнік, залежны стан, прошлы час, закончанае трыванне

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. зае́зджаны зае́зджаная зае́зджанае зае́зджаныя
Р. зае́зджанага зае́зджанай
зае́зджанае		 зае́зджанага зае́зджаных
Д. зае́зджанаму зае́зджанай зае́зджанаму зае́зджаным
В. зае́зджаны (неадуш.)
зае́зджанага (адуш.)		 зае́зджаную зае́зджанае зае́зджаныя (неадуш.)
зае́зджаных (адуш.)
Т. зае́зджаным зае́зджанай
зае́зджанаю		 зае́зджаным зае́зджанымі
М. зае́зджаным зае́зджанай зае́зджаным зае́зджаных

Кароткая форма: зае́зджана.

Крыніцы: dzsl2007, krapivabr2012, piskunou2012, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

зае́зджаны прям., перен. зае́зженный; см. зае́здзіць 1

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

зае́зджаны, ‑ая, ‑ае.

Знясілены частай і працяглай яздой, работай без адпачынку. Заезджаны конь. // перан. Даўно ўсім вядомы; збіты. Заезджаная тэма. Заезджаны жарт.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

зае́зженный зае́зджаны; см. зае́здить.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

ука́танный

1. уе́зджаны, аб’е́зджаны, абабі́ты, утрамбава́ны;

2. зва́лены, ува́лены;

3. зае́зджаны, заму́чаны; см. уката́ть;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

КАНАТА́ЦЫЯ [позналац. connotatio ад лац. con (cum) разам + noto адзначаю, абазначаю],

дадатковыя семантычныя або стылістычныя адценні, якія накладваюцца на асноўнае значэнне моўнай адзінкі і служаць для стварэння экспрэсіўна-эмацыянальнай афарбоўкі выказвання (надання тону ўрачыстасці або зніжанасці, ласкі або іроніі і інш). Найб. выразна выяўляецца пры супастаўленні ацэначных слоў і выразаў з адпаведнымі ім стылістычна нейтральнымі сінонімамі («кляча» — худы заезджаны конь; «пражэкт» — неажыццявімы праект). У розных моўных кантэкстах адно і тое слова можа выяўляць розную К. Дадатковыя семантычныя і стылістычныя адценні могуць надавацца словам з дапамогай некат. афіксаў («дом — домік», «даміна — дамішча») або непасрэдна ўключацца ў лексічнае значэнне слова («абязлічка», «вярзці», «задзіра» і інш.).

Літ.:

Туроўская Ф.А. Канататыўныя значэнні «нейтральнай» лексікі // Бел. лінгвістыка. 1982. Вып. 21;

Телия В.Н. Коннотативный аспект семантики номинативных единиц. М., 1986.

т. 7, с. 572

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

Кля́ча 1 ’худы заезджаны конь’ (ТСБМ, Жыв. сл.), таксама пра чалавека (Жыв. сл.). Укр. кляча, рус. кляча, ст.-рус. клѧча ’тс’. Усходнеславянская інавацыя. Да klęčati ’падаць на калені’ (гл. клякаць). Пра назву каня гл. Адзінцоў, 140.

Кля́ча 2 ’бакавы брусок у рыбалоўнай сетцы, да якога яна прымацоўваецца зверху і знізу’ (ТС, Нар. словатв.). Параўн. укр. кляч ’тс’. Словаўтваральна да *klękja, якое ад klękati ’згінацца’ (ЕСУМ, 2, 471).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)