Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
дэтэ́ктарнырадио дете́кторный;
○ д. прыёмнік — дете́кторный приёмник
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
дэтэ́ктарны, ‑ая, ‑ае.
Які мае адносіны да дэтэктара. Дэтэктарная лямпа.
•••
Дэтэктарны прыёмнікгл. прыёмнік.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
дэтэ́ктарны Detéktor ;
дэтэ́ктарны прыёмнік Detéktorempfänger m -s, -
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
дэтэ́ктар, -а, мн. -ы, -аў, м.
1. Прыстасаванне ў радыёпрыёмніку для пераўтварэння ваганняў высокай частаты ў ваганні нізкай частаты.
2. Прылада для выяўлення радыеактыўнага ці цеплавога выпраменьвання.
Д. ядзерных выпраменьванняў.
○
Дэтэктар хлусні — спецыяльнае прыстасаванне для запісу фізіялагічных паказчыкаў таго, каго дапытваюць, або падвыпрабавальнага.
|| прым.дэтэ́ктарны, -ая, -ае.
○
Дэтэктарны прыёмнік — найпрасцейшы радыёпрыёмнік, у якім прынятыя сігналы пераўтвараюцца ў гукавыя пры дапамозе крышталічнага дэтэктара.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ДЭТЭ́КТАРНЫ РАДЫЁПРЫЁМНІК,
найпрасцейшы радыёпрыёмнік, у якім прынятыя сігналы радыёстанцый не ўзмацняюцца, а толькі дэтэктыруюцца (гл.Дэтэктыраванне). Прыняты сігнал вылучаецца ў вагальным контуры Д.р., пераўтвараецца дэтэктарам у эл. ваганні гукавых частот, якія праслухоўваюцца ў тэлеф. навушніках. У Д.р. адсутнічае ўласная крыніца энергіі і ўсе працэсы ў ім адбываюцца за кошт энергіі прынятых сігналаў. Выкарыстоўваецца для прыёму перадач магутных радыёстанцый, а таксама ў навуч. мэтах.
Схема дэтэктарнага радыёпрыёмніка: A — антэна; LC — вагальны контур; D — дыёд; C — блакіровачны кандэнсатар; Т — галаўны тэлефон; З — зазямленне.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
дете́кторныйдэтэ́ктарны;
дете́кторный приёмникдэтэ́ктарны прыёмнік.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
detektorowy
дэтэктарны;
odbiornik detektorowy — дэтэктарны прыёмнік
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
дэтэ́ктар, ‑а, м.
1. Прыстасаванне ў радыёпрыёмніку для пераўтварэння ваганняў высокай частаты ў ваганні нізкай (гукавой) частаты.
2.Разм. Тое, што і дэтэктарны прыёмнік.
[Ад лац. detector.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
крыштадзі́н
[ад крышта(лічны) + (гетэра)дзін]
крышталічны генератар і ўзмацняльнік, у аснове якіх ляжыць з’ява генерыравання незгасальных ваганняў дэтэктарам, які жывіцца ад невялікай батарэі; дэтэктарны радыёпрыёмнік.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)