дома́шние сущ. дама́шнія, -ніх ед. нет, ха́тнія, -ніх ед. нет;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

дама́шнія сущ., мн. дома́шние;

усе́ мае́ д. пасыла́юць вам прывіта́нне — все мои́ дома́шние шлют вам приве́т

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

ту́фля ж. ту́фель, -фля м.;

дома́шние ту́фли ту́флі, панто́флі.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

дама́шні в разн. знач. дома́шний;

д. тэлефо́н — дома́шний телефо́н;

~нія непрые́мнасці — дома́шние неприя́тности;

д. хала́т — дома́шний хала́т;

лячы́цца ~німі сро́дкамі — лечи́ться дома́шними сре́дствами;

~няя жывёла — дома́шние живо́тные;

○ д. а́рышт — дома́шний аре́ст

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

ха́тні

1. в разн. знач. дома́шний;

~нія рэ́чы — дома́шние ве́щи;

~няя жывёла — дома́шние живо́тные;

2. спец. (относящийся к хате) избяно́й;

3. ко́мнатный;

~нія кве́ткі — ко́мнатные цветы́;

○ ~няя гаспады́ня — дома́шняя хозя́йка;

~няя рабо́тніца — дома́шняя рабо́тница

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

сво́йскі

1. (прирученный, не дикий) дома́шний;

~кія ка́чкі — дома́шние у́тки;

2. ручно́й; сми́рный;

~кае жарабя́ — ручно́й (сми́рный) жеребёнок;

3. (о человеке) сво́йский, общи́тельный;

с. сусе́д — сво́йский (общи́тельный) сосе́д

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

дома́шний

1. дама́шні; ха́тні;

дома́шний телефо́н дама́шні тэлефо́н;

дома́шняя хозя́йка ха́тняя гаспады́ня;

дома́шний аре́ст дама́шні а́рышт;

2. (приручённый, не дикий) сво́йскі;

дома́шняя пти́ца сво́йская пту́шка;

дома́шние живо́тные сво́йская жывёла;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

ІНДУІ́ЗМ,

збор светапоглядных падыходаў, рэліг.-філас. поглядаў і сац. дактрын, што сфарміраваліся ў Індыі ў 1-м тыс. н.э. на аснове ведычнай рэлігіі, касмалогіі, брахманізму, асіміляваных элементаў мясц. неарыйскіх культаў і інш. рэліг. сістэм. У аснове аб’яднання ў І. самых розных вераванняў і культаў (ад пантэістычных да монатэістычных) — прызнанне аўтарытэту Вед. Асн. паняцці: атман (абсалютны і субстанцыянальны суб’ект), карма (закон прычынна-выніковых сувязей адносна лёсу чалавека), сансара (ланцуг перараджэнняў, якасць якіх залежаць ад кармы), мокша (вызваленне ад ланцуга перараджэнняў, набыццё дасканаласці, зліццё з Богам, Абсалютам), йога (метады дасягнення зліцця з Богам, Абсалютам). І. абумоўлены падзел індыйскага грамадства на варны (саслоўі) і джаты (касты), а таксама сістэма варнашрама (уключае 4 стадыі жыцця чалавека: вучнёўства, перыяд гаспадара, адасабленне для роздуму і пустэльніцтва). Рэліг. л-ра І. падзяляецца на адкравенні (шруці) і паданні (смрыці). Да першых адносяцца Веды, брахманы (жрэцкая л-ра), араньякі (медытатыўна-йогавыя настаўленні), упанішады (філас. каментарыі да тэкстаў Вед). У смрыці ўваходзяць кнігі эпасаў «Махабхарата» і «Рамаяна», пураны (багаслоўскія творы), іціхасы (гіст. творы). Асн. рэліг. кірункі І. — вішнуізм і шываізм. Культавыя абрады праводзяцца ў храмах, мясцовых і хатніх алтарах, у свяшчэнных месцах. Жыццё паслядоўнікаў І. рэгламентавана сістэмай сямейнай і каляндарнай абраднасці. У традыцыі рэліг.-філас. школ Індыі артадаксальнымі лічацца тыя, што прызнаюць аўтарытэт Вед н’яя, вайшэйшыка, санкх’я, йога, міманса, веданта; неартадаксальнымі — традыцыі джайнізм, будызм і чарваку (не прызнаюць аўтарытэта Вед). Пад уплывам еўрап. культуры, з канца 18 ст. ў І. пачаліся рэформы па змякчэнні яго сац. дактрыны (Р.​Рай, Д.​Сарасваты, Рамакрышна, С.​Вівекананда, А.​Гхош). На рубяжы 19—20 ст. некаторыя кірункі мадэрнізаванага І. пачалі пранікаць у Еўропу і Амерыку, у 1960—70-я г. распаўсюдзіліся сярод моладзі зах. краін. У пач. 1990-х г. на Беларусі зарэгістравана абшчына вайшнаваў, створана Т-ва ведычнай культуры.

Літ.:

Боги, брахманы, люди: Четыре тысячи лет индуизма: [Пер. с чеш.]. М., 1969;

Пандей Р.Б. Древнеиндийские домашние обряды (обычаи): Пер. с англ. 2 изд. М., 1990;

Гусева Н.Р. Индуизм: История формирования. Культовая практика. М., 1997.

А.​У.​Гурко.

Да арт. Індуізм. Індуісцкі храм багіні Лакшмі і бога Нараяна ў Дэлі. 1970-я г.

т. 7, с. 234

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

обихо́д м.

1. (употребление) ужы́так, -тку м., ужыва́нне, -ння ср.;

быть в обихо́де быць ва ўжы́тку (ужыва́цца);

вы́йти из обихо́да вы́йсці з ужы́тку;

2. (уклад жизни) лад, род. ла́ду м.; (обычай) звы́чай, -чаю м.;

повседне́вный обихо́д штодзённы звы́чай (лад);

3. (домашние вещи) ужы́так, -тку м., абыхо́дак, -дку м., ха́тнія рэ́чы;

предме́ты дома́шнего обихо́да прадме́ты ха́тняга ўжы́тку (ха́тнія рэ́чы);

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

пахварэ́ць сов.

1. поболе́ть, похвора́ть;

п. не́калькі дзён — поболе́ть (похвора́ть) не́сколько дней;

2. (на што і чым) поболе́ть (чем);

п. на грып — поболе́ть гри́ппом;

3. (стать больным — обо всех, многих) заболе́ть, захвора́ть;

у мяне́ ўсе дама́шнія ~рэ́лі — у меня́ все дома́шние заболе́ли (захвора́ли);

4. (за кого-, что-л.) перен., разг. поболе́ть;

п. за сябро́ўку ў час экза́мену — поболе́ть за подру́гу во вре́мя экза́мена

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)