держа́ва дзяржа́ва, -вы ж.;
социалисти́ческая держа́ва сацыялісты́чная дзяржа́ва.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
держава
Том: 8, старонка: 48.
Гістарычны слоўнік беларускай мовы (1982–2017)
дзяржа́ва ж.
1. госуда́рство ср., держа́ва;
еўрапе́йская дз. — европейское госуда́рство;
2. ист. (эмблема власти монарха) держа́ва
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Дзяржав́а ’дзяржава’ (БРС). Рус. держа́ва, укр. держа́ва, польск. dzierżawa ’ўладанне, арэнда’, чэш. država і г. д. Утварэнне ад *dьržati. Прасл. *dьržava (падрабязна гл. у Трубачова, Эт. сл., 5, 231–232).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
дружалю́бны
1. дружелю́бный;
2. дру́жественный;
~ная нам дзяржа́ва — дру́жественная нам держа́ва;
~ныя на́цыі — дру́жественные на́ции
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
дру́жественный дружалю́бны, прыя́зны;
дру́жественная нам держа́ва дружалю́бная нам дзяржа́ва;
дру́жественные на́ции дружалю́бныя на́цыі;
дру́жественные отноше́ния дружалю́бныя (прыя́зныя) адно́сіны.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ДЫЯНІ́СІЙ (грэч. Dionysios),
імя правіцеляў-тыранаў (гл. Тыранія) стараж.-грэч. Сіракузаў.
Д. I Старэйшы (каля 432—367 да н.э.), тыран [406—367 да н.э.]. Вылучыўся ў час вайны з Карфагенам (408—405 да н.э.). Захапіўшы ўладу, рэарганізаваў армію і флот, праследаваў паліт. праціўнікаў, разбураў грэч. гарады, прадаваў насельніцтва ў рабства, канфіскоўваў землі. У 398—367 да н.э. (з перапынкамі) вёў войны з карфагенянамі за панаванне на тэр. Сіцыліі, Корсікі, Італіі. Ператварыў Сіракузы ў гандл. і культ. цэнтр. Аўтар шэрагу трагедый, вершаў, песень.
Д. II Малодшы, тыран [367—357 і 346—344 да н.э.]. Старэйшы сын Д. I. Праводзіў курс на ліквідацыю органаў нар. дэмакратыі. Спыніў вайну з Карфагенам, якую вёў яго бацька. Каля 357 змагаўся ў Паўд. Італіі з грэч. гарадамі і плямёнамі луканаў, але ўладу ў Сіракузах захапіў сваяк Дыён. У 346 да н.э. зноў авалодаў Сіракузамі, у 344 да н.э. здаў горад карынфскаму палкаводцу Тымалеёну. Быў жрацом багіні Кібелы. Памёр у выгнанні.
Літ.:
Фролов Э.Д. Сицилийская держава Дионисия (IV в. до н.э.). Л., 1979.
т. 6, с. 313
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)