Рэзус-дадатная кроў 9/248

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

дада́тны, -ая, -ае.

1. Які мае патрэбныя ўласцівасці, якасці, заслугоўвае адабрэння.

Д. бок падзей.

Дадатная з’ява.

2. Які выражае адабрэнне; станоўчы.

Дадатная ацэнка.

3. У матэматыцы: большы за нуль.

Д. лік.

Дадатная велічыня.

4. Від электрычнага зараду, носьбітамі якога з’яўляюцца пазітрон, пратон і інш. (спец.).

Д. электрычны зарад.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

дада́тны, ‑ая, ‑ае.

1. Які мае патрэбныя ўласцівасці, якасці, заслугоўвае адабрэння. Былі і дадатныя бакі ў гэтых вандроўках: па дарозе добра абмяркоўваўся даклад. Колас.

2. Які выражае адабрэнне; станоўчы. Дадатная ацэнка.

3. Большы, чым нуль. Дадатны лік. Дадатная велічыня. Дадатная тэмпература.

4. Які мае адносіны да віду электрычнасць часціцамі якога з’яўляюцца пратоны, пазітроны і інш. Дадатны зарад.

5. у знач. наз. дада́тнае, ‑ага. Тое, што характарызуецца станоўчымі якасцямі; проціл. адмоўнае.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

дада́тны

прыметнік, якасны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. дада́тны дада́тная дада́тнае дада́тныя
Р. дада́тнага дада́тнай
дада́тнае		 дада́тнага дада́тных
Д. дада́тнаму дада́тнай дада́тнаму дада́тным
В. дада́тны (неадуш.)
дада́тнага (адуш.)		 дада́тную дада́тнае дада́тныя (неадуш.)
дада́тных (адуш.)
Т. дада́тным дада́тнай
дада́тнаю		 дада́тным дада́тнымі
М. дада́тным дада́тнай дада́тным дада́тных

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

дада́тны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. дада́тны дада́тная дада́тнае дада́тныя
Р. дада́тнага дада́тнай
дада́тнае		 дада́тнага дада́тных
Д. дада́тнаму дада́тнай дада́тнаму дада́тным
В. дада́тны (неадуш.)
дада́тнага (адуш.)		 дада́тную дада́тнае дада́тныя (неадуш.)
дада́тных (адуш.)
Т. дада́тным дада́тнай
дада́тнаю		 дада́тным дада́тнымі
М. дада́тным дада́тнай дада́тным дада́тных

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

вале́нтнасць, ‑і, ж.

Спец. Уласцівасць атама аднаго элемента далучаць да сябе пэўную колькасць атамаў другога элемента. Дадатная валентнасць. Ніжэйшая валентнасць.

[Ад лац. valens, valentis — які мае сілу.]

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

дада́тны

1. (станоўчы) pósitiv [-´ti:f];

дада́тная ацэ́нка pósitive [-və] Beúrteilung [Éinschätzung];

дада́тны адка́з pósitive [bejáhende, zúsagende] Ántwort;

дада́тны геро́й літ. pósitiver Held;

2. матэм., фіз. pósitiv;

дада́тная велічыня́ éine pósitive Größe;

дада́тная электры́чнасць pósitive Elektrizität;

дада́тны зара́д pósitive Ládung;

дада́тны бала́нс éine pósitive Bilánz

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

АЗО́ЦІСТАЯ РАЎНАВА́ГА,

стан азоцістага абмену арганізма, што вызначаецца роўнай колькасцю вылучанага і спажытага азоту. Бывае адмоўная (азоту вылучаецца больш, чым спажываецца) і дадатная (у процілеглым выпадку). Адмоўная азоцістая раўнавага ўсталёўваецца ў арганізме пры галаданні, нізкай колькасці бялку ў ежы, значных траўмах і звязана з разбурэннем бялку. Дадатная азоцістая раўнавага характэрная для маладога арганізма і мае месца пры рэгенерацыі тканак, у перыяд выздараўлення пасля цяжкай хваробы. Чалавеку патрабуецца каля 16 г бялковага азоту ў суткі, што адпавядае 100 г бялку пры энергазатратах 10,5 МДж (2500 ккал).

т. 1, с. 172

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

plus​2 [plʌs] adj.

1. даба́вачны, дадатко́вы;

plus sale дадатко́вы распро́даж

2. math., electr. дада́тны;

plus terminal дада́тная кле́ма

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

АПТЫ́ЧНАЯ СІ́ЛА,

фізічная велічыня, якая характарызуе пераламляльную здольнасць аптычнай сістэмы. Абазначаецца D. Аптычная сіла лінзы D = n/F, дзе n — паказчык пераламлення асяроддзя, у якім знаходзіцца лінза, F — фокусная адлегласць. Аптычная сіла збіральных аптычных сістэм дадатная, рассейвальных — адмоўная. Для сістэмы з дзвюх лінзаў D = D1 + D2 — dD1D2, дзе d — адлегласць паміж заднім гал. фокусам першай лінзы і пярэднім гал. фокусам другой. Адзінка аптычнай сістэмы дыяптрыя.

т. 1, с. 438

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)