глупы́ш

назоўнік, агульны, адушаўлёны, неасабовы, мужчынскі род, 1 скланенне

адз. мн.
Н. глупы́ш глупышы́
Р. глупыша́ глупышо́ў
Д. глупышу́ глупыша́м
В. глупыша́ глупышо́ў
Т. глупышо́м глупыша́мі
М. глупышы́ глупыша́х

Крыніцы: krapivabr2012, nazounik2008, piskunou2012, sbm2012, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

глупы́ш, -ша́ м., зоол. глупы́ш

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

глупы́ш м.

1. разг. дурны́, -но́га м., дурні́ца, -цы ж.;

2. зоол. глупы́ш, -ша́ м.;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

глупы́ш, ‑а, м.

Паўночная марская вадаплаўная птушка, падобная на чайку.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

БУРАВЕСНІКАПАДО́БНЫЯ, трубканосыя (Procellariiformes або Tubinares),

атрад марскіх птушак. 4 сям.: альбатросы, буравеснікавыя (Procellariidae), качуркавыя (Hydrobatidae), ныраючыя буравеснікі (Pelecanoididae). 23 роды, каля 100 відаў. Пашыраны на ўсіх акіянах і вял. морах. Ёсць у Арктыцы (напр., глупыш і інш.) і Антарктыцы, шмат відаў трапляецца ў паўд. ч. Ціхага акіяна, у т. л. буравеснік стракататворы.

Даўж. 14—150 см, маса 0,04—12 кг, размах крылаў 0,3—3,5 м. Апярэнне чорна-белае або бура-белае. Крылы доўгія, вострыя. Дзюба выцягнутая, на канцы кручкападобная, зверху ноздры ў асобных трубачках. Пярэднія пальцы ног злучаны перапонкай. Добра лятаюць, трымаюцца адкрытага мора, на сушы толькі размнажаюцца. Гняздуюцца калоніямі. Яйцы кладуць на зямлю або ў шчыліны паміж камянёў. Кормяцца марскімі беспазваночнымі, рыбай, адкідамі.

Буравеснікападобныя: 1 — буравеснік стракататвары; 2 — глупыш (светлая і цёмная фазы).

т. 3, с. 341

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

дурно́та ж.

1. разг. (свойство) глу́пость;

2. прост. (о человеке) глупы́ш м.

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

дурне́нькі

1. ласк. глу́пенький;

2. уменьш. (умственно ограниченный, тупой) глу́пенький;

3. в знач. сущ. глупы́ш, дурачо́к

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

дурны́

1. (лишённый ума) глу́пый;

д. чалаве́к — глу́пый челове́к;

2. (бестолковый, неразумный) глу́пый, дура́цкий;

д. ўчы́нак — глу́пый (дура́цкий) посту́пок;

~но́е стано́вішча — глу́пое (дура́цкое) положе́ние;

3. в знач. сущ. дура́к; глупы́ш;

◊ д. як пень (як бара́н, як бот) — глуп как си́вый ме́рин;

~ны́я гро́шы — шальны́е де́ньги;

крыча́ць ~ны́м го́ласам — крича́ть благи́м ма́том;

~ны́я жа́рты — глу́пая шу́тка;

з ~но́га ро́зуму — от (с) большо́го ума́;

няма́ дурны́х! — нет дурако́в!;

на маю́ ~ну́ю галаву́ (дурны́ ро́зум) — по моему́ сла́бому разуме́нию...;

за ~но́й галаво́й нага́м неспако́й — посл. дурна́я голова́ нога́м поко́я не даёт;

пашлі́ ~но́га, а за ім друго́га — посл. дурака́ пошлёшь, а за ним и сам пойдёшь

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)