гартаваны - Пошук

гартава́ны

прыметнік, якасны

	адз.			мн.
	м.	ж.	н.	-
Н.	гартава́ны	гартава́ная	гартава́нае	гартава́ныя
Р.	гартава́нага	гартава́най гартава́нае	гартава́нага	гартава́ных
Д.	гартава́наму	гартава́най	гартава́наму	гартава́ным
В.	гартава́ны (неадуш.) гартава́нага (адуш.)	гартава́ную	гартава́нае	гартава́ныя (неадуш.) гартава́ных (адуш.)
Т.	гартава́ным	гартава́най гартава́наю	гартава́ным	гартава́нымі
М.	гартава́ным	гартава́най	гартава́ным	гартава́ных

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

гартава́ны

прыметнік, адносны

	адз.			мн.
	м.	ж.	н.	-
Н.	гартава́ны	гартава́ная	гартава́нае	гартава́ныя
Р.	гартава́нага	гартава́най гартава́нае	гартава́нага	гартава́ных
Д.	гартава́наму	гартава́най	гартава́наму	гартава́ным
В.	гартава́ны (неадуш.) гартава́нага (адуш.)	гартава́ную	гартава́нае	гартава́ныя (неадуш.) гартава́ных (адуш.)
Т.	гартава́ным	гартава́най гартава́наю	гартава́ным	гартава́нымі
М.	гартава́ным	гартава́най	гартава́ным	гартава́ных

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

гартава́ны

дзеепрыметнік, залежны стан, прошлы час, незакончанае трыванне

	адз.			мн.
	м.	ж.	н.	-
Н.	гартава́ны	гартава́ная	гартава́нае	гартава́ныя
Р.	гартава́нага	гартава́най гартава́нае	гартава́нага	гартава́ных
Д.	гартава́наму	гартава́най	гартава́наму	гартава́ным
В.	гартава́ны (неадуш.) гартава́нага (адуш.)	гартава́ную	гартава́нае	гартава́ныя (неадуш.) гартава́ных (адуш.)
Т.	гартава́ным	гартава́най гартава́наю	гартава́ным	гартава́нымі
М.	гартава́ным	гартава́най	гартава́ным	гартава́ных

Кароткая форма: гартава́на.

Крыніцы: dzsl2007, krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

гартава́ны

1. прич., тех. калённый, закалённый;

2. прил. калёный;

~ная страла́ — фольк. калёная стрела́

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

гартава́ны тэх. gehärtet

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)

гартава́ны і гарто́ваны, ‑ая, ‑ае.

1. Дзеепрым. зал. пр. ад гартаваць.

2. у знач. прым. Апрацаваны гартаваннем (пра метал, металічныя вырабы). Гартаваная сталь. // перан. Стойкі, вынослівы. Расце змена камунарам Стойкім, гартаваным. Купала.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

гарто́ваны, см. гартава́ны

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

гарто́ваны,

гл. гартаваны.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

СІНЯЎСКАЯ КЕРА́МІКА,

бел традыцыйныя ганчарныя вырабы з вёсак Сіняўка, Ганявічы, Масцілавічы, Забалатнікі Клецкага р-на Мінскай вобл. У 19—1-й пал. 20 ст. працавала каля 200 ганчароў. Выраблялі чорназадымлены і гартаваны посуд гасп. прызначэння: гаршкі, міскі, гладышы, макатры і інш. Фармоўка з буйназярністай масы на нажным ганчарным крузе вызначала асн. асаблівасці С.к.: простыя, лаканічныя прысадзістыя формы сінявата-чорнага колеру (чорназадымленыя) ці аздобленыя чорна-карычневымі плямамі на тэракотавай шурпатай паверхні чарапка з украпінамі жарствы (гартаваныя). Найб. вядомыя майстры 1940—70-х г.: К.Дудук, Ф.Вашчыла. З пач. 1980-х г. промысел не існуе.

Я.М.Сахута.

т. 14, с. 410

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ДУБРО́ВЕНСКАЯ КЕРА́МІКА,

ганчарныя вырабы з г. Дуброўна Віцебскай вобл. Стараж. промысел, найб. развіцця дасягнуў у 19—1-й пал. 20 ст. Выраблялі чорназадымлены, непаліваны, гартаваны, паліваны з размалёўкай і без яе гасп. посуд (гаршкі, збанкі, гладышы, міскі, вазоны, цёрлы і інш.), а таксама цацкі. Д.к. адметная простымі лаканічнымі формамі і дакладнымі прапорцыямі. Цацкі вылучаюцца архаічным абліччам. У 1950—70-я г. выраблялі задымлены, сінявата-чорнага колеру посуд з матавай шурпатай паверхняй, аздоблены хвалістымі палосамі, прадрапанымі па сырым чарапку, і цацкі, задымленыя ці афарбаваныя ў белы колер.

Літ.:

Елатомдева И. Художественная керамика Советской Белоруссии. Мн., 1966;

Сахута Я. Беларуская народная гліняная цадка. Мн., 1982.

Я.М.Сахута.

Да арт. **Дубровенская кераміка**. Цацка «Пара». Пач. 20 ст.

т. 6, с. 246

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

Verbum