вырыва́нне
назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, ніякі род, 1 скланенне
|
адз. |
| Н. |
вырыва́нне |
| Р. |
вырыва́ння |
| Д. |
вырыва́нню |
| В. |
вырыва́нне |
| Т. |
вырыва́ннем |
| М. |
вырыва́нні |
Крыніцы:
krapivabr2012,
nazounik2008,
piskunou2012,
sbm2012,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
вырыва́нне ср. вырыва́ние, выдёргивание, удале́ние; см. вырыва́ць I 1
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
вырыва́нне, ‑я, н.
Дзеянне паводле знач. дзеясл. вырываць 1 — вырваць 1.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ПРАПО́ЛКА,
выдаленне пустазелля з пасеваў с.-г. і лясных культур. Бывае мех., хім. і ручная. Механічная П. — падразанне, вырыванне ці інш. пашкоджванні пустазелля пры баранаванні ці культывацыі. Хімічная П. — знішчэнне пустазелля гербіцыдамі. Ручную П. праводзяць на невял. плошчах, напр., на насенняводчых дзялянках, пасевах каштоўных культур. Каб пазбегнуць прыгнечання культ. раслін, зніжэння ўраджаю, П. праводзяць у найб. раннія фазы развіцця пустазелля.
т. 13, с. 16
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
«КАНАПЕ́ЛЬКА»,
«Канапелькі», бел. нар. танец. Муз. памер 2/4. Тэмп умераны. Выконваўся на ігрышчах, парамі і сольна, з характэрнымі падскокамі і вярчэннямі, часта ў суправаджэнні прыпевак. Зафіксаваны М.Нікіфароўскім у канцы 19 ст. ў Віцебскай губ. У 1940-я г. І.Серыкаў у в. Асавец Крычаўскага р-на запісаў варыянт танца, у якім адлюстраваны працэс вырошчвання канапель: сяўба, вырыванне, рассціланне, вязанне снапоў, віццё вяровак і інш. Пад назвай «К.» вядомы таксама гульня і карагод.
Літ.:
Никифоровский Н.Я. Очерки Витебской Белоруссии. М., 1897. [Т. 5], С. 40.
Л.К.Ллексютовіч.
т. 7, с. 570
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
«ЛЯНО́К»,
бел. нар. танец, блізкі да карагода. Муз. памер 2/4 або 4/4, тэмп ад павольнага да ўмерана хуткага. Выконваецца жанчынамі ў суправаджэнні шматлікіх варыянтаў аднайм. песні. Харэаграфічны малюнак і элементы рухаў імітуюць сяўбу, праполку, вырыванне, рассціланне, сушку лёну, выраб пражы, палатна і пашыў вопраткі. У в. Куранец Вілейскага р-на Мінскай вобл. «Л.» выконваюць юнакі і дзяўчаты, якія становяцца ў 2 рады адзін супраць аднаго. Пачынаюць танец дзяўчаты, а хлопцы падпяваюць, потым ролі мяняюцца. Танец зафіксаваны ў 19 ст. ў Віцебскай вобл. Пашыраны па ўсёй Беларусі. Сцэн. варыянт створаны ў пач. 20 ст. К.Алексютовічам. «Л.» выкарыстаны ў балеце «Салавей» М.Крошнера. Падобны танец вядомы таксама ў Цвярской вобл. Расіі, у Эстоніі.
т. 9, с. 425
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
rwanie
н.
1. вырыванне; разрыванне;
2. рэзкі боль;
3. спарт. рывок
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
вырыва́ниеI
1. (выдёргивание) вырыва́нне, -ння ср.;
2. (отрывание) выдзіра́нне, -ння ср.; см. вырыва́тьI.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
вырыва́ниеII (выкапывание) выко́пванне, -ння ср.; (рылом — о животных) вырыва́нне, -ння ср.; см. вырыва́тьII.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
экспланта́цыя
(лац. explantatio = вырыванне з коранем)
1) адлучэнне ад арганізма пэўнай яго часткі з мэтай перасадкі на іншы арганізм;
2) эксперыментальны метад вырошчвання тканкі паза арганізмам.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)