выклада́ ць , -а́ ю, -а́ еш, -а́ е; незак. , што.
1. гл. выкласці.
2. Навучаючы, паведамляць, перадаваць звесткі пра што-н.
В. родную мову.
В. ва ўніверсітэце.
|| наз. выклада́ нне , -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
выклада́ ць
дзеяслоў, пераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне
Цяперашні час
адз.
мн.
1-я ас.
выклада́ ю
выклада́ ем
2-я ас.
выклада́ еш
выклада́ еце
3-я ас.
выклада́ е
выклада́ юць
Прошлы час
м.
выклада́ ў
выклада́ лі
ж.
выклада́ ла
н.
выклада́ ла
Загадны лад
2-я ас.
выклада́ й
выклада́ йце
Дзеепрыслоўе
цяп. час
выклада́ ючы
Крыніцы:
dzsl2007 ,
krapivabr2012 ,
piskunou2012 ,
sbm2012 ,
tsblm1996 ,
tsbm1984 .
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
выклада́ ць несов. преподава́ ть
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
выклада́ ць , ‑аю, ‑аеш, ‑ае; незак. , што .
1. Вучыць каго‑н. чаму‑н., перадаючы звесткі з якой‑н. галіны ведаў. Выкладаць родную мову.
2. і без дап. Займацца педагагічнай практыкай, працаваць настаўнікам. Выкладаць у школе.
3. Выказваць, тлумачыць. Выкладаць свае думкі. □ Па меры таго, як выкладаў Сцёпка свой план, слухачы ўсё больш і больш захапляліся ім. Колас .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
выклада́ ць (вучыць ) unterrí chten vt , lé hren vt , (каму -н. ) j-m Ú nterricht erté ilen
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
Выклада́ ць ’вучыць, займацца педагагічнай дзейнасцю’ (БРС , Гарэц. , Яруш. , Касп. ), ’вымаць’ (БРС , Нас. , Гарэц. ), ’выказваць (думку), тлумачыць’ (БРС , Нас. , Гарэц. , Яруш. ); ’кастрыраваць’ (Юрч. , Шатал. ), выклада́ ти ’ткаць тэхнікай узорнага ткання’ (Влад. ). Гл. кладу , класці . У значэнні ’вучыць, займацца педагагічнай дзейнасцю’ слова з’яўляецца калькай рус. излагать (Крукоўскі, Уплыў , 149); мяркуюць (Гіст. мовы , 2, 142), што значэнне ’выказваць (думку)’ — таксама калька рус. дзеяслова, але хутчэй гэта семантычнае запазычанне з польск. wykładać ’выказваць, тлумачыць’, на што можа ўказваць фіксацыя гэтага значэння ўжо ў Насовіча.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
вы́ класці , -кладу, -кладзеш, -кладзе; -кладзі; -кладзены; зак.
1. каго-што . Выняўшы адкуль-н. , пакласці.
В. пакупкі з сумкі.
2. што чым . Пакрыць, аздобіць, вымасціць (паверхню чаго-н. ).
В. сцены кафляй.
3. што . Збудаваць, вывесці.
В. фундамент.
4. перан. , што . Адкрыта выказаць, паведаміць.
В. прэтэнзіі, меркаванні.
В. просьбу.
|| незак. выкла́ дваць , -аю, -аеш, -ае і выклада́ ць , -а́ ю, -а́ еш, -а́ е (да 4 знач. ).
|| наз. выкла́ дванне , -я, н. , выклада́ нне , -я, н. (да 4 знач. ), вы́ клад , -у, М -дзе, м. (да 4 знач. ) і вы́ кладка , -і, Д М -дцы, ж. (да 2 знач. ; спец. ).
|| прым. выкладны́ , -а́ я, -о́ е (да 2 знач. ; спец. ).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
бессістэ́ мны , -ая, -ае.
Не прыведзены ў пэўную сістэму; бязладны.
Бессістэмная лекцыя.
Выкладаць бессістэмна (прысл. ).
|| наз. бессістэ́ мнасць , -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
излага́ ть несов. выклада́ ць ; (выражать) выка́ зваць; раска́ зваць; (объяснять) тлума́ чыць;
излага́ ть мысль выклада́ ць (выка́ зваць) ду́ мку;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
выклада́ нне , ‑я, н.
Дзеянне паводле знач. дзеясл. выкладаць .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)