ВУГЛЯРО́ДНАЕ ВАЛАКНО́,

валакно, якое складаецца пераважна з вугляроду (85 — болей за 99%). Мае высокую мех. трываласць, устойлівае да ўздзеяння высокіх тэмператур, агрэсіўных хім. рэчываў і ультрафіялетавага выпрамянення. Атрымліваюць тэрмічнай апрацоўкай (400—3000 °C) хім. ці прыродных арган. валокнаў (часцей віскознага валакна і поліакрыланітрыльных валокнаў). Выкарыстоўваюць як напаўняльнік вугляродапластаў, у вытв-сці фільтравальных матэрыялаў, электранагравальных элементаў і інш.

т. 4, с. 286

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

вугляро́дны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. вугляро́дны вугляро́дная вугляро́днае вугляро́дныя
Р. вугляро́днага вугляро́днай
вугляро́днае		 вугляро́днага вугляро́дных
Д. вугляро́днаму вугляро́днай вугляро́днаму вугляро́дным
В. вугляро́дны (неадуш.)
вугляро́днага (адуш.)		 вугляро́дную вугляро́днае вугляро́дныя (неадуш.)
вугляро́дных (адуш.)
Т. вугляро́дным вугляро́днай
вугляро́днаю		 вугляро́дным вугляро́днымі
М. вугляро́дным вугляро́днай вугляро́дным вугляро́дных

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

вугляро́д-вугляро́дны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. вугляро́д-вугляро́дны вугляро́д-вугляро́дная вугляро́д-вугляро́днае вугляро́д-вугляро́дныя
Р. вугляро́д-вугляро́днага вугляро́д-вугляро́днай
вугляро́д-вугляро́днае		 вугляро́д-вугляро́днага вугляро́д-вугляро́дных
Д. вугляро́д-вугляро́днаму вугляро́д-вугляро́днай вугляро́д-вугляро́днаму вугляро́д-вугляро́дным
В. вугляро́д-вугляро́дны (неадуш.)
вугляро́д-вугляро́днага (адуш.)		 вугляро́д-вугляро́дную вугляро́д-вугляро́днае вугляро́д-вугляро́дныя (неадуш.)
вугляро́д-вугляро́дных (адуш.)
Т. вугляро́д-вугляро́дным вугляро́д-вугляро́днай
вугляро́д-вугляро́днаю		 вугляро́д-вугляро́дным вугляро́д-вугляро́днымі
М. вугляро́д-вугляро́дным вугляро́д-вугляро́днай вугляро́д-вугляро́дным вугляро́д-вугляро́дных

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

азо́тна-вугляро́дны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. азо́тна-вугляро́дны азо́тна-вугляро́дная азо́тна-вугляро́днае азо́тна-вугляро́дныя
Р. азо́тна-вугляро́днага азо́тна-вугляро́днай
азо́тна-вугляро́днае		 азо́тна-вугляро́днага азо́тна-вугляро́дных
Д. азо́тна-вугляро́днаму азо́тна-вугляро́днай азо́тна-вугляро́днаму азо́тна-вугляро́дным
В. азо́тна-вугляро́дны (неадуш.)
азо́тна-вугляро́днага (адуш.)		 азо́тна-вугляро́дную азо́тна-вугляро́днае азо́тна-вугляро́дныя (неадуш.)
азо́тна-вугляро́дных (адуш.)
Т. азо́тна-вугляро́дным азо́тна-вугляро́днай
азо́тна-вугляро́днаю		 азо́тна-вугляро́дным азо́тна-вугляро́днымі
М. азо́тна-вугляро́дным азо́тна-вугляро́днай азо́тна-вугляро́дным азо́тна-вугляро́дных

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

ізато́пна-вугляро́дны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. ізато́пна-вугляро́дны ізато́пна-вугляро́дная ізато́пна-вугляро́днае ізато́пна-вугляро́дныя
Р. ізато́пна-вугляро́днага ізато́пна-вугляро́днай
ізато́пна-вугляро́днае		 ізато́пна-вугляро́днага ізато́пна-вугляро́дных
Д. ізато́пна-вугляро́днаму ізато́пна-вугляро́днай ізато́пна-вугляро́днаму ізато́пна-вугляро́дным
В. ізато́пна-вугляро́дны (неадуш.)
ізато́пна-вугляро́днага (адуш.)		 ізато́пна-вугляро́дную ізато́пна-вугляро́днае ізато́пна-вугляро́дныя (неадуш.)
ізато́пна-вугляро́дных (адуш.)
Т. ізато́пна-вугляро́дным ізато́пна-вугляро́днай
ізато́пна-вугляро́днаю		 ізато́пна-вугляро́дным ізато́пна-вугляро́днымі
М. ізато́пна-вугляро́дным ізато́пна-вугляро́днай ізато́пна-вугляро́дным ізато́пна-вугляро́дных

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

вугляро́дны, ‑ая, ‑ае.

Які мае адносіны да вугляроду. Вугляроднае жыўленне раслін.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

carbonaceous

[,kɑ:rbəˈneɪʃəs]

adj.

1) вугляро́дзісты, вугляро́дны

carbonaceous compound — вугляро́днае злучэ́ньне

2) ву́гальны

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

ВАЛАКНІ́ТЫ,

прэс-матэрыялы з валакністага напаўняльніку (валокны даўж. 15—40 мм), прамочанага палімерным сувязным. У якасці напаўняльніку выкарыстоўваюць валокны: азбеставае (гл. Азбапластыкі), баваўнянае, сінт., вугляроднае, шкловалакно. Састаў валакнітаў (% па масе); 40—50% напаўняльніку, 40—45% сувязнога (фенола-фармальдэгідныя, эпаксідныя смолы, крэмнійарган. палімеры). Вырабы з валакнітаў маюць высокую вода-, тэрмаўстойлівасць, устойлівасць да ўздзеяння хім. рэагентаў, ударатрываласць, фрыкцыйнасць. Выкарыстоўваюць у прылада- і машынабудаванні (карпусы і дэталі электрамашын, тармазныя калодкі і інш.), буд-ве (арматура, панэлі), касм. і авіяц. тэхніцы.

т. 3, с. 471

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ПОЛІАКРЫЛАНІТРЫ́ЛЬНЫЯ ВАЛО́КНЫ, акрылавыя валокны,

сінтэтычныя валокны, што фармуюць з раствораў поліакрыланітрылу. Прамысл. вытв-сць пачата ў ЗША у 1946. Вядома каля 250 гандл. марак П.в., асн. з іх: нітрон, акрылан, арлон, дралон, куртэль, кашмілон.

Паводле мех. уласцівасцей падобныя да шэрсці. Вызначаюцца атмасфера- і святлоўстойлівасцю, устойлівыя да ўздзеяння мікраарганізмаў, а таксама раствораў кіслот і шчолачаў сярэдніх канцэнтрацый, арган. растваральнікаў, у т. л. тых, што выкарыстоўваюць у хім. чыстцы (бензін, ацэтон, трыхлорэтылен і інш.). Вырабляюць пераважна штапельныя (рэзаныя) П.в. ці жгут. Выкарыстоўваюць у вытв-сці трыкатажу, дываноў, штучнага футра, адзежных, абівачных і фільтравальных тканін, для перапрацоўкі ў вугляроднае валакно; у сумесі з бавоўнай і віскознымі валокнамі — для вырабу гардзін, брызенту.

М.​І.​Пракапчук.

т. 12, с. 472

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)