вперёд нареч.

1. напе́рад, упе́рад;

вперёд, к побе́де! напе́рад да перамо́гі!;

2. (впредь) разг. надале́й; у дале́йшым;

3. (авансом) разг. напе́рад;

взять пла́ту вперёд узя́ць пла́ту напе́рад;

4. (прежде) разг. упе́рад, ране́й;

5. предлог с род., разг. (раньше кого-, чего-л.) ране́й за;

он прие́хал вперёд всех ён прые́хаў ране́й за ўсіх;

◊

(сде́лать) шаг вперёд (зрабі́ць) крок напе́рад;

ни взад ни вперёд ні ўзад ні ўпе́рад.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

напе́рад нареч.

1. вперёд;

забяга́ць н. — забега́ть вперёд;

зрабі́ць крок н. — сде́лать шаг вперёд;

2. разг. (сперва) вперёд, пре́жде, ра́ньше;

3. разг. (в счёт будущего) вперёд;

узя́ць пла́ту н. — взять пла́ту вперёд;

4. в знач. межд. вперёд;

н., тава́рышы! — вперёд, това́рищи!;

◊ крок н., два кро́кі наза́д — шаг вперёд, два ша́га наза́д;

глядзе́ць н. — смотре́ть вперёд

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

забега́ть несов. забяга́ць;

◊

забега́ть вперёд забяга́ць напе́рад;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

уза́д нареч. взад;

◊ у. і ўпе́рад — взад и вперёд;

ні ўзад ні ўпе́рад — ни взад ни вперёд

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

упе́рад нареч.

1. вперёд;

зрабі́ць два кро́кі ўпе́рад — сде́лать два шага́ вперёд;

2. ра́ньше, пре́жде, вперёд;

у. паду́май, а по́тым гавары́ — вперёд (ра́ньше, пре́жде) поду́май, а пото́м говори́;

прыйсці́ ўпе́рад за ўсіх — прийти́ ра́ньше всех;

◊ уза́д і ўпе́рад — взад и вперёд;

ні ўзад ні ўпе́рад — ни взад ни вперёд;

папа́ўся (тра́піў) у не́рат — ні ўзад ні ўпе́рад — погов. ни туда́ ни сюда́

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

папе́рад разг.

1. нареч. ра́ньше; вперёд;

п. умы́йся, а по́тым садзі́ся е́сці — ра́ньше (вперёд) умо́йся, а пото́м сади́сь есть;

ты ідзі́ п., а мы за табо́й — ты иди́ вперёд, а мы за тобо́й;

2. предлог с род. вперёд, ра́ньше; впереди́;

ён з’яві́ўся п. усі́х — он яви́лся ра́ньше (вперёд) всех;

ён ішо́ў п. усі́х — он шёл впереди́ всех

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

продвига́ть несов., прям., перен. прасо́ўваць; (двигать вперёд) ру́хаць напе́рад; см. продви́нуть.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

ЛАЎРО́Ў (Пётр Лаўравіч) (14.6.1823, в. Меліхава Пскоўскай вобл., Расія — 6.2.1900),

рускі філосаф і сацыёлаг, публіцыст, ідэолаг рэв. народніцтва. Скончыў Міхайлаўскае артыл. вучылішча ў Пецярбургу (1842), выкладаў у ім (1844—66), потым у Пецярбургскай артыл. акадэміі. З 1852 выступаў як публіцыст. З 1862 у т-ве «Зямля і воля». У 1866 арыштаваны і сасланы ў Валагодскую губ., адтуль уцёк у Парыж (1870). Быў чл. Парыжскага антрапалагічнага т-ва, чл. 1-га Інтэрнацыянала. Выдаваў час. «Вперёд!» (1873—77), газ. «Вперёд!» (1875—76). У 1883—86 Л. адзін з рэдактараў «Вестника Народной воли». Яго філас. погляды сфарміраваліся пад уплывам сенсуалізму, пазітывізму, неагегельянства, неакантыянства, але ён не стаў прыхільнікам гэтых плыняў. Сваю філас. пазіцыю вызначаў як «антрапалагічны пункт погляду», філасофію ўяўляў як філасофію прыроды, духу і гісторыі. Лічыў, што філасофія павінна грунтавацца на тых жа рацыянальных асновах, што і прыродазнаўства. З яго імем звязаны т. зв. суб’ектыўны кірунак у сацыялогіі. Лічыў, што грамадства, у адрозненне ад прыроды, развіваецца па сваіх спецыфічных законах. Гал. асоба гісторыі — чалавек. Гісторыю і яе законы разглядаў праз прызму чалавечай свядомасці, функцыянавання «крытычнай думкі». Чалавек свабодны ў дзеяннях і ўчынках найперш з-за сваёй мэтанакіраванасці, наяўнасці пэўнага ідэала. З гэтага рабіў высновы пра ролю крытычна мыслячых асоб, паліт. партый у прагрэс. пераўтварэнні грамадства. Грамадскі ідэал Л. — «царства справядлівасці», заснаванае на прынцыпах салідарнасці і «ўсеагульнай працы на ўсеагульнае шчасце»; дасягнуць яго магчыма шляхам сацыяльнай рэвалюцыі.

Тв.:

Философия и социология. Т. 1—2. М., 1965.

Літ.:

Богатов В.В. Философия П.​Л.​Лаврова. М., 1972;

Лукин В.Н. П.​Л.​Лавров как эстетик и литературный критик. Саратов, 1979;

Семенкова Т.Г. Экономические взгляды П.​Л.​Лаврова. М., 1980;

Антонов В.Ф. Революционное творчество П.​Л.​Лаврова. Саратов, 1984.

Т.​І.​Адула.

П.Л.Лаўроў.

т. 9, с. 160

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

со́ўгацца несов., разг.

1. дви́гаться взад и вперёд;

2. слоня́ться, сова́ться

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

забяга́ць несов., в разн. знач. забега́ть; см. забе́гчы;

◊ з. напе́рад — забега́ть вперёд

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)