НІ́ЗКА ВЕ́РШАЎ,
цыкл вершаў, аб’яднаных агульнай тэмай, галоўнымі героямі, падабенствам будовы, стылёва-жанравымі адзнакамі і інш. У бел. л-ры тэрмін «нізка» ў крыху інш. форме («нанізка») упершыню ўжыты М.Багдановічам у арт. «За тры гады» (1913). Н.в. пашырана ў бел. паэзіі з пач. 20 ст. Н.в. «З песень беларускага мужыка» змясціў Я.Купала ў зб. «Жалейка» (1908), з асобных паэт. цыклаў складаюцца зб-кі Я.Коласа «Песні-жальбы» (1910), Багдановіча «Вянок» (1913), А.Гаруна «Матчын дар» (1918). Узаемасувязь паміж творамі, якія ўваходзяць у Н.в. бывае самая разнастайная. Іх можа яднаць агульны лірычны настрой («Крыху восені і жменька кляновых лістоў» У.Дубоўкі), жанр («Трохрадкоўі», «Пяцірадкоўі» А.Глобуса), тэма («Водар і шолах» Д.Бічэль-Загнетавай), погляд аўтара на пэўную гіст. падзею («Курапаты» А.Дэбіша), скразная эстэт.-філас. думка («Чатыры стыхіі» С.Дзяргая), постаць апавядальніка («Вёска» Я.Купалы), месца дзеяння («Полацк. Нафтабуд» Г.Бураўкіна). У паэзіі бываюць ўстойлівыя, т.зв. цвёрдыя віды вершаваных нізак; трыпціх («Трыпціх Ушаччыны» Р.Барадуліна), вянок санетаў («Нарач» Н.Гілевіча) і інш. Пашырана ў сучаснай паэзіі, асабліва ў творчасці маладых аўтараў (Дэбіш, І.Пракаповіч, І.Снарская, І.Хадарэнка, А.Чобат і інш.). Н.в. называюць таксама цыкл вершаў новай кнігі паэта, змешчаны ў перыядычным выданні.
А.А.Майсейчык.
т. 11, с. 330
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
меладэклама́цыя, -і, ж.
Дэкламацыя вершаў або прозы, якая суправаджаецца музыкай.
|| прым. меладэкламацы́йны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
рыфмаплёт, -а, М -лёце, мн. -ы, -аў, м. (разм., зневаж.).
Стваральнік недасканалых вершаў; рыфмач.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
збо́рнік м. сбо́рник;
з. ве́ршаў — сбо́рник стихо́в
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
начыта́цца, -а́юся, -а́ешся, -а́ецца; зак., чаго.
Удосталь пачытаць.
Н. вершаў.
|| незак. начы́твацца, -аюся, -аешся, -аецца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ве́рш
назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, мужчынскі род, 1 скланенне
|
адз. |
мн. |
| Н. |
ве́рш |
ве́ршы |
| Р. |
ве́рша |
ве́ршаў |
| Д. |
ве́ршу |
ве́ршам |
| В. |
ве́рш |
ве́ршы |
| Т. |
ве́ршам |
ве́ршамі |
| М. |
ве́ршы |
ве́ршах |
Крыніцы:
krapivabr2012,
nazounik2008,
piskunou2012,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
ве́рша
назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, жаночы род, 2 скланенне
|
адз. |
мн. |
| Н. |
ве́рша |
ве́ршы |
| Р. |
ве́ршы |
ве́ршаў |
| Д. |
ве́ршы |
ве́ршам |
| В. |
ве́ршу |
ве́ршы |
| Т. |
ве́ршай ве́ршаю |
ве́ршамі |
| М. |
ве́ршы |
ве́ршах |
Крыніцы:
krapivabr2012,
nazounik2008,
piskunou2012,
sbm2012,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
вершава́ны, -ая, -ае.
Які мае адносіны да вершаў, вершаскладання, напісаны вершамі, не празаічны.
Вершаваная форма.
В. фельетон.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
дыва́н
‘савет вышэйшых саноўнікаў; урадавая ўстанова; назва зборніка вершаў’
назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, мужчынскі род, 1 скланенне
|
адз. |
мн. |
| Н. |
дыва́н |
дыва́ны |
| Р. |
дыва́на |
дыва́наў |
| Д. |
дыва́ну |
дыва́нам |
| В. |
дыва́н |
дыва́ны |
| Т. |
дыва́нам |
дыва́намі |
| М. |
дыва́не |
дыва́нах |
Крыніцы:
krapivabr2012,
nazounik2008,
sbm2012,
tsblm1996.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
сбо́рник збо́рнік, -ка м.;
сбо́рник стихо́в збо́рнік ве́ршаў.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)