ВЕРШАВА́НАЯ МО́ВА, верш,
асаблівы тып эмацыянальна афарбаванай, згушчанай мовы, у якой гранічна адчувальны кожны кампанент, а найбольш значныя гукі і сугуччы, словы, паўзы, вобразы не толькі акцэнтуюцца, але і ставяцца ў цэнтр увагі. У адрозненне ад прозы вершаваная мова характарызуецца пастаянствам аднароднай інтанацыйнай сістэмы, сіметрыяй і перыядычнасцю члянення сінтаксічных адрэзкаў, пэўным чынам арганізаванай рытмамелодыкай. Адсюль наяўнасць рыфмаў, строф, устаноўка на муз. гучанне. Вылучаюцца белы верш, вольны верш, свабодны верш, дольнік.
т. 4, с. 113
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
пео́н
‘чатырохскладовая вершаваная стапа’
назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, мужчынскі род, 1 скланенне
|
адз. |
| Н. |
пео́н |
| Р. |
пео́на |
| Д. |
пео́ну |
| В. |
пео́н |
| Т. |
пео́нам |
| М. |
пео́не |
Крыніцы:
krapivabr2012,
nazounik2008,
sbm2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
вершава́ны, -ая, -ае.
Які мае адносіны да вершаў, вершаскладання, напісаны вершамі, не празаічны.
Вершаваная форма.
В. фельетон.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ямб, -а, м.
Вершаваная двухскладовая стапа з націскам на другім складзе.
|| прым. ямбі́чны, -ая, -ае.
Ямбічная стапа.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
вершава́ны, ‑ая, ‑ае.
1. Які мае адносіны да верша, вершаскладання. Вершаваная форма. // Уласцівы паэтычнай мове. Вершаваная мова.
2. Напісаны вершамі, не празаічны. Вершаваны фельетон.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ана́пест, -а, М -сце, м.
Трохскладовая вершаваная стапа з націскам на апошнім, трэцім, складзе.
|| прым. анапесты́чны, -ая, -ае.
А. верш.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
да́ктыль, -я, м. (спец.).
Трохскладовая вершаваная стапа з націскам на першым складзе ў сілаба-танічным вершаскладанні.
|| прым. дактылі́чны, -ая, -ае.
Дактылічная страфа.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
харэ́й¹, -я, мн. -рэ́і, -рэ́яў, м.
Двухскладовая вершаваная стапа з націскам на першым складзе ў сілаба-танічным вершаскладанні.
|| прым. харэі́чны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
станс, -а, мн. -ы, -аў, м.
1. Вершаваная страфа з чатырох радкоў, якая мае закончаную думку.
2. мн. Верш, які складаецца з такіх строф.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
рандо́¹, нескл., н. (спец.).
Вершаваная форма з абавязковым паўтарэннем у страфе адных і тых жа радкоў у пэўным парадку; вершы, напісаныя ў такой форме.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)