БІ́ТУМНЫЯ ПЛА́СТЫКІ,
тэрмапластычныя матэрыялы на аснове прыродных або штучных нафтавых бітумаў, каменнавугальнага пеку або іх сплаваў. Змяшчаюць 25—60% напаўняльнікаў (баваўняныя ачоскі, кізельгур). Пластычныя сумесі бітуму з дробнадысперснымі напаўняльнікамі (мел, азбест і інш.) наз. бітумнымі масцікамі. Атмасфера- і вільгацеўстойлівыя; перапрацоўваюцца прасаваннем (5—20 МПа) загатовак пры т-ры да 175 °C. Выкарыстоўваюцца ў вытв-сці акумулятарных бакаў, дэталяў электра- і радыёапаратуры, дахавых і гідраізаляцыйных матэрыялаў (напр., руберойду), пакрыццяў падлогі і інш.
т. 3, с. 162
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
біту́мны, ‑ая, ‑ае.
Які мае адносіны да бітумаў, зроблены з бітумаў. Бітумныя матэрыялы. Бітумная масціка. Бітумныя пластыкі. Бітумныя лакі.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
біту́мны
прыметнік, адносны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
біту́мны |
біту́мная |
біту́мнае |
біту́мныя |
| Р. |
біту́мнага |
біту́мнай біту́мнае |
біту́мнага |
біту́мных |
| Д. |
біту́мнаму |
біту́мнай |
біту́мнаму |
біту́мным |
| В. |
біту́мны (неадуш.) |
біту́мную |
біту́мнае |
біту́мныя (неадуш.) |
| Т. |
біту́мным |
біту́мнай біту́мнаю |
біту́мным |
біту́мнымі |
| М. |
біту́мным |
біту́мнай |
біту́мным |
біту́мных |
Іншыя варыянты:
бі́тумны.
Крыніцы:
krapivabr2012,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
бі́тумны
прыметнік, адносны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
бі́тумны |
бі́тумная |
бі́тумнае |
бі́тумныя |
| Р. |
бі́тумнага |
бі́тумнай бі́тумнае |
бі́тумнага |
бі́тумных |
| Д. |
бі́тумнаму |
бі́тумнай |
бі́тумнаму |
бі́тумным |
| В. |
бі́тумны (неадуш.) |
бі́тумную |
бі́тумнае |
бі́тумныя (неадуш.) |
| Т. |
бі́тумным |
бі́тумнай бі́тумнаю |
бі́тумным |
бі́тумнымі |
| М. |
бі́тумным |
бі́тумнай |
бі́тумным |
бі́тумных |
Іншыя варыянты:
біту́мны.
Крыніцы:
krapivabr2012,
prym2009,
sbm2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
бі́тумны
прыметнік, адносны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
бі́тумны |
бі́тумная |
бі́тумнае |
бі́тумныя |
| Р. |
бі́тумнага |
бі́тумнай бі́тумнае |
бі́тумнага |
бі́тумных |
| Д. |
бі́тумнаму |
бі́тумнай |
бі́тумнаму |
бі́тумным |
| В. |
бі́тумны (неадуш.) бі́тумнага (адуш.) |
бі́тумную |
бі́тумнае |
бі́тумныя (неадуш.) бі́тумных (адуш.) |
| Т. |
бі́тумным |
бі́тумнай бі́тумнаю |
бі́тумным |
бі́тумнымі |
| М. |
бі́тумным |
бі́тумнай |
бі́тумным |
бі́тумных |
Іншыя варыянты:
біту́мны.
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
біту́мны
прыметнік, адносны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
біту́мны |
біту́мная |
біту́мнае |
біту́мныя |
| Р. |
біту́мнага |
біту́мнай біту́мнае |
біту́мнага |
біту́мных |
| Д. |
біту́мнаму |
біту́мнай |
біту́мнаму |
біту́мным |
| В. |
біту́мны (неадуш.) біту́мнага (адуш.) |
біту́мную |
біту́мнае |
біту́мныя (неадуш.) біту́мных (адуш.) |
| Т. |
біту́мным |
біту́мнай біту́мнаю |
біту́мным |
біту́мнымі |
| М. |
біту́мным |
біту́мнай |
біту́мным |
біту́мных |
Іншыя варыянты:
бі́тумны.
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
МАСЦІ́КІ (ад грэч. mastichē смала масцікавага дрэва) у будаўніцтве, матэрыялы ў выглядзе пластычных сумесяў арган. вяжучага рэчыва і танкамолатага напаўняльніка. Бываюць бітумныя, гумава-бітумныя, дзёгцевыя, палімерныя і інш.; гарачыя, якія перад выкарыстаннем разаграюць, і халодныя, якія разводзяць арган. растваральнікамі або вадой.
Дахавыя М. — бітумныя (руберойдавыя) і дзёгцевыя (толевыя) выкарыстоўваюць для прыклейвання рулонных дахавых матэрыялаў, гідраізаляцыйныя — для прыклейвання гідраізаляцыйных матэрыялаў, для абмазачнай ізаляцыі; М. на падлогу — бітумныя, для прыклейвання паркету, лінолеуму да асновы; герметызавальныя — для ўшчыльнення стыкаў зборных канструкцый. М. павінны быць цеплаўстойлівыя, з высокай клейкасцю, пластычнасцю і даўгавечнасцю.
А.Я.Вакар.
т. 10, с. 202
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
гу́мава-бі́тумны
прыметнік, адносны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
гу́мава-бі́тумны |
гу́мава-бі́тумная |
гу́мава-бі́тумнае |
гу́мава-бі́тумныя |
| Р. |
гу́мава-бі́тумнага |
гу́мава-бі́тумнай гу́мава-бі́тумнае |
гу́мава-бі́тумнага |
гу́мава-бі́тумных |
| Д. |
гу́мава-бі́тумнаму |
гу́мава-бі́тумнай |
гу́мава-бі́тумнаму |
гу́мава-бі́тумным |
| В. |
гу́мава-бі́тумны (неадуш.) гу́мава-бі́тумнага (адуш.) |
гу́мава-бі́тумную |
гу́мава-бі́тумнае |
гу́мава-бі́тумныя (неадуш.) гу́мава-бі́тумных (адуш.) |
| Т. |
гу́мава-бі́тумным |
гу́мава-бі́тумнай гу́мава-бі́тумнаю |
гу́мава-бі́тумным |
гу́мава-бі́тумнымі |
| М. |
гу́мава-бі́тумным |
гу́мава-бі́тумнай |
гу́мава-бі́тумным |
гу́мава-бі́тумных |
Іншыя варыянты:
гу́мава-біту́мны.
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
гу́мава-біту́мны
прыметнік, адносны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
гу́мава-біту́мны |
гу́мава-біту́мная |
гу́мава-біту́мнае |
гу́мава-біту́мныя |
| Р. |
гу́мава-біту́мнага |
гу́мава-біту́мнай гу́мава-біту́мнае |
гу́мава-біту́мнага |
гу́мава-біту́мных |
| Д. |
гу́мава-біту́мнаму |
гу́мава-біту́мнай |
гу́мава-біту́мнаму |
гу́мава-біту́мным |
| В. |
гу́мава-біту́мны (неадуш.) гу́мава-біту́мнага (адуш.) |
гу́мава-біту́мную |
гу́мава-біту́мнае |
гу́мава-біту́мныя (неадуш.) гу́мава-біту́мных (адуш.) |
| Т. |
гу́мава-біту́мным |
гу́мава-біту́мнай гу́мава-біту́мнаю |
гу́мава-біту́мным |
гу́мава-біту́мнымі |
| М. |
гу́мава-біту́мным |
гу́мава-біту́мнай |
гу́мава-біту́мным |
гу́мава-біту́мных |
Іншыя варыянты:
гу́мава-бі́тумны.
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
ДА́ХАВЫЯ МАТЭРЫЯ́ЛЫ,
будаўнічыя матэрыялы, з якіх робяць дахі будынкаў і збудаванняў. Характарызуюцца воданепранікальнасцю, мароза-, вогне- і вільгацеўстойлівасцю, трываласцю, лёгкасцю.
Адрозніваюць Д.м.: цвёрдыя (штучныя — лісты, пліткі), гнуткія (рулонныя, найб. пашыраны) і пластычныя (масцікавыя); сілікатныя (азбестацэментныя хвалепадобныя лісты і пліткі, гл. Азбестацэментныя вырабы і канструкцыі; чарапіца, шыфер); арганічныя (драўняныя — гонта, драніцы, дошкі; бітумныя і дзёгцевыя — пергамін, руберойд, таль, палімерныя на аснове пластмас — плоскія і хвалепадобныя пліты з шклапластыкаў і інш.); металічныя (лісты дахавай сталі, алюмінію, цынку). Пластычныя Д.м. — бітумныя, бітумна-палімерныя і дзёгцевыя масцікі.
т. 6, с. 69
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)