«Саюз былых абаронцаў усходніх ускраін» (Зах. Беларусь) 1/501
Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
БЕЛАРУ́СКАЯ АСАЦЫЯ́ЦЫЯ БЫЛЫ́Х НЕПАЎНАЛЕ́ТНІХ ВЯ́ЗНЯЎ ФАШЫ́ЗМУ,
грамадская арг-цыя. Створана ў 1988 пад назвай «Дзеці вайны 1941—45 гг.». З 1992 сучасная назва. Асн. задача — сац. абарона былых малалетніх вязняў, пацярпелых у гады 2-й сусв. вайны ў канцлагерах Германіі і інш. краін. Уваходзіць у Міжнародны Саюз былых малалетніх вязняў фашызму. Мае аддзяленні ў раёнах і абласцях Рэспублікі Беларусь. Аб’ядноўвае каля 25 тыс. чал. (1996).
М.П.Клімец.
т. 2, с. 405
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
МІЖНАРО́ДНЫ САЮ́З БЫЛЫ́Х МАЛАЛЕ́ТНІХ ВЯ́ЗНЯЎ ФАШЫ́ЗМУ (МСБВФ) краін СНД, грамадска-патрыят. арг-цыя. Створана ў 1986 на базе Сав. дзіцячага фонду імя У.І.Леніна (да 1992 наз. «Дзеці вайны 1941—45»). Уваходзяць саветы б. вязняў краін СНД і Прыбалтыкі, у т.л. Беларуская асацыяцыя былых непаўналетніх вязняў фашызму. Аб’ядноўвае больш за 450 000 малалетніх вязняў фашызму (1999). Асн. задача — сац. абарона б. малалетніх вязняў, якія пацярпелі ў гады 2-й сусв. вайны ў канцлагерах Германіі, Польшчы і інш. месцах прымусовага ўтрымання прафаш. рэжымаў дзяржаў Еўропы. У саюзе ёсць секцыя «Дзеці-вязні — інваліды Вял. Айч. вайны». Вышэйшы орган МСБВФ — з’езд. Цэнтральны савет арг-цыі знаходзіцца ў Маскве, пры падтрымцы германа-бел., -рас. і -ўкр. фондаў «Узаемаразуменне і прымірэнне», з 1992 у Маскве на рус. мове выдаецца газ. «Судьба». Адбылося 8 з’ездаў МСБВФ, у т.л. 4-ы ў г. Брэст (22.6.1995).
Літ.:
Асколкі болю. Брэст, 1999;
Литвинов В.В. Поезд из ночи. Киев, 1989.
М.П.Клімец.
т. 10, с. 344
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
былы́
прыметнік, адносны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
былы́ |
была́я |
было́е |
былы́я |
| Р. |
было́га |
было́й
было́е |
было́га |
былы́х |
| Д. |
было́му |
было́й |
было́му |
былы́м |
| В. |
былы́ (неадуш.)
было́га (адуш.) |
былу́ю |
было́е |
былы́я (неадуш.)
былы́х (адуш.) |
| Т. |
былы́м |
было́й
было́ю |
былы́м |
былы́мі |
| М. |
былы́м |
было́й |
былы́м |
былы́х |
Крыніцы:
krapivabr2012,
piskunou2012,
prym2009,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
Камісія па справах былых партызан і падпольшчыкаў Вялікай Айчыннай вайны 1941-44
т. 18, кн. 1, с. 399
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
адчужэ́нне, -я, н.
1. гл. адчужаць.
2. Спыненне або адсутнасць блізкіх адносін паміж кім-н., аддаленне, адасабленне.
А. былых сяброў.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
дэграда́цыя, ‑і, ж.
Паступовая страта былых добрых якасцей; заняпад. Дэградацыя глебы. Дэградацыя культуры.
[Лац. degradatio — зніжэнне.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
следапы́т, -а, М -пы́це, мн. -ы, -аў, м.
1. Той, хто добра распазнае сляды, высочвае каго-н. па слядах.
Паляўнічы-с.
Разведчык-с.
2. Той, хто шукае сляды былых гістарычных падзей.
Юныя следапыты накіраваліся ў паход па месцах баявой славы.
|| прым. следапы́цкі, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
halfway house [ˌhɑ:fweɪˈhaʊs] n. устано́ва для рэабіліта́цыі былы́х зняво́леных, наркама́наў, алкаго́лікаў, псіхі́чных хво́рых і да т.п.
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)