Помнікі рэвалюцыйнай і баявой славы 2/16; 7/139; 8/515

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

Музей савецка-польскай баявой садружнасці 6/312, 504, 621; 7/139, 303, 305; 8/404

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

ПО́ЛАЦКІ МУЗЕ́Й БАЯВО́Й СЛА́ВЫ.

Засн. і адкрыты ў 1971 у г. Полацк як самастойная экспазіцыя Полацкага краязнаўчага музея. Пл. 304 м², 377 экспанатаў асн. фонду, 4 залы (2000). Экспазіцыя прысвечана падзеям на Полаччыне ў часы Вял. Айч. вайны. Сярод экспанатаў схема Полацкага ўмацаванага раёна, матэрыялы пра абарончыя баі 1941, дзейнасць падполля і партыз. рух (схема дыслакацыі партызанаў, макет партыз. кузні і збраёўні, схема блакады фаш. захопнікамі Полацка-Лепельскай партызанскай зоны, дыярама «Падрыў нафтабазы», матэрыялы пра выратаванне партызанамі выхаванцаў дзіцячага дома і інш.), дыярама фрагмента лагера смерці ў в. Баравуха 1-я, матэрыялы пра кіраўнікоў і ўдзельнікаў падполля і партыз. руху, у т. л. Герояў Сав. Саюза У.Е.Лабанка, У.С.Марыненка, М.С.Пруднікава, З.М.Лусналобаву-Марчанка, воінаў-вызваліцеляў, палачан, што вызначыліся ў Вял. Айч. вайну.

В.​Д.​Краско.

т. 12, с. 464

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

МУЗЕ́Й САВЕ́ЦКА-ПО́ЛЬСКАЙ БАЯВО́Й САДРУ́ЖНАСЦІ Адкрыты ў 1968 у в. Леніна Горацкага р-на Магілёўскай вобл., дзе 12—13.10.1943 у Вял. Айч. вайну адбыўся першы бой Польскай пях. дывізіі імя Т.​Касцюшкі сумесна з 42-й і 290-й стралк. дывізіямі Чырв. Арміі супраць ням.-фаш. захопнікаў. Пл. экспазіцыі 907 м², 6,5 тыс. адзінак асн. фонду (2000). Матэрыялы расказваюць пра фарміраванне і баявыя дзеянні 1-й Польскай дывізіі, сумесныя баі з часцямі Чырв. Арміі. Сярод экспанатаў сцягі сав. і польск. часцей, схемы баявых аперацый, узоры зброі тых часоў, дыярама «Бой за Леніна». Мемар. комплекс сав.-польск. баявой садружнасці ўтвараюць: будынак музея ў форме каскі, бетонная стэла перад яго ўваходам (дрэўка сцяга сціскаюць 2 моцныя рукі), 2 магільныя пліты з Вечным агнём на ўшанаванне памяці сав. і польск. воінаў, што загінулі ў гэтым баі; помнік на брацкай магіле сав. воінаў.

А.​С.​Фядосенка.

т. 11, с. 13

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

баявы́

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. баявы́ баява́я баяво́е баявы́я
Р. баяво́га баяво́й
баяво́е
баяво́га баявы́х
Д. баяво́му баяво́й баяво́му баявы́м
В. баявы́ (неадуш.)
баяво́га (адуш.)
баяву́ю баяво́е баявы́я (неадуш.)
баявы́х (адуш.)
Т. баявы́м баяво́й
баяво́ю
баявы́м баявы́мі
М. баявы́м баяво́й баявы́м баявы́х

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

вучэ́бна-баявы́

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. вучэ́бна-баявы́ вучэ́бна-баява́я вучэ́бна-баяво́е вучэ́бна-баявы́я
Р. вучэ́бна-баяво́га вучэ́бна-баяво́й
вучэ́бна-баяво́е
вучэ́бна-баяво́га вучэ́бна-баявы́х
Д. вучэ́бна-баяво́му вучэ́бна-баяво́й вучэ́бна-баяво́му вучэ́бна-баявы́м
В. вучэ́бна-баявы́ (неадуш.)
вучэ́бна-баяво́га (адуш.)
вучэ́бна-баяву́ю вучэ́бна-баяво́е вучэ́бна-баявы́я (неадуш.)
вучэ́бна-баявы́х (адуш.)
Т. вучэ́бна-баявы́м вучэ́бна-баяво́й
вучэ́бна-баяво́ю
вучэ́бна-баявы́м вучэ́бна-баявы́мі
М. вучэ́бна-баявы́м вучэ́бна-баяво́й вучэ́бна-баявы́м вучэ́бна-баявы́х

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

лётна-баявы́

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. лётна-баявы́ лётна-баява́я лётна-баяво́е лётна-баявы́я
Р. лётна-баяво́га лётна-баяво́й
лётна-баяво́е
лётна-баяво́га лётна-баявы́х
Д. лётна-баяво́му лётна-баяво́й лётна-баяво́му лётна-баявы́м
В. лётна-баявы́ (неадуш.)
лётна-баяво́га (адуш.)
лётна-баяву́ю лётна-баяво́е лётна-баявы́я (неадуш.)
лётна-баявы́х (адуш.)
Т. лётна-баявы́м лётна-баяво́й
лётна-баяво́ю
лётна-баявы́м лётна-баявы́мі
М. лётна-баявы́м лётна-баяво́й лётна-баявы́м лётна-баявы́х

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

МУЗЕ́Й БАЯВО́Й САДРУ́ЖНАСЦІ БЕЛАРУ́СКІХ, РУ́СКІХ, ЛАТЫ́ШСКІХ І ЛІТО́ЎСКІХ ПАРТЫЗА́Н у гады Вялікай Айчыннай вайны.

Адкрыты ў 1981 у г.п. Расоны Віцебскай вобл. Да 1990 філіял Бел. дзярж. музея гісторыі Вял. Айч. вайны. Пл. экспазіцыі 683 м², больш за 5,3 тыс. экспанатаў асн. фонду, 13 залаў (2000). Адна зала прысвечана кіраўніку Расонскага патрыят. падполля П.М.Машэраву, другая — падзеям перыяду станаўлення сав. улады на Расоншчыне, астатнія — падзеям часоў Вял. Айч. вайны. Экспазіцыя расказвае пра ход абарончых баёў у 1941, удзел землякоў у баях, арганізацыю падполля і партыз. руху ў Расонска-Асвейскім краі, дзейнасць падп. райкомаў, злачынствы акупантаў у партыз. краі, вызваленне рэгіёна ад захопнікаў. Асн. экспазіцыя распавядае пра сумесную барацьбу партызан Беларусі, Літвы, Латвіі і Расіі супраць фаш. захопнікаў.

т. 11, с. 11

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

абстраля́цца, -я́юся, -я́ешся, -я́ецца; зак. (разм.).

Пабываць у баях, прывыкнуць да баявой абстаноўкі.

Навабранцы абстраляліся.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

боегало́ўка, -і, ДМ -ўцы, мн. -і, -ло́вак, ж.

Частка снарада, баявой ракеты, якая ўключае зарад, узрывальнікі, часам сістэму саманавядзення.

Ядзерная б.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)