Verbum

АШРАФІ́ (Мухтар Ашрафавіч) (11.6.1912, г. Бухара — 19.12.1975),

узбекскі кампазітар, дырыжор, педагог. Нар. арт. СССР (1951). Скончыў Ленінградскую кансерваторыю (1948). З 1930 маст. кіраўнік і гал. дырыжор Узб. т-ра оперы і балета. З 1944 выкладаў у Ташкенцкай кансерваторыі (з 1953 праф., у 1947—62 дырэктар, з 1971 яе рэктар; з 1976 носіць яго імя). Аўтар опер «Буран» (з С.​Васіленкам, 1939), «Дыларом» (1958), балета «Амулет кахання» (1969), 2 кантат, 2 сімфоній (у т. л. «Гераічнай», 1942), музыкі да драм. спектакляў і кінафільмаў і інш. Дзярж. прэміі СССР 1943, 1952. Дзярж. прэмія Узбекістана 1970. Міжнар. прэмія імя Дж.​Нэру 1973.

т. 2, с. 170

КАБУ́ЛАВА (Саадат) (н. 15.12.1925, г. Маргілан Ферганскай вобл., Узбекістан),

узбекская спявачка (лірыка-каларатурнае сапрана), педагог. Нар. арт. СССР (1959). Скончыла Маскоўскую кансерваторыю (1954). У 1941—48 салістка Узб. т-ра муз. драмы і камедыі, у 1954—86 — Узб. т-ра оперы і балета. З 1969 выкладае ў Ташкенцкай кансерваторыі (з 1986 праф.). Яе творчасці характэрна спалучэнне еўрап. вак. тэхнікі з ярка нац. манерай выканання. Сярод партый у нац. операх: Лейлі («Лейлі і Меджнун» Р.​Гліэра і Т.​Садыкава), Дыларом («Дыларом» М.​Ашрафі), Санабар («Хамза» С.​Бабаева); у класічных — Разіна («Севільскі цырульнік» Дж.​Расіні), Віялета, Джыльда («Травіята», «Рыгалета» Дж.​Вердзі), Мімі («Багема» Дж.​Пучыні).

т. 7, с. 388

КАРЫ́ЕВА (Бернара Рахімаўна) (н. 28.1.1936),

узбекская артыстка балета. Нар. арт. СССР (1973). Скончыла Ташкенцкае (1951) і Маскоўскае (1955) харэаграфічныя вучылішчы. З 1955 салістка Узб. т-ра оперы і балета імя А.​Наваі (Ташкент). Сярод партый: Адэта—Адылія, Франчэска («Лебядзінае возера», «Франчэска да Рыміні» на муз. П.​Чайкоўскага), Жызэль («Жызэль» А.​Адана), Кітры («Дон Кіхот» Л.​Мінкуса), Фрыгія («Спартак» А.​Хачатурана), Сары («Сцежкаю грому» К.​Караева), Паненка («Паненка і хуліган» на муз. Дз.​Шастаковіча), Ганна («Ганна Карэніна» Р.​Шчадрына), Сахані, Зарына («Амулет кахання», «Каханне і меч» М.​Ашрафі), Марыя («Бахчысарайскі фантан» Б.​Асаф’ева), Параша («Медны коннік» Р.​Гліэра). Дзярж. прэмія Узбекістана 1970. Дзярж. прэмія СССР 1982.

т. 8, с. 114

ІЗМА́ЙЛАВА (Галія Баязітаўна) (н. 12.12.1923, г. Томск, Расія),

узбекская артыстка балета, балетмайстар. Нар. арт. СССР (1962). Скончыла балетную школу (1941), тэатр.-маст. ін-т (1958) у Ташкенце. З 1941 салістка, з 1977 гал. балетмайстар Узб. т-ра оперы і балета імя А.​Наваі. Сярод партый: Семург («Акбіляк» С.​Васіленкі), Аўрора, Адэта—Адылія («Спячая прыгажуня», «Лебядзінае возера» П.​Чайкоўскага), Шэхеразада («Шэхеразада» на муз. М.​Рымскага-Корсакава), Кітры («Дон Кіхот» Л.​Мінкуса), Жызэль («Жызэль» А.​Адана), Марыя («Бахчысарайскі фантан» Б.​Асаф’ева), Кармэн («Балеро» на муз. М.​Равеля), Эсмеральда («Эсмеральда» Ц.​Пуні). Выканальніца танцаў народаў Азіі. Сярод пастановак: «Лебядзінае возера» (1957), «Шэхеразада», «Балеро»; «Штраусіяна» на муз. І.​Штрауса (усе 1960); «Амулет кахання» М.​Ашрафі (1969, з А.​Андрэевым), «Легенда аб каханні» А.​Мелікава (1979), танцы ў операх. Дзярж. прэмія СССР 1950.

т. 7, с. 180

НАСЫ́РАВА (Халіма) (н. 29.12.1913, кішлак Таглык Ферганскай вобл., Узбекістан),

узбекская спявачка (сапрана). Нар. арт. СССР (1937). Вучылася ў Бакінскім тэатр. тэхнікуме (1924—27), ва ўзб. опернай студыі пры Маскоўскай кансерваторыі. З 1927 актрыса Узорнай краявой драм. трупы (Ташкент), у 1930—85 салістка Узб. т-ра оперы і балета імя Наваі. Выконвала лірычныя, драм. і камедыйныя партыі: Наргюль («Буран» М.​Ашрафі і С.​Васіленкі), Лейлі, Гюльсара («Лейлі і Меджнун», «Гюльсара» Р.​Гліэра і Т.​Садыкава), Сін Дун-фан («Улугбек» А.​Казлоўскага), Зухра («Тахір і Зухра» Т.​Джалілава і Б.​Броўцына), Майсара («Хітрыкі Майсары» С.​Юдакова), Наргіз («Наргіз» А.М.​М.​Магамаева), Кармэн («Кармэн» Ж.​Бізэ). Аўтар кн. «Сонца над Усходам» (1962), «Я дачка ўзбекскага народа» (1968). Дзярж. прэміі СССР 1942, 1951. Дзярж. прэмія Узбекістана 1968.

Літ.:

Саидов А. Халима Насырова. Ташкент, 1974.

т. 11, с. 203