асвятля́цца
дзеяслоў, непераходны, незакончанае трыванне, зваротны, 1-е спражэнне
| Цяперашні час |
|---|
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
- |
- |
| 2-я ас. |
- |
- |
| 3-я ас. |
асвятля́ецца |
асвятля́юцца |
| Прошлы час |
|---|
| м. |
асвятля́ўся |
асвятля́ліся |
| ж. |
асвятля́лася |
| н. |
асвятля́лася |
Крыніцы:
dzsl2007,
krapivabr2012,
piskunou2012,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
асвятля́цца несов.
1. освеща́ться;
2. спец. осветля́ться;
1, 2 см. асвятлі́цца;
3. страд. освеща́ться; осветля́ться; см. асвятля́ць
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
асвятля́цца, ‑яецца; незак.
1. Незак. да святліцца.
2. Зал. да асвятляць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
асвятлі́цца, 1 і 2 ас. не ўжыв., -ве́тліцца; зак.
Стаць светлым, асветленым, бачным.
Вуліца ярка асвятлілася.
Твар чалавека асвятліўся шчаслівай усмешкай (перан.: стаў радасным ад усмешкі).
|| незак. асвятля́цца, -я́ецца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
осветля́ться страд. асвятля́цца.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
освеща́ться возвр., страд. асвятля́цца.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
light3 [laɪt] v. (lit or lighted)
1. запа́льваць; запа́львацца;
The fire won’t light. Агонь не распальваецца/не хоча гарэць;
He lit (up) a cigarette. Ён запаліў цыгарэту.
2. асвятля́ць; асвятля́цца;
poorly lit streets дрэ́нна асве́тленыя ву́ліцы;
The room was well lighted. Пакой быў добра асветлены.
light up [ˌlaɪtˈʌp] phr. v. асвятля́ць; асвятля́цца; азары́ць; азары́цца (таксама перан.);
A smile lit up his face. Яго твар асвяціўся ўсмешкай.
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
headline [ˈhedlaɪn] n.
1. загало́вак (газетнага артыкула, асабліва на першай старонцы)
2. каро́ткі змест апо́шніх наві́н (на радыё, тэлебачанні)
♦
grab/hit/make the headlines тра́піць у загало́ўкі газе́т; шыро́ка асвятля́цца ў дру́ку; вы́клікаць сенса́цыю
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
прасве́чвацца, ‑аюся, ‑аешся, ‑аецца; незак.
1. Незак. да прасвяціцца.
2. Свяціцца, віднецца ў прамежках паміж чым‑н., праз што‑н. Праз лісце каштана прасвечвалася неба, яснае, спякотнае. Шамякін. Скрозь галіны дрэў ужо прасвечвалася вепраўскае поле. Колас. Цяпер жа дрэвы парадзелі, і ўвесь парк прасвечваўся з аднаго канца ў другі. Хадкевіч.
3. Прапускаючы праз сябе святло, рабіцца, здавацца празрыстым. Сакавіцкае сонца свеціць Янку ў патыліцу, і Даніку відаць, як вушы Лычыка, нейкія круглыя і адтапыраныя, прасвечваюцца, нібы яны з ружовай паперы. Брыль. / Пра схуднелага, хваравітага, бледнага чалавека, яго цела і пад. Хлопчык тады быў шчупленькі, невысокі ростам, бялявы твар яго з густым рабаціннем, здаецца, прасвечваўся. С. Александровіч. Чалавек той быў такі худы, што ажно рукі прасвечваліся наскрозь. Хомчанка. / Пра што‑н. старое, вынашанае. [Кюблер] патрусіў калашыной сваіх старэнькіх штаноў, якія так пацёрліся і знасіліся, што амаль прасвечваліся. Шамякін.
4. перан. Выяўляцца, станавіцца прыкметным (пра які‑н. ўнутраны стан, якасць, уласцівасць і пад.). З маленькіх шчылінак-вачэй хлопца прасвечваўся смутак і сорам за сваю нязграбнасць. Дуброўскі.
5. Асвятляцца (сонцам, праменямі святла). — Стаім на ўзлеску .. бору, а ён высока на ўзгорку і .. ўвесь сонцам прасвечваецца. Ракітны.
6. Зал. да прасвечваць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)